1 Жакып менен бирге љз-љз єй-бєлљсє менен Мисирге келген Ысрайыл уулдары булар:
2 Рубейин, Шымон, Леби, Жєйєт,
3 Исахар, Забулун, Бенжемин,
4 Дан, Напталы, Гат жана Ашыр.
5 Жакыптын тукуму жетимиш адам эле, Жусуп Мисирде болчу.
6 Кийин Жусуп да, анын бир туугандары да, ошол муундун адамдары да кљз жумушту.
7 Бирок Ысрайыл уулдары укумдап-тукумдап кљбљйєп, кєч алып, Мисир жерине толушту.
8 Мисирде Жусупту билбеген жањы падыша такка отурду.
9 Ал љз элине мындай деди: «Ысрайыл эли бизден алда канча кљп жана кєчтєє болуп кетти.
10 Кљбљйєп кетпеши єчєн, аларды алдайлы, антпесек согуш болсо, алар душмандарыбызга кошулуп, бизге каршы чыгып, жерибизден чыгып кетишет».
11 Ошентип, фараон оор жумушка салып эзиш єчєн, алардын єстєнљн башчыларды койду. Азык-тєлєк сактоо єчєн, алар фараонго Питом жана Раамсес деген шаарларды курушту.
12 Аларды канчалык эзген сайын, алар ошончолук кљбљйєштє. Алар канчалык кљбљйгљн сайын, мисирликтер алардан ошончолук кооптоно башташты.
13 Ошондуктан мисирликтер Ысрайыл уулдарын ырайымсыздык менен зордоп жумушка салышты.
14 Аларды ылай менен кышка салып, ар кандай талаа жумуштарына ырайымсыздык менен зордоп иштетип, алардын жашоосун азаптуу кылып жиберишти.
15 Мисир падышасы Шипра жана Пуя деген аначы эврей кемпирлерге мындай деп буйрук кылды:
16 «Силер эврей аялдарды тљрљтєп жатканда, карагыла. Эгерде эркек тљрљлсљ, аны љлтєрєп салгыла. Эгерде кыз тљрљлсљ, жашай берсин».
17 Бирок аначы кемпирлер Кудайдан коркушчу. Ошондуктан Мисир падышасынын айтканын кылбай, балдарды тирєє калтырып жатышты.
18 Мисир падышасы аначы кемпирлерди чакырып алып: «Эмне єчєн мындай кылып жатасыњар, эмнеге балдарды тирєє калтырып жатасыњар?» – деп сурады.
19 Аначы кемпирлер фараонго: «Эврей аялдар мисирлик аялдардай эмес экен. Алардын ден соолугу чыњ экен, ошондуктан алар аначы кемпирлер келгиче эле тљрљп коюп жатышат», – деп жооп беришти.
20 Бул єчєн Кудай аначы кемпирлерге жакшылык кылды. Эл болсо кљбљйгљндљн кљбљйєп, абдан кєч алды.
21 Аначы кемпирлер Кудайдан корккондуктан, Кудай алардын єй-бєлљсєнљ батасын берди.
22 Ошондо фараон љз элине мындай деп буйрук берди: «Эврейлердин жањы тљрљлгљн эркек балдарын дарыяга ыргыткыла. Ал эми кыздарын тирєє калтыргыла».
1 Леби уруусунан бир адам ошол эле уруудан аял алды.
2 Аялынын боюна бєтєп, эркек бала тљрљдє. Баласынын абдан жакшынакай экенин кљрєп, ал аны єч ай жашырып жєрдє.
3 Бирок ал андан ары жашыра албай калгандыктан, камыштан жасалган кол себет алып, аны илээшме ылай жана чайыр менен каптады да, баланы себетке салып, дарыянын жээгиндеги камыштын арасына коюп койду.
4 Эмне болор экен деп, баланын эжеси алыстан карап турду.
5 Ошол убакта фараондун кызы сууга тєшкљнє дарыяга келди. Анын нљкљр кыздары дарыя жээктеп жєрєшкљн эле. Фараондун кызы камыштын арасындагы себетти кљрєп, аны алып келєєгљ кєњєн жиберди.
6 Ал себетти ачып, баланы кљрєп: «Бул эврей балдарынан экен», – деди. Бала ыйлап жаткандыктан, ага боору ооруду.
7 Баланын эжеси фараондун кызына: «Мен барып, эврей аялдарынан баланы эмизип багып бере турган аялды чакырып келейинби?» – деди.
8 Фараондун кызы ага: «Барып кел», – деди. Кыз барып, баланын энесин чакырып келди.
9 Фараондун кызы ага: «Бул баланы алып, мага багып бер. Акысын тљлљп берем», – деди. Аял баланы алып, бага баштады.
10 Бала чоњойгондо, аял аны фараондун кызына алып келди. Ал аны бала кылып алды. «Мен аны суудан чыгарып алгам», – деп, баланын атын Муса койду.
11 Арадан кљп убакыт љтєп, Муса чоњоюп эр жеткенден кийин, љз бир туугандарына (Ысрайыл уулдарына) барып, алардын жумушу оор экенин кљрдє. Бир эврей бир тууганын мисирлик бир адам сабап жатканын кљрєп калды.
12 Эки жагын карап, эч ким жок экенин байкады да, мисирликти љлтєрєп, кум менен кљљмп салды.
13 Эртеси кєнє эки эврейдин чатакташып жатканын кљрєп, кордоп жатканына: «Эмне єчєн бир тууганыњды уруп жатасыњ?» – деди.
14 Ал болсо: «Ким сени бизге башкаруучу же соттоочу кылып койду? Мисирликти љлтєргљндљй, мени да љлтєргєњ келип турабы?» – деди. Ошондо Муса: «Чын эле, бул жљнєндљ билип калышкан турбайбы», – деп, коркуп кетти.
15 Фараон бул жљнєндљ укканда, Мусаны љлтєргєсє келди. Бирок Муса фараондон Мидиан жерине качып барып, кудуктун жанына отурду.
16 Мидиандык буткана кызматчысынын жети кызы бар эле. Алар атасынын койлорун сугарыш єчєн, кудукка келип, суу сузуп алып, аштоолорго суу толтуруп жатышкан.
17 Ањгыча койчулар келип, аларды кууп жиберишти. Ошондо Муса тура калып, кыздарды коргоп, койлорун сугарып берди.
18 Кыздары атасы Ребуелге келишкенде, атасы алардан: «Бєгєн эмне эрте келдињер?» – деп сурады.
19 Алар ага: «Мисирлик бир киши бизди койчулардан коргоп калды. Атєгєл, кудуктан суу сузуп, койлорубузду сугарып берди», – дешти.
20 Ошондо ал кыздарына: «Ал кайда? Эмне єчєн аны таштап келдињер? Барып, чакырып келгиле, тамак ичсин», – деди.
21 Мусага ал кишинин єйєндљ жашоо жагып калды. Ал киши Мусага Сипор деген кызын берди.
22 Сипор уул тљрљдє. «Мен бљтљн жерде келгин болуп калдым», – деп, Муса ага Гейиршом деген ат койду.
23 Арадан кљп убакыт љткљндљн кийин, Мисир падышасы љлдє. Ысрайыл уулдары оор жумуштан кыйналып, боздоп ыйлап жатышты, алардын боздогон єнє Кудайга жетти.
24 Кудай алардын ыйын угуп, Љзєнєн Ыбрайым, Ыскак жана Жакып менен тєзгљн келишимин эстеди.
25 Кудай Ысрайыл уулдарын кљрєп, аларга назарын салды.
1 Муса мидиандык буткана кызматчысы, кайнатасы Итронун койлорун кайтарып жєрдє. Бир кєнє ал койлорду алыс жактагы чљлгљ айдап барып, Кудайдын тоосу Хорепке келди.
2 Ошондо ага кєйєп жаткан тикенектєє бадалдын арасынан, оттун жалынынан Тењирдин периштеси кљрєндє. Муса тикенектєє бадалдын жалындап кєйєп жатканын, бирок кєйєп кетпегенин кљрдє.
3 «Эмне єчєн бадал кєйєп кетпейт? Барып, бул укмуштуу кубулушту кљрєп келейинчи», – деди ал.
4 Тењир анын кљргљнє келе жатканын кљрєп, бадал ичинен аны: «Муса! Муса!» – деп чакырды. Ал: «Мына мен!» – деп жооп берди.
5 Кудай ага: «Бул жерге жакындаба. Бут кийимињди чеч, анткени сен турган жер – ыйык жер.
6 Мен сенин ата-бабањдын Кудайымын, Ыбрайымдын, Ыскактын, Жакыптын Кудайымын», – деди. Муса бетин жаап алды, анткени Кудайды карагандан коркту.
7 Тењир мындай деди: «Мен Љз элимдин Мисирде тарткан азабын кљрдєм, башкаруучулардан кордук кљрєп, боздогон єнєн уктум. Мен анын кайгысын билем.
8 Мен аны мисирликтердин колунан куткаруу єчєн, бул жерден алып чыгып, сєт менен бал аккан жакшы, кенен жерге, канаандыктардын, хеттиктердин, аморлуктардын, периздиктердин, хибиликтердин жана жебустуктардын жерине алып баруу єчєн келдим.
9 Ысрайыл уулдарынын боздогон єнє Мага жетти, аларды мисирликтер кантип эзип жатканын кљрєп турам.
10 Ошондуктан баргын, Мен сени фараонго жиберем. Мисирден Менин элимди, Ысрайыл уулдарын, алып чык».
11 Муса Кудайга: «Фараонго барып, Мисирден Ысрайыл уулдарын алып чыккыдай, мен киммин?» – деди.
12 Ошондо Кудай ага: «Мен сени менен болом, сени Мен жибергендигимдин белгиси мындай: сен элди Мисирден алып чыккандан кийин, ушул тоонун єстєндљ Кудайга ийбадат кыласыњар», – деди.
13 Муса Кудайга: «Мен азыр Ысрайыл уулдарына барып: “Силердин ата-бабањардын Кудайы мени силерге жиберди”, – десем, алар менден: “Анын аты ким?” – деп сурашса, эмне деп жооп беришим керек?» – деди.
14 Кудай Мусага: «Мен Бар Болуп Туруучумун (Жахабамын). Ысрайыл уулдарына: Мени силерге Бар Болуп Туруучу Љзє жиберди деп айт», – деди.
15 Кудай Мусага дагы мындай деди: «Ысрайыл уулдарына мындай деп айт: “Тењир, силердин ата-бабањардын Кудайы – Ыбрайымдын, Ыскактын, Жакыптын Кудайы мени силерге жиберди”. Бул Менин кылымдан кылымга, укумдан-тукумга белгилєє болгон ысымым.
16 Барып, Ысрайыл аксакалдарын чогултуп, аларга мындай деп айт: “Тењир, силердин ата-бабањардын Кудайы – Ыбрайымдын, Ыскактын, Жакыптын Кудайы мага келип, мындай деди: «Мен силерге келип, Мисирде силерди эмне кылып жатышканын кљрдєм.
17 Мен силерди мисирликтердин эзєєсєнљн куткарып, канаандыктардын, хеттиктердин, аморлуктардын, периздиктердин, хибиликтердин жана жебустуктардын жерине, сєт менен бал аккан жерге алып барам»”.
18 Ошондо алар сени угушат. Сен болсо Ысрайыл аксакалдары менен бирге Мисир падышасына барып, ага мындай деп айтасыњ: “Тењир, эврейлердин Кудайы, бизди чакырып жатат, ошондуктан бизди чљлгљ, єч кєндєк жолго коё бер, Кудай-Тењирибизге курмандык чалалы”.
19 Мисир падышасын зор кєч менен мажбурлабаса, силерге уруксат бербестигин билем.
20 Мен Љзємдєн кєчємдє колдонуп, Мисирди кереметтерим менен кыйратам. Ал силерди ошондон кийин гана коё берет.
21 Мен бул элге мисирликтердин кљз алдында ырайым кылам. Силер кетип бара жатканда, куру кол кетпейсињер.
22 Ар бир эврей аял мисирлик коњшусунан жана єйєндљ жашаган мисирлик аялдардан алтын-кємєш буюмдарын, кийимдерин сурап алат. Аларды уул-кыздарыњарга кийгизесињер, ошентип, мисирликтерди тоноп аласыњар».
1 Муса мындай деп жооп берди: «Эгерде алар мага ишенбей, менин єнємдє укпай: “Тењир сага келген жок”, – дешсечи?»
2 Тењир андан: «Колуњдагы эмне?» – деп сурады. Ал: «Таяк», – деп жооп берди.
3 Тењир ага: «Аны жерге ташта», – деди. Ал аны жерге таштаганда, таяк жыланга айланды. Муса андан качты.
4 Тењир Мусага: «Колуњду сунуп, аны куйругунан карма», – деди. Ал колун сунуп, жыланды кармады. Ошондо ал анын колунда кайрадан таяк болуп калды.
5 Ошондо Тењир ага: «Бул жышаан аларга љздљрєнєн ата-бабаларынын Кудайы – Ыбрайымдын, Ыскактын жана Жакыптын Кудайы сага келгендигине ишениши єчєн кљрсљтєлсєн», – деди.
6 Тењир ага дагы мындай деди: «Колуњду койнуња сал». Ал колун койнуна салып, кайра чыгарганда, колу пес оорусунан кардай агарып калды.
7 Тењир дагы: «Колуњду кайрадан койнуња сал», – деди. Ал колун койнуна салып, кайра чыгарганда, мурунку калыбына келди.
8 Ошондо Тењир ага дагы мындай деди: «Эгерде алар сага, биринчи жышаанга ишенбей коюшса, анда экинчи жышаанга ишенишет.
9 Эгерде алар бул эки жышаанга да ишенбей, сени укпай коюшса, анда дарыядан суу сузуп алып, жерге тљк. Жерге тљгєлгљн суу канга айланат».
10 Ошондо Муса Тењирге: «О, Тењир! Мен мурун эле сљзгљ чечен эмес болчумун. Сен Љзєњдєн кулуњ – мени менен сєйлљшєп жаткан учурда да, мен ошондой элемин. Мен кыйналып сєйлљйм, мен кекечмин», – деди.
11 Тењир ага: «Адамга ооз берген ким? Аны дудук же дєлљй, кљздєє же сокур кылган ким? Ошенткен Тењир Мен эмесминби?
12 Демек, баргын. Мен сага айтып турам, эмнени айтууну єйрљтєп турам», – деди.
13 Муса мындай деди: «Тењир, менден башканы жибер».
14 Ошондо Тењир Мусага каарданып, мындай деди: «Леби уруусундагы Арун деген бир тууганыњчы? Мен анын сєйлљй аларын билем. Азыр ал сенин алдыњдан чыгат, сени кљргљндљ, сєйєнєп кетет.
15 Сен ага айтып турасыњ, эмнени айтууну єйрљтєп турасыњ. Мен болсо сага да, ага да эмне деш керек экенињерди айтып турам, эмне кылууну єйрљтєп турам.
16 Ал сенин ордуња элге чыгып сєйлљйт. Ошондуктан ал сенин оозуњ болот, сен болсо ал єчєн Кудай ордуна болосуњ.
17 Бул таякты да колуња ал, муну менен керемет кљрсљтљсєњ».
18 Муса ал жерден кетти. Анан ал кайнатасы Итрого келип, мындай деди: «Мен кетейин, Мисирдеги бир туугандарыма кайра барайын, алар тирєє бекен, кљрєп келейин». Итро Мусага: «Тынчтык менен бара бер», – деди.
19 Мидиан жеринде Тењир Мусага: «Жљнљ, Мисирге кайра бар, анткени сени љлтєрєєнє каалагандардын баары љлєшкљн», – деди.
20 Ошондо Муса аялы менен уулдарын эшекке мингизип, Мисир жерине жљнљп кетти. Муса Кудайдын таягын да колуна алды.
21 Тењир Мусага мындай деди: «Мисир жерине кайра барганыњда, байкагын, Мен сага айткан кереметтердин баарын фараондун алдында кљрсљт. Мен болсо анын жєрљгєн катуулантып коём, ошондо ал элди коё бербейт.
22 Фараонго мындай деп айт: Тењир мындай дейт: “Ысрайыл Менин уулум, тун уулум.
23 Мен сага айтып жатам: Менин уулумду коё бер, ал Мага ийбадат кылсын. Эгерде коё бербесењ, анда Мен сенин уулуњду, тун уулуњду љлтєрљм”».
24 Жолдо тєнљгљн жерде Тењир Мусага жолугуп, аны љлтєргєсє келди.
25 Ошондо Сипор таш бычакты алып, уулунун сєннљтєн кесип, Мусанын бут алдына таштады да: «Эми сен менин кан кєйљљмсєњ», – деди.
26 Ошондо Тењир андан кетти. Сипор ага: «Сєннљткљ отургузуу аркылуу сен менин кан кєйљљмсєњ», – деди.
27 Тењир Арунга: «Чљлгљ барып, Мусаны тосуп ал», – деди. Ал жолго чыгып, Кудайдын тоосунун жанынан Мусага жолугуп, аны бетинен љптє.
28 Муса Арунга љзєн жиберген Тењирдин бардык сљздљрєн, Ал осуят кылган бардык кереметтер жљнєндљ айтып берди.
29 Анан Муса Арун менен барып, Ысрайыл уулдарынын бардык аксакалдарын чогултту.
30 Арун аларга Тењирдин Мусага айткан сљздљрєнєн баарын айтып берди. Муса болсо элдин кљз алдында кереметтерди кљрсљттє.
31 Ошондо эл ишенди. Алар Тењирдин Ысрайыл уулдарына келгенин, алардын тарткан азабын кљргљнєн угушканда, тизе бєгєп таазим этишти.
1 Ошондон кийин Муса менен Арун фараонго келип, мындай дешти: «Ысрайылдын Кудай-Тењири мындай дейт: “Менин элимди коё бер, алар чљлдљ Мага арнап майрам љткљрєшсєн”».
2 Бирок фараон: «Мен Аны угуп, Ысрайылды коё бергидей, Тењир ким экен? Мен Тењирди билбейм, Ысрайылды да коё бербейм», – деди.
3 Алар ага: «Эврейлердин Кудайы бизди чакырып жатат. Бизди чљлгљ, єч кєндєк жолго коё бер, Кудай-Тењирибизге курмандык чалалы, болбосо Ал бизге жугуштуу оору жиберет же кылыч менен жок кылат», – дешти.
4 Ошондо Мисир падышасы аларга: «Муса менен Арун, силер эмне єчєн элди жумушунан алагды кылып жатасыњар? Љз жумушуњарга жљнљгєлљ.
5 Бул жерде эл кљп, силер аларды иштеринен алагды кылып жатасыњар», – деди.
6 Фараон ошол эле кєнє башкаруучуларга жана кљзљмљлдљљчєлљргљ мындай деп буйрук берди:
7 «Мындан ары бул элге кыш куюу єчєн мурункудай саман бербегиле. Алар саманды љздљрє барып чогултуп алышсын.
8 Бирок кышты буга чейин куюп келгендегидей эле санда куюшсун, санын азайтпагыла. Алар жалкоо, ошондуктан: “Барып, Кудайыбызга курмандык чалабыз”, – деп кыйкырып жатышат.
9 Аларга жумушту кљп бергиле, иштешсин, куру сљз менен алек болушпасын».
10 Ошондо башкаруучулар менен кљзљмљлдљљчєлљр элге кайрылып: «Фараон: “Силерге саман бербейм.
11 Саманды љзєњљр таап алгыла. Бирок жумушуњарды азайтпайм”, – деп айтып жатат», – дешти.
12 Ошондо эл саман ордуна пая издеп, Мисир жерине тарап кетти.
13 Башкаруучулар болсо: «Кышты саман бар кездегидей эле, кєн сайын мурунку белгиленген санда куйгула», – деп мажбурлап жатышты.
14 Ал эми фараондун башкаруучулары Ысрайыл уулдарынын ичинен љздљрє дайындаган кљзљмљлдљљчєлљрдє: «Эмне єчєн кышты мурунку белгиленген санда куйбай жатасыњар?» – деп уруп-сабашты.
15 Ошондо Ысрайыл уулдарынын кљзљмљлдљљчєлљрє фараонго ыйлап келип: «Эмнеге кулдарыња ушундай мамиле кылып жатасыњ?
16 Кулдарыња саман бербей жатышат, бирок кыш куйгула деп, кулдарыњды сабап жатышат. Элињ кєнљљ кылып жатат», – дешти.
17 Бирок фараон аларга: «Жалкоосуњар силер, жалкоосуњар, ошондуктан “Тењирге курмандык чалабыз” деп жатасыњар.
18 Баргыла, иштегиле. Силерге саман берилбейт, бирок тиешелєє сандагы кышты толук бергиле», – деди.
19 Ысрайыл уулдарынан коюлган кљзљмљлдљљчєлљр «Ар бир кєнгљ белгиленген кыштын санын кемитпегиле» деген буйруктан улам баштарына мєшкєл тєшкљнєн тєшєнєштє.
20 Алар фараондон чыкканда, љздљрєн кєтєп турган Муса менен Арунга жолугушту.
21 Аларга: «Тењир силерди кљрсљ экен, бизди фараонго жана анын кулдарына жек кљрєндє кылганыњар єчєн, бизди љлтєртєє єчєн алардын колуна кылыч карматканыњар єчєн жазаласа экен», – дешти.
22 Ошондо Муса Тењирге кайрылып: «Тењир! Эмне єчєн бул элди ушундай азапка салдыњ, эмне єчєн мени жибердињ?
23 Мен келип, фараонго Сенин атыњдан сєйлљй баштагандан тартып, ал бул элге мурункудан да жаман мамиле кыла баштады. Сен болсо Љз элињди куткарган жоксуњ», – деди.
1 Ошондо Тењир Мусага: «Эми сен Менин фараонго эмне кыларымды кљрљсєњ. Фараон аларды кєчтєє колдун кийлигишєєсє менен коё берет. Атєгєл, кєчтєє колдун кийлигишєєсє менен аларды љз жеринен кууп чыгат», – деди.
2 Кудай Мусага мындай деди: «Мен Тењирмин.
3 Мен Ыбрайымга, Ыскакка жана Жакыпка “Кудай, Кудуреттєє” деген ысым менен келгем, бирок аларга “Тењир (Жахаба)” деген ысымым менен ачылган эмесмин.
4 Љздљрє келгин болуп жашашкан Канаан жерин берем деп, Мен алар менен келишим тєзгљм.
5 Мен мисирликтердин эзєєсєнљн кыйналган Ысрайыл уулдарынын онтогонун угуп, Љзємдєн келишимимди эстедим.
6 Ошондуктан Ысрайыл уулдарына мындай деп айт: “Мен Тењирмин, силерди мисирликтердин эзєєсєнљн куткарам, силерди кулчулуктан бошотом, силерди кудуреттєє кєчєм менен, чоњ жазалар менен куткарам.
7 Силерди Љзємљ эл кылып алам да, силердин Кудайыњар болом, ошондо силерди мисирликтердин эзєєсєнљн куткарган Кудай-Тењирињер Мен экенимди билесињер.
8 Мен колумду кљтљрєп, Ыбрайымга, Ыскакка жана Жакыпка берем деген жерге силерди алып барам да, аны силерге мураска берем. Мен Тењирмин”.
9 Муса муну Ысрайыл уулдарына айтып берди, бирок алар жєрљкзаада болуп калышкандыктан, жумуштун оордугунан Мусага кулак салышкан жок.
10 Ошондо Тењир Мусага мындай деди:
11 «Мисир падышасы фараонго кирип айт, ал Ысрайыл уулдарын љз жеринен коё берсин».
12 Муса Тењирдин алдында мындай деди: «Мени Ысрайыл уулдары укпай жатышса, фараон кантип уксун? Мен болсо сљзгљ жокмун».
13 Бирок Тењир Муса менен Арунга сєйлљдє. Ысрайыл уулдарын Мисирден алып чыгууга буйрук берип, аларды Ысрайыл уулдарына жана Миcир падышасы фараонго жиберди.
14 Алардын уруу башчылары булар: Ысрайылдын туну Рубейиндин уулдары: Ханох жана Палу, Хесрон жана Карми. Бул – Рубейин уруусу.
15 Шымондун уулдары: Жемуел жана Жамин, Ойат жана Жахин, Сохар жана канаандык аялдын уулу Шабул. Бул – Шымон уруусу.
16 Лебинин уулдары, уруу башчылары булар: Гейиршон, Каат жана Мерари. Леби болсо жєз отуз жети жыл жашаган.
17 Гейиршондун уулдары, уруу башчылары: Либни жана Шимей.
18 Кааттын уулдары: Амрам жана Итсар, Хеброн жана Узиел. Каат болсо жєз отуз єч жыл жашаган.
19 Мераринин уулдары: Махли жана Муши. Булар – Лебинин уруу башчылары.
20 Амрам атасынын карындашы Жохебетти аялдыкка алган. Ал ага Арун менен Мусаны тљрљп берген. Амрам болсо жєз отуз жети жыл жашаган.
21 Итсардын уулдары: Корак, Непек жана Зихри.
22 Узиелдин уулдары: Мишаел, Элсапан жана Ситри.
23 Арун Нахшондун карындашы, Аминадаптын кызы Элишебаны аялдыкка алган. Ал ага Надап менен Абыйутту, Элазар менен Итамарды тљрљп берген.
24 Корактын уулдары: Асир, Элкана жана Абыйасап. Булар – Корак уруусу.
25 Арундун уулу Элазар Путиелдин кыздарынын бирин аялдыкка алган. Ал ага Пинехасты тљрљп берген. Булар – Лебинин уруу башчылары.
26 Арун менен Муса – Тењирден «Мисир жеринен Ысрайыл уулдарын кошуундары менен алып чыккыла» деген буйрук алган кишилер.
27 Ысрайыл уулдарын Мисирден алып чыгуу єчєн, Мисир падышасы фараон менен сєйлљшкљн кишилер – ушул Арун менен Муса.
28 Тењир Мисир жеринде Мусага сєйлљгљндљ:
29 «Мен Тењирмин! Мен сага айткандын баарын Мисир падышасы фараонго айт», – деди.
30 Муса болсо Тењирдин алдында мындай деди: «Мен сљзгљ жокмун, фараон мени кантип уксун?»
1 Бирок Тењир Мусага мындай деди: «Билип кой, Мен сени фараонго Кудай кылып койдум, ал эми бир тууганыњ Арун сенин пайгамбарыњ болот.
2 Сен ага Мен буйругандын баарын айтасыњ. Бир тууганыњ Арун болсо фараонго: “Ысрайыл уулдарын љз жерињен коё бер”, – деп айтат.
3 Бирок Мен фараондун жєрљгєн катуулантып коём да, Мисир жеринде Љзємдєн кљптљгљн жышаандарымды, кереметтеримди кљрсљтљм.
4 Фараон силерди укпайт, ошондо Мен Мисирге кєч колдонуп, аны катуу жазалап, Љзємдєн кошуунумду – Љз элим Ысрайыл уулдарын Мисир жеринен алып чыгам.
5 Мен Мисирди катуу жазалап, алардын арасынан Ысрайыл уулдарын алып чыкканда, мисирликтер Менин Тењир экенимди билишет».
6 Муса менен Арун Тењир буйругандай кылышты.
7 Фараон менен сєйлљшкљн убакта Муса сексен жашта, ал эми Арун сексен єч жашта эле.
8 Тењир Муса менен Арунга мындай деди:
9 «Эгерде фараон силерге: “Керемет кљрсљткєлљ”, – десе, сен Арунга: “Таягыњды алып, фараондун алдына ташта”, – деп айт. Ал жыланга айланат».
10 Муса менен Арун фараонго келип, Тењир буйругандай кылышты. Арун таягын фараондун жана анын кулдарынын алдына таштаганда, ал жыланга айланды.
11 Ошондо фараон даанышмандар менен сыйкырчыларды чакырды. Мисирдин сыйкырчылары да љздљрєнєн сыйкырлары менен ошондой кылышты.
12 Ар бири љз таягын таштаганда, алар да жыланга айланды, бирок Арундун таягы алардын таяктарын жутуп алды.
13 Тењир айткандай, фараондун жєрљгє катууланып, аларды укпай койду.
14 Ошондо Тењир Мусага: «Фараондун жєрљгє таштай катыды, ал элди коё бергиси келбей жатат.
15 Эртењ менен фараонго бар, ал сууга чыгат, сен аны дарыянын жээгинен тосуп тур. Жыланга айланган таягыњды колуња алып ал.
16 Анан ага мындай де: “Эврейлердин Кудай-Тењири мени сага мындай деп айттыруу єчєн жиберди: «Менин элимди коё бер, алар чљлгљ барып, Мага ийбадат кылышсын». Бирок сен ушул кєнгљ чейин укпай келдињ.
17 Тењир мындай дейт: «Менин Тењир экенимди сен мындан билесињ». Мен азыр колумдагы мына бул таяк менен дарыядагы сууну чабам, ал канга айланат.
18 Дарыядагы балыктар кырылат, дарыя сасыйт, мисирликтер жийиркенип, андан суу иче албай калышат”».
19 Тењир Мусага мындай деди: «Арунга мындай деп айт: “Таягыњды алып, колуњду Мисирдин сууларына: дарыяларына, агын сууларына, кљлдљрєнљ, суу сактагычтарына сун, ошондо алар канга айланат. Бєткєл Мисир жери кан болот, жыгач, таш идиштеринин ичиндеги суулар да канга айланат”».
20 Муса менен Арун Тењир буйругандай кылышты. Арун таягын кљтљрєп, фараондун жана анын кулдарынын кљз алдында дарыядагы сууну чапты, дарыядагы суу канга айланды.
21 Ошондо дарыядагы балыктар кырылып, дарыя сасып кеткендиктен, мисирликтер дарыядан суу иче албай калышты. Ошентип, бєткєл Мисир жери кан болду.
22 Мисирдин сыйкырчылары да љздљрєнєн сыйкырлары менен ошондой кылышты. Тењир айткандай, фараондун жєрљгє катууланып, аларды укпай койду.
23 Фараон бурулуп, єйєнљ кетип калды. Ага бул да таасир эткен жок.
24 Ичкенге суу табыш єчєн, бєт мисирликтер дарыянын тегерегин каза башташты, анткени алар дарыядагы суудан иче албай калышкан эле.
25 Тењир дарыяны канга айланткандан кийин, жети кєн љттє.
1 Тењир Мусага мындай деди: «Фараонго барып айт: Тењир мындай дейт: “Менин элимди коё бер, ал Мага ийбадат кылсын.
2 Эгерде сен аларды коё бергенге макул болбосоњ, анда Мен сенин бардык жериње курбака каптатам.
3 Ошондо дарыяда курбакалар быкылдап, андан чыгып, єйєњљ да, уктоочу бљлмљњљ да, тљшљгєњљ да, кулдарыњ менен элињдин єйлљрєнљ да, мешињдин ичине да, камыр ачыткан челегиње да кирет.
4 Курбакалар сенин, элињдин жана кулдарыњдын єстєнљ чыгат”».
5 Тењир Мусага мындай деди: «Арунга мындай деп айт: “Колуњдагы таягыњды дарыяларга, агын сууларга жана кљлдљргљ сунуп, Мисир жерине курбака каптат”».
6 Арун колун Мисир жериндеги сууларга сунганда, курбакалар чыгып, Мисир жерин каптады.
7 Сыйкырчылар да љз сыйкырлары менен ушундай кылып, Мисир жерине курбака каптатышты.
8 Фараон Муса менен Арунду чакырып алып: «Тењирге сыйынгыла, Ал курбакаларды менден, менин элимден жок кылсын. Ошондо мен Ысрайыл элин Тењирге курмандык чалууга коё берем», – деди.
9 Муса фараонго мындай деди: «Сенин жерињдеги, єйлљрєњдљгє курбакалар жок болуп, дарыяларда гана калсын деп, сен єчєн, кулдарыњ єчєн, элињ єчєн сыйынар убакытты мага љзєњ белгиле».
10 Ал: «Эртењ», – деди. Муса ага: «Сен айткандай болсун, ошондо биздин Кудай-Тењирибиздей эч ким жок экенин билесињ.
11 Курбакалар сенден, єйлљрєњдљн, кулдарыњдан жана элињден жок болуп, дарыяларда гана калат».
12 Муса менен Арун фараондон чыгышты. Фараондун жерине каптаткан курбакалардан арылтуусун сурап, Муса Тењирге сыйынды.
13 Ошондо Тењир Мусанын айтканындай кылды. Yйлљрдљгє, короолордогу жана талаадагы курбакалар кырылып калды.
14 Аларды єймљк-єймљк кылып жыйып коюшту. Ошондо жер сасып кетти.
15 Фараон жењилдик болгонун кљргљндљ, жєрљгєн катуулантып, Тењир айткандай, аларды укпай койду.
16 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Арунга мындай деп айт: “Таягыњды кљтљрєп, жердеги топуракты чап, ошондо топурак майда чиркейге айланып, бєткєл Мисир жерине толуп кетет”».
17 Алар ошондой кылышты. Арун колундагы таягын кљтљрєп, топуракты чапканда, адамдарга да, малга да майда чиркейлер жабышты. Бєткєл Мисир жериндеги топурактын баары майда чиркейге айланды.
18 Сыйкырчылар да љз сыйкырлары менен майда чиркей чыгарууга аракет кылышты, бирок чыгара алышкан жок. Ошентип, майда чиркейлер адамдарга да, малга да жабышты.
19 Ошондо сыйкырчылар фараонго: «Бул – Кудайдын колу», – дешти. Бирок фараондун жєрљгє катууланып, Тењир айткандай, аларды укпай койду.
20 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Эртењ менен эрте туруп, фараондун алдына бар. Ал сууга чыгат, ошондо сен ага мындай де: Тењир мындай дейт: “Менин элимди коё бер, ал Мага ийбадат кылсын.
21 Эгерде элимди коё бербесењ, анда Мен сага, сенин кулдарыња, элиње, єйлљрєњљ кљгљљн каптатам, ошондо мисирликтердин єйлљрє, алар жашаган жер кљгљљнгљ толот.
22 Бирок ошол кєнє Менин элим жашаган Гошен жерин бљлєп коём, ал жерде кљгљљн болбойт, ошондо жер єстєндљгє Тењир Мен экенимди билесињ.
23 Менин элим менен сенин элињдин ортосун бљлєп коём. Эртењ ушул жышаан болот”».
24 Тењир так ошондой кылды: фараондун єйєн, анын кулдарынын єйлљрєн жана бєт Мисир жерин кљгљљн каптады. Жер кљгљљндљн кыйрап жатты.
25 Ошондо фараон Муса менен Арунду чакырып алып: «Баргыла, Кудайыњарга ушул жерде курмандык чалгыла», – деди.
26 Бирок Муса ага: «Андай кылууга болбойт, анткени Кудай-Тењирибизге арнап чалган курмандыгыбыз мисирликтер єчєн жийиркеничтєє. Эгерде мисирликтер єчєн жийиркеничтєє болгон курмандыкты алардын кљз алдында чалсак, алар бизди таш барањга алышпайбы?
27 Биз єч кєн жол жєрєп, чљлгљ барып, Кудай-Тењирибизге Љзє айткандай кылып курмандык чалабыз», – деди.
28 Ошондо фараон: «Мен силерге љзєњљрдєн Кудай-Тењирињерге курмандык чалыш єчєн, чљлгљ барууњарга уруксат берем, бирок алыс кетпегиле. Мен єчєн да сыйынып койгула», – деди.
29 Муса ага мындай деди: «Мен азыр сенден чыгып, Тењирге сыйынам, ошондо кљгљљндљр сенден, сенин кулдарыњдан, сенин элињден эртењ эле жок болот, бирок сен элди Тењирге курмандык чалууга коё бербей алдаганыњды койгун».
30 Анан Муса фараондон чыгып, Тењирге сыйынды.
31 Ошондо Тењир Мусанын айтканындай кылып, фараондон, анын кулдарынан, анын элинен кљгљљндљрдє жок кылды. Бир да кљгљљн калган жок.
32 Бирок фараон бул жолу да жєрљгєн катуулантып, элди коё бербей койду.
1 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Фараонго барып, эврейлердин Кудай-Тењири мындай дейт де: “Менин элимди коё бер, ал Мага ийбадат кылсын.
2 Эгерде сен аны коё бергињ келбей, дагы кармай турган болсоњ,
3 анда Тењир Љз колун талаадагы бардык малыња, жылкыларыња, эшектериње, тљљлљрєњљ, љгєздљрєњљ жана койлоруња каршы сунат: аларга љтљ оор жугуштуу оору жиберет.
4 Бирок Тењир Ысрайылдын малын Мисирдин малынан бљлєп коёт. Ысрайыл уулдарынын малынан бирљљ да љлбљйт”».
5 Тењир убакытты белгилеп: «Муну Тењир эртењ ушул жерде жасайт», – деди.
6 Тењир муну эртеси кєнє жасады, ошондо Мисирдин бардык малы кырылып калды, бирок Ысрайыл уулдарынын малынан бирљљ да љлгљн жок.
7 Фараон билип келгенге киши жиберсе, ысрайылдыктардын малынан бирљљ да љлбљптєр. Бирок фараондун жєрљгє катууланып, элди коё бербей койду.
8 Ошондо Тењир Муса менен Арунга мындай деди: «Мештен бир уучтан кєл алгыла. Муса аны фараондун кљз алдында асманга чачсын.
9 Ошондо бєткєл Мисир жерин чањ каптап, бєткєл Мисир жериндеги адамдар менен малга ирињдєє жара чыгат».
10 Алар мештен кєл уучтап алып, фараондун алдына келишти. Муса аны асманга чачты, ошондо адамдар менен малга ирињдєє жара чыкты.
11 Сыйкырчылар жарадан улам Мусанын алдында туруштук бере алышпады, анткени жара сыйкырчыларга жана бєт мисирликтерге чыккан эле.
12 Бирок Тењир фараондун жєрљгєн катуулантып койгондуктан, Тењир Мусага айткандай эле, фараон аларды уккан жок.
13 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Эртењ эрте туруп, фараондун алдына барып, ага мындай де: Эврейлердин Кудай-Тењири мындай дейт: “Менин элимди коё бер, ал Мага ийбадат кылсын.
14 Анткени бул жолу Мен сени, кулдарыњды жана элињди катуу жазалайм, ошондо сен бєт жер єстєндљ Мага тењдеш эч ким жок экенин билесињ.
15 Эгерде Мен колумду сунсам, анда сен элињ менен кошо жугуштуу оорудан кырылмаксыњ, жер бетинен жок болмоксуњ.
16 Бирок сага Љзємдєн кєчємдє кљрсљтєш єчєн, Менин ысымым бєт жер жєзєндљ белгилєє болуш єчєн, Мен сага тийген жокмун.
17 Сен Менин элимди коё бергињ келбей, дагы эле каршы болуп жатасыњ.
18 Мен эртењ так ушул убакта Мисир негизделген кєндљн тартып азыркыга чейин болуп кљрбљгљн љтљ катуу мљндєр жаадырам.
19 Ошондуктан малыњды жана талаада эмнењ болсо, ошонун баарын чогултканы киши жибер, ал эми єйгљ келбей, талаада калган адамдарыњ да, малыњ да мљндєрдљн кырылат”».
20 Фараондун кулдарынын ичинен Тењирдин сљзєнљн корккондору шашылыш барып, талаадагы кулдары менен малын єйлљрєнљ алып келишти.
21 Ал эми Тењирдин сљзєнљ кљњєл бурбагандары кулдары менен малын талаага калтырышты.
22 Ошондо Тењир Мусага: «Колуњду асманга кљтљр, бєткєл Мисир жерине, элине, малына жана Мисир жериндеги бардык љсємдєктљргљ мљндєр тєшљт», – деди.
23 Муса таягын асманга кљтљрдє. Ошондо Тењир кєн кєркєрљтєп, мљндєр жаадырды, жер бетин от каптады. Ошентип, Тењир Мисир жерине мљндєр жаадырды.
24 Мљндєр менен кошо от да жаады, мљндєр абдан катуу болду. Мисирде эл отурукташкандан бери мындай болгон эмес.
25 Ошентип, мљндєр бєткєл Мисир жерин талкалады, талаада эмне болсо, ошонун баарын: адамдарды, малдарды кырып, љсємдєктљрдє, бак-дарактарды талкалап кетти.
26 Ысрайыл уулдары жашаган Гошен жерине гана мљндєр жааган жок.
27 Ошондо фараон Муса менен Арунду киши жиберип чакыртып алып: «Бул жолу мен кєнљљ кылдым, Тењир адилеттєє, мен жана менин элим болсо айыптуу.
28 Тењирге сыйынгылачы, Кудайдын кєн кєркєрљљсє менен мљндєрє басылсын. Ошондо мен силерди коё берем, мындан ары кармабайм», – деди.
29 Муса ага: «Мен шаардан чыгарым менен Тењирге колумду сунам. Кєндєн кєркєрљгљнє да, мљндєр да басылат, ошондо сен жер Тењирдики экенин билесињ.
30 Бирок мен сен да, кулдарыњ да дагы эле Кудай-Тењирден коркпоруњарды билем», – деди.
31 Зыгыр менен арпаны да мљндєр талкалап кетти, анткени арпа баш алып, зыгыр гєлдљп калган эле.
32 Ал эми буудай менен кайрак буудайды мљндєр талкалаган жок, анткени алар кеч себилген эле.
33 Муса фараондон чыгып, шаардан узагандан кийин, Тењирге колун сунду. Ошондо кєндєн кєркєрљгљнє да, мљндєр да, жерге куйган жамгыр да басылды.
34 Фараон жамгырдын да, мљндєрдєн да, кєндєн кєркєрљгљнє да басылганын кљргљндљ, кєнљљ кылганын улантты, ал љзє да, анын кулдары да жєрљктљрєн катуулантышты.
35 Тењир Муса аркылуу айткандай, фараондун жєрљгє катууланып, Ысрайыл уулдарын коё бербей койду.
1 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Фараонго кир, аларга Љзємдєн ушул кереметтеримди кљрсљтєш єчєн,
2 Мисирде эмне кылганымды, ал жерде кљрсљткљн кереметтерим жљнєндљ уулуња, уулуњдун уулуна айтып беришињ єчєн, Менин Тењир экенимди билишињер єчєн, Мен фараондун жана анын кулдарынын жєрљгєн катуулантып койдум».
3 Муса менен Арун фараонго келип, мындай деп айтышты: «Эврейлердин Кудай-Тењири мындай дейт: “Качанкыга чейин сен Мага моюн сунбайсыњ? Менин элимди коё бер, ал Мага ийбадат кылсын.
4 Эгерде сен Менин элимди коё бербесењ, анда эртењ Мен сенин жериње чегиртке каптатам.
5 Алар жер бетин кљрєнгєс кылып каптайт да, мљндєрдљн калгандын баарын жеп, талаадагы бак-дарактардын баарын курутат.
6 Сенин єйєњљ, кулдарыњдын єйлљрєнљ жана бардык мисирликтердин єйлљрєнљ толот, мындайды сенин ата-бабаларыњ да, ата-бабаларыњдын ата-бабалары да жер бетинде жашагандан ушул кєнгљ чейин кљргљн эмес”». Муса бурулуп, фараондон чыгып кетти.
7 Ошондо фараондун кулдары: «Бул бизди качанкыга чейин кыйнайт? Бул элди коё бер, алар љздљрєнєн Кудай-Тењирине ийбадат кылышсын. Мисирдин кыйрап бара жатканын дагы эле кљрбљй турасыњбы?» – дешти.
8 Анан Муса менен Арунду фараонго кайра алып келишти. Ошондо фараон аларга: «Баргыла, љзєњљрдєн Кудай-Тењирињерге ийбадат кыла бергиле. Бирок кимињер барасыњар?» – деди.
9 Муса мындай деди: «Биз жаш балдарыбыз, кары-картањдарыбыз, уул-кыздарыбыз менен, майда жана бодо малыбыз менен барабыз, анткени Тењирге арнап майрам љткљрљбєз».
10 Фараон аларга: «Мейли, ушундай болсун, Тењир силер менен! Мен силерди коё берєєгљ даярмын, бирок эмнеге балдарыњарды кошо алып барганы жатасыњар? Кљрдєњљрбє, силердин ниетињер жаман.
11 Болбойт, Тењирињерге эркектерињер гана ийбадат кылышсын, анткени силер ошону сурагансыњар», – деди. Анан аларды фараондон кууп чыгышты.
12 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Колуњду Мисир жерине сун, Мисир жерин чегиртке каптап, жердеги љсємдєк-чљптєн баарын, мљндєрдљн аман калгандын баарын жесин».
13 Муса таягын Мисир жерине сунду. Ошондо Тењир бул жерге чыгыштан шамал жиберди. Ал шамал бир кєн, бир тєн болду. Чыгыштан соккон шамал эртењ менен чегиртке каптатты.
14 Чегиртке бєт Мисир жерин каптады, алар љтљ кљп болгондуктан, бєт Мисир љлкљсєн басып калды. Буга чейин мынчалык кљп чегиртке болгон эмес, мындан кийин да болбойт.
15 Чегиртке бєт жер бетин каптап калгандыктан, жер кљрєнбљй калды. Чегирткелер жердеги бардык љсємдєктљрдє, мљндєрдљн аман калган дарактардын мљмљлљрєн бєт жеп коюшту. Мисир жериндеги бак-дарактардан, талаадагы љсємдєктљрдљн эч нерсе калган жок.
16 Ошондо фараон Муса менен Арунду шашылыш чакыртып, мындай деди: «Мен силердин Кудай-Тењирињердин алдында, силердин алдыњарда кєнљљ кылдым.
17 Эми менин кєнљљмдє дагы бир жолу кечиргиле да, љзєњљрдєн Кудай-Тењирињерге сыйынгыла, Ал менден бул љлємдє кайт кылсын».
18 Муса фараондон чыгып, Тењирге сыйынды.
19 Ошондо Тењир батыштан чыгышка карай катуу шамал соктурду, ал шамал чегирткелерди Кызыл дењизге сєрєп таштады. Мисир жеринде бир да чегиртке калган жок.
20 Бирок Тењир фараондун жєрљгєн катуулантып койгондуктан, ал Ысрайыл уулдарын коё бербей койду.
21 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Колуњду асманга сун, ошондо Мисир жерине кљзгљ сайса кљрєнгєс карањгылык тєшљт».
22 Муса колун асманга сунду, ошондо бєткєл Мисир жерин єч кєн бою кљзгљ сайса кљрєнгєс карањгылык каптап турду.
23 Бири-бирин кљрбљй, єч кєн бою эч ким ордунан жылган жок. Ысрайыл уулдарынын єйлљрєндљ болсо жарык болуп турду.
24 Ошондо фараон Мусаны чакыртып, мындай деди: «Баргыла, Тењирињерге ийбадат кыла бергиле, бирок майда жана бодо малыњарды калтыргыла, балдарыњар болсо силер менен бара беришсин».
25 Бирок Муса мындай деди: «Кудай-Тењирибизге курмандык чалышыбыз єчєн, бизге курмандыктарды да, бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыктарды да беришињ керек.
26 Малыбызды да ала барабыз, бир да туяк калбайт, анткени биз Кудай-Тењирибизге чала турган курмандыкты алардын арасынан алабыз. Бирок биз ал жерге жетмейинче, курмандыкка эмнени чаларыбызды билбейбиз».
27 Тењир фараондун жєрљгєн катуулантып койгондуктан, ал элди коё бергиси келген жок.
28 Фараон Мусага: «Жогол бул жерден! Менин алдыма кайра келем деп ойлобо. Анткени менин жєзємдє кљргљн кєнє љлљсєњ», – деди.
29 Муса ага: «Сен айткандай болот. Мындан ары жєзєњдє кљрбљйм», – деди.
1 Тењир Мусага мындай деди: «Мен фараонду жана мисирликтерди дагы бир жолу жазалайм. Ошондон кийин гана ал силерди бул жерден коё берет. Коё бергенде да, силерди бул жерден шашылыш кууп чыгат.
2 Элиње айтып кой, ар бир эркек, ар бир аял љз кошунасынан алтын-кємєш буюм сурап алсын».
3 Тењир Љз элине мисирликтердин кљз алдында ырайым кылды. Муса да Мисир жеринде, фараондун кулдарынын алдында, элдин алдында эњ улуу адам болду.
4 Муса мындай деди: «Тењир мындай дейт: “Тєн ортосунда Мен Мисир жерин аралап љтљм.
5 Ошондо Мисир жериндеги тун балдардын баары, тактыда отурган фараондун тун баласынан баштап, жаргылчак тартып отурган кєњдєн тун баласына чейин љлљт, малдын биринчи тљлєнєн баары кырылат.
6 Ошондо бєткєл Мисир жери боздоп ыйлайт. Мындай ый мурун да болгон эмес, кийин да болбойт”.
7 Ал эми Ысрайыл уулдары жана алардын малы эч кандай зыян тартпайт. Ошондо Тењир мисирликтер менен ысрайылдыктардын ортосуна кандай айырма койгонун кљрљсєњљр.
8 Сенин кулдарыњдын баары менин алдыма келип тизе бєгєп: “Жетектеп жєргљн элињ менен кошо чыгып кет”, – дешет. Мен ошондон кийин гана чыгып кетем». Анан Муса фараондон каарданып чыгып кетти.
9 Тењир Мусага мындай деди: «Мисир жеринде кереметтеримди кљрсљтљ беришим єчєн, фараон силерди укпай койду».
10 Муса менен Арун ушул кереметтердин баарын фараондун алдында кљрсљтєштє. Бирок Тењир фараондун жєрљгєн катуулантып койгондуктан, ал Ысрайыл уулдарын љз жеринен коё берген жок.
1 Тењир Мисир жеринде Муса менен Арунга мындай деди:
2 «Ушул ай силер єчєн айлардын башталышы болсун. Ушул ай жыл ичиндеги айлардын биринчиси болсун.
3 Ысрайыл жамаатына мындай дегиле: Ушул айдын онунчу кєнє ар ким љз єй-бєлљсєнљ бирден козу камдасын, ар бир тєтєн бирден козу даярдасын.
4 Эгерде єй-бєлљдљгє кишинин саны аз болуп, бир козуну жеп тєгљтљ албай турган болсо, анда ал єй-бєлљ љзєнљ жакын жашаган коњшусунун єй-бєлљсє менен бирге, кишинин санына жараша камдасын. Бир козуну канча киши жеп тєгљтљ алса, ошончо киши чогулсун.
5 Ал кемчилиги жок бир жылдык эркек мал болушу керек. Аны койдун же эчкинин арасынан тандап алгыла.
6 Силер аны ошол айдын он тљртєнљ чейин сактап тургула. Аны Ысрайыл жамааты кеч кирери менен сойсун.
7 Эт жей турган єйдєн эшигинин эки кашегине, эшиктин мањдайчасына анын канынан сыйпап коюшсун.
8 Этин отко кактап бышырып, ачыткысыз нан жана ачуу чљптљр менен ошол тєнє жеп тєгљтєшсєн.
9 Этти чала бышырып же сууга бышырып жебегиле, баш-шыйрагын, ичеги-карынын кошуп, отко кактап бышырып жегиле.
10 Андан эртењ мененкиге калтырбагыла. Эртењ мененкиге калганын љрттљп жибергиле.
11 Аны белињерди курчап, бут кийимињерди кийип, таягыњарды колуњарга алып, шашылыш тєрдљ жегиле. Бул – Тењирдин Пасахы.
12 Мен дал ошол тєнє Мисир жерин аралап, Мисир жеринде жашаган адамдардын тунун, малдарынын биринчи тљлєн жок кылам. Мисирдин бардык кудайларына сот жєргєзљм. Мен Тењирмин!
13 Силер отурган єйлљрдљгє ошол кан силердин белгињер болот, канды кљрєп, силерден кыя љтєп кетем. Мисир жерин кыйратып жатканымда, силердин башыњарга алаамат тєшпљйт.
14 Ошол кєн силердин эсињерде калсын, ошол кєндє тєбљлєккљ белгиленген майрам катары Тењирге арнап, укумдан-тукумга майрамдагыла.
15 Жети кєн ачыткысыз нан жегиле. Биринчи кєндљн тартып єйєњљрдљгє ачыткы кошулган тамактарды жок кылгыла. Ким биринчи кєндљн жетинчи кєнгљ чейин ачыткы кошулган нерсе жесе, ал Ысрайыл элинин арасынан жок кылынат.
16 Биринчи кєнє да, жетинчи кєнє да ыйык чогулуш љткљргєлљ. Бул кєндљрє эч кандай жумуш кылынбасын, ичип-жей турган гана тамагыњарды жасасањар болот.
17 Ачыткысыз нан майрамын љткљрєп тургула, анткени дал ошол кєнє Мен силердин кошуундарыњарды Мисир жеринен алып чыккам. Ошол кєндє тєбљлєккљ белгиленген кєн катары укумдан-тукумга белгилеп тургула.
18 Биринчи айдын он тљртєнчє кєнєнєн кечинен баштап ошол эле айдын жыйырма биринчи кєнєнєн кечине чейин ачыткысыз нан жегиле.
19 Жети кєн бою силердин єйєњљрдљ ачыткы кошулган тамак болбошу керек, себеби ким ачыткы кошулган тамак жесе, ал келгин болобу, ошол жердин жергиликтєє тургуну болобу, Ысрайыл жамаатынан жок кылынат.
20 Ачыткы кошулган эч нерсе жебегиле, кайсы жерде болсоњор да, ачыткысыз нан жегиле».
21 Муса Ысрайыл аксакалдарын чакырып алып, аларга мындай деди: «Yй-бєлљњљрдљгє кишинин санына жараша мал тандап, Пасахка арнап сойгула.
22 Бир тутам иссоп алып, идиштеги канга малып, эшиктин мањдайчасы менен эки каптал кашегине сыйпагыла. Љзєњљр болсо тањга чейин єйєњљрдљн чыкпагыла.
23 Тењир Мисирди кыйратуу єчєн бара жатканда, эшигињердин мањдайчасы менен эки кашегиндеги канды кљрєп, кыя љтєп кетет, кыйратуу єчєн келе жаткан кыйратуучуну силердин єйєњљргљ киргизбейт.
24 Муну силер љзєњљр єчєн да, балдарыњар єчєн да тєбљлєк мыйзам катары сактагыла.
25 Тењир берген жерге киргенињерде, Ал Љзє айткандай, ушул ийбадатты сактагыла.
26 Балдарыњар силерден: “Бул эмне деген ийбадат?” – деп сурашса,
27 “Бул – Тењирге арналган Пасах курмандыгы. Ал мисирликтерди кыйратып жатканда, Мисирдеги Ысрайыл уулдарынын єйлљрєнљн кыя љтєп кеткен, биздин єйлљрєбєздє куткарып калган”, – дегиле». Ошондо калыњ эл тизе бєгєп таазим кылды.
28 Анан Ысрайыл уулдары тарап кетишти. Тењир Муса менен Арунга кандай буйруса, алар так ошондой кылышты.
29 Тєн ортосунда Тењир Мисир жериндеги бардык тун балдарды: тактыда отурган фараондун тун баласынан баштап зынданда жаткан туткундун тун баласына чейин љлтєрдє. Ошондой эле малдын биринчи тљлєнєн баарын кырып салды.
30 Ошондо фараон љзє, бєт кулдары, бєткєл Мисир эли тєн ичинде орундарынан турушту. Мисир жеринен катуу љкєрєк чыкты, анткени љлєк чыкпаган єй болгон жок.
31 Фараон тєн ичинде Муса менен Арунду чакыртып алып: «Тургула, Ысрайыл уулдары, менин элимдин арасынан кеткиле, љзєњљр айткандай, Тењирињерге ийбадат кылганы кеткиле.
32 Љзєњљр айткандай, майда жана бодо малыњарды ала кеткиле. Мага да батањарды бергиле», – деди.
33 Ошентип, мисирликтер: «Кетпесењер, баарыбыз љлєп калабыз», – дешип, аларды ал жерден тезирээк чыгып кетєєгљ мажбурлашты.
34 Ошондо Ысрайыл уулдары ачыткы кошулбаган камырын челеги менен кошо кийимдерине байлап, ийиндерине кљтљрєп алып жљнљштє.
35 Ысрайыл уулдары Мусанын айтканындай кылып, мисирликтердин алтын-кємєш буюмдарын, кийимдерин сурап алышты.
36 Тењир болсо мисирликтердин кљз алдында Љз элине ырайым кылды. Мисирликтер алардын сураганын беришти. Ошентип, алар мисирликтерди тоноп алышты.
37 Ысрайыл уулдары Раамсестен чыгып, Сукотко жљнљштє. Балдарды эсептебегенде, алардын саны алты жєз мињ жљљ эркек эле.
38 Алар менен бирге ар кайсы уруудан кљп сандаган адамдар да чыгышты. Алар кљп сандаган майда жана бодо малы менен чыгышты.
39 Мисирден ала чыгышкан ачыткысыз камырдан токоч жасашты, Мисирден шашылыш тєрдљ куулуп чыккандыктан, жолго тамак-аш да камдай албай калышкан эле.
40 Ысрайыл уулдары Мисирде тљрт жєз отуз жыл жашашты.
41 Туура тљрт жєз отуз жыл болгон кєнє тєн ичинде Тењирдин бєткєл кошууну Мисир жеринен чыкты.
42 Бул тєн – љздљрєн Мисирден алып чыккандыгы єчєн уктабай љткљрљ турган, Тењирге арналган тєн. Бул тєндє Ысрайыл уулдары укумдан-тукумга сакташы керек.
43 Тењир Муса менен Арунга мындай деди: «Пасах курмандыгынын мыйзамы мындай: аны башка уруунун бир да кишиси жебесин.
44 Аны кємєшкљ сатылып алынган ар бир кул сєннљткљ отургузулгандан кийин жесе болот.
45 Аны келгин киши менен жалданма киши жебесин.
46 Аны бир єйдљ отуруп жегиле, этин сыртка алып чыкпагыла, сљљктљрєн сындырбагыла.
47 Муну Ысрайылдын бєткєл жамааты аткарсын.
48 Эгерде сенин жаныња кљчєп келген келгин Тењирдин Пасахын љткљргєсє келсе, анда анын бардык эркек аттуулары сєннљткљ отургузулсун. Ошондон кийин љткљрљ берсин. Ошондо ал ошол жердин жергиликтєє тургуну болуп калат. Сєннљткљ отургузулбаган адам аны жебесин.
49 Жергиликтєє тургунга да, силердин арањарга кљчєп келген келгинге да бирдей мыйзам болсун».
50 Тењир Муса менен Арунга кандай буйруса, Ысрайыл уулдары так ошондой кылышты.
51 Дал ошол кєнє Тењир Ысрайыл уулдарын Мисирден кошуундары менен алып чыкты.
1 Тењир Мусага мындай деди:
2 «Мага ысрайылдыктардын тундарын арна, адамдын туну болобу, малдын биринчи тљлє болобу, алар Мага тиешелєє».
3 Муса элге кайрылып, мындай деди: «Силер Мисирден чыккан, кулчулуктан бошонгон ушул кєндє эсињерден чыгарбагыла, анткени Тењир силерди ал жерден кєчтєє колу менен алып чыккан. Ачыткы кошулган тамак-аш жебегиле.
4 Силер бєгєн, Абыт айында чыгып жатасыњар.
5 Тењир сени ата-бабаларыња берем деп убада кылган сєт менен бал аккан жерге, канаандыктардын, хеттиктердин, аморлуктардын, хибиликтердин жана жебустуктардын жерине алып барганда, ушул айда Тењирге ушул ийбадатты кыл.
6 Жети кєн ачыткысыз нан же, ал эми жетинчи кєн – Тењирге арналган майрам.
7 Ачыткысыз нанды жети кєн же. Сенде ачыткы кошулган нан болбосун, сенин жерињде ачыткы кошулган тамак-аш болбосун.
8 Ошол кєнє љз уулуња мындай деп айт: “Мен бул майрамды Тењир мени Мисирден алып чыккандыгы єчєн майрамдап жатам”.
9 Тењирдин мыйзамы оозуњдан тєшпљшє єчєн, бул майрам сенин колуњдагы белги жана мањдайыња байлаган эскертєє болсун, анткени Тењир сени Мисирден кєчтєє колу менен алып чыккан.
10 Ушул мыйзамды жыл сайын љз убагында аткар.
11 Тењир сага жана сенин ата-бабаларыња берем деп убада кылган Канаан жерине сени алып барганда, ал жерди сага бергенде,
12 тундарыњды Тењирге бљлєп кой. Малыњдын биринчи тљлєнєн эркегин Тењирге арна.
13 Эшегињдин биринчи тљлєн козуга айырбашта. Эгерде айырбаштабасањ, кунун тљлљ. Тун эркек балдарыњардын да кунун тљлљгєлљ.
14 Кийин уулуњ сенден: “Эмнеге мындай кылып жатасыњ?” – деп сураса: “Тењир бизди кєчтєє колу менен Мисирден алып чыккан, кулчулуктан бошоткон.
15 Фараон бизди коё бербей жатканда, Тењир Мисир жериндеги бардык тунгучтарды: тун балдарды, малдын биринчи тљлєн жок кылган. Ошондуктан мен малымдын биринчи тљлєнєн эркектеринин бардыгын Тењирге арнап курмандыкка чалып жатам, ал эми тун уулдарымдын кунун тљлљп жатам”, – деп жооп бер.
16 Бул майрам сенин колуњдагы белги жана мањдайыња байлаган эскертєє болсун, анткени Тењир бизди Љзєнєн кєчтєє колу менен Мисирден алып чыккан».
17 Фараон элди коё бергенден кийин, кыска жол болгонуна карабастан, Кудай аларды Пелишти жерине барчу жол менен алып љткљн жок. Анткени Кудай: «Эл согушту кљргљндљ љкєнєп, Мисирге кайтып кетпесин», – деди.
18 Ошондуктан Кудай элди Кызыл дењизге чљл аркылуу алып барды. Ысрайыл уулдары Мисир жеринен куралданып чыгышты.
19 Муса Жусуптун сљљгєн ала чыкты, анткени Жусуп Ысрайыл уулдарынан: «Кудай силерге сљзсєз келет, ошондо сљљгємдє бул жерден ала чыккыла», – деп убада алган.
20 Ошентип, Ысрайыл уулдары Сукоттон чыгып, чљлдєн четиндеги Эйтамга келип, станы менен жайланышты.
21 Кєнє-тєнє жол жєрсєн деп, Тењир кєндєз аларга булут мамынын ичинде жол кљрсљтєп, ал эми тєн ичинде от мамынын ичинде жарык болуп, алардын алдында бара жатты.
22 Кєндєзє булут мамы, тєнкєсєн от мамы элдин алдынан кеткен жок.
1 Тењир Мусага мындай деди:
2 «Ысрайыл уулдарына айт, алар артка кайрылып, Баал-Сыпондун мањдайына, Мигдол менен дењиздин ортосуна, Пи-Ахиротко барып, станы менен жайланышсын. Баал-Сыпондун каршысына, дењиз жээгине жайланышкыла.
3 Фараон Ысрайыл уулдары жљнєндљ: “Алар бул жерде адашып, чљлгљ камалып калышты”, – деп ойлойт.
4 Мен болсо фараондун жєрљгєн катуулантып коём, ошондо ал силердин артыњардан кууп жљнљйт. Мен Љз дањкымды фараон аркылуу, анын аскери аркылуу кљрсљтљм. Ошондо мисирликтер Менин Тењир экенимди билишет». Ысрайыл уулдары ошондой кылышты.
5 Мисир падышасына «Ысрайыл эли качып кетти» деген кабар берилди. Ошондо фараондун жана анын кулдарынын ойлору љзгљрєп: «Бул эмне кылганыбыз, эмне єчєн ысрайылдыктарды љзєбєзгљ иштетпей коё бердик?» – деп љкєнєштє.
6 Ошондо фараон майдан арабасын чегип, эли менен,
7 тандалган алты жєз майдан арабасы менен, Мисирдин бардык майдан арабалары менен, майдан араба башчылары менен чыкты.
8 Тењир Мисир падышасы фараондун жєрљгєн катуулантып койгондуктан, ал Ысрайыл уулдарынын артынан кууп жљнљдє. Ысрайыл уулдары болсо кєчтєє колдун астында бара жатышты.
9 Ошентип, мисирликтер алардын артынан кууп жљнљштє. Фараондун майдан арабаларын тарткан аттар, атчан аскерлер, бєт аскерлер аларды дењиздин жанындагы, Баал-Сыпондун мањдайындагы Пи-Ахироттун жанына жайланышкан жеринде кууп жетишти.
10 Фараон жакындап калганда, Ысрайыл уулдары артын карашса, мисирликтер кууп келе жатышыптыр. Ошондо алар аябай коркуп кетип, Тењирге боздоп кайрылышты.
11 Анан Мусага: «Сен бизди чљлдљ љлтєргљнє алып келдињ беле? Мисирде бизге кљрєстљн жокпу? Бизди Мисирден алып чыгып, кыларыњ ушул беле?
12 Биз сага Мисирде жєргљндљ эле: “Бизди жайыбызга кой, мисирликтерге иштей берели”, – деп айткан жок белек? Чљлдљ љлгљнчљ, мисирликтерге кул болгонубуз жакшы эмес беле?» – дешти.
13 Ошондо Муса элге кайрылып: «Коркпогула, чыдап турсањар, Тењир бєгєн силерди кандай куткарып аларын љз кљзєњљр менен кљрљсєњљр. Бєгєн силер кљрєп турган мисирликтерди мындан кийин тєбљлєккљ кљрбљйсєњљр.
14 Силер єчєн Тењир кєрљшљт, силер болсо тынчсызданбагыла», – деди.
15 Тењир Мусага: «Эмне єчєн Мага боздоп жатасыњ? Ысрайыл уулдарына айт, жолун уланта беришсин.
16 Сен болсо таягыњды кљтљрєп, колуњду дењизге сунуп, дењизди экиге бљл. Ошондо Ысрайыл уулдары дењиздин ортосундагы кургак жер менен љтєшљт.
17 Мен болсо мисирликтердин жєрљгєн катуулантып коём, алар элдин артынан кууп жљнљшљт. Ошондо Мен Љз дањкымды фараон аркылуу, анын аскерлери, майдан арабалары менен атчан аскерлери аркылуу кљрсљтљм.
18 Мен Љз дањкымды фараон аркылуу, анын майдан арабалары, атчан аскерлери аркылуу кљрсљткљндљ, мисирликтер Менин Тењир экенимди билишет», – деди.
19 Ошондо Ысрайыл кошуунунун алдында жєргљн Кудайдын периштеси ордунан жылып, алардын артына келип турду. Алардын алдындагы булут мамы да ордунан жылып, алардын артына келип,
20 Мисир кошууну менен Ысрайыл кошуунунун ортосуна туруп калды. Булут мамы тєнкєсєн бирине карањгылык каптатып, экинчисине жарык берип турду, ошондуктан мисирликтер тєнє бою ысрайылдыктарга жакын келе алышкан жок.
21 Муса колун дењизге сунганда, Тењир тєнє бою чыгыштан катуу шамал соктурду. Ошондо суулар эки жакка тартылып, дењиздин ортосу кургап калды.
22 Ысрайыл уулдары дењиздин ортосундагы кургак жер менен жљнљштє. Суу болсо алардын оњ жагы менен сол жагында дубалдай болуп кљтљрєлєп турду.
23 Мисирликтер кууп жљнљштє. Фараондун аттары, майдан арабалары жана атчан аскерлери алардын артынан дењиздин ортосуна киришти.
24 Тањга маал Тењир булут мамы менен от мамыдан мисирликтердин кошуунун карап, аларга дєрбљлљњ салды.
25 Алардын майдан арабаларынын дљњгљлљктљрєн чыгарып салды, алар майдан арабаларын арањдан зорго сєйрљп бара жатышты. Ошондо алар мындай дешти: «Ысрайылдыктардан качпасак болбойт, анткени Тењир алар єчєн мисирликтер менен кєрљшєп жатат».
26 Тењир Мусага: «Колуњду дењизге сун, ошондо суу мисирликтерди майдан арабалары, атчан аскерлери менен кошо басып калат», – деди.
27 Муса колун дењизге сунду, тањга маал суу љз ордуна келди. Мисирликтер суудан качышты. Ошентип, Тењир мисирликтерди дењиздин ортосуна чљктєрдє.
28 Ордуна келген суу ысрайылдыктардын артынан дењизге кирген фараондун аскерлеринин майдан арабаларын жана атчан аскерлерин басып калды. Алардан бирљљ да тирєє калган жок.
29 Ысрайыл уулдары болсо дењиздин ортосундагы кургак жер менен љтєп кетишти. Суу алардын оњ жагы менен сол жагында дубалдай болуп кљтљрєлєп турду.
30 Ошентип, ошол кєнє Тењир ысрайылдыктарды мисирликтердин колунан куткарып алды. Ошондо ысрайылдыктар мисирликтердин дењиз жээгинде љлєп жатканын кљрєштє.
31 Ысрайылдыктар Тењирдин мисирликтерге кљрсљткљн улуу кєчєн кљрєп, Тењирден коркуп калышты. Алар Тењирге да, Анын кулу Мусага да ишенип калышты.
1 Ошондо Муса менен Ысрайыл уулдары Тењирди мактап, мына бул ырды ырдашты: «Тењирге ырдаймын, анткени Ал дањазаланды, атчан аскерди аты менен кошо дењизге чљктєрдє.
2 Тењир менин сепилим, мактоо ырым, Ал мени куткарды. Ал менин Кудайым, Аны дањктаймын. Ал – атамдын Кудайы, Аны дањазалаймын.
3 Тењир – майдан жоокери, Жахаба – Анын ысымы.
4 Фараондун майдан арабаларын, аскерин дењизге чљктєрдє, тандалган аскер башчылары Кызыл дењизге чљгєп љлєштє.
5 Аларды суу басып калды, алар суунун тєбєнљ таш чљккљндљй чљгєштє.
6 Тењир, Сенин оњ колуњ дањкталды. Сенин оњ колуњ душманды талкалады.
7 Љзєњљ каршы чыккандарды Љзєњдєн дањкыњдын улуулугу менен кыйраттыњ. Сенин каарыњ аларды саман сыяктуу љрттљп жиберди.
8 Тењир, Сенин демињен дењиз эки жакка тартылды, суу кљтљрєлєп, дубалдай болуп калды, айлампалар дењиздин ортосунда токтоп калды.
9 Душман: “Сая кууп жетем, олжону бљлєп алам, олжого тунам, кылычымды кынынан сууруп алып, аларды љз колум менен кырам”, – деди.
10 Сен єйлљгљндљ, аларды дењиз басып калды, коргошун сууга чљккљндљй, алар чоњ сууга чљгєп љлєштє.
11 Тењир, кудайлардын ичинде Сендей ким бар? Ыйыктыгы менен улуу, мактоого татыктуу, кереметтерди жаратуучу Сендей ким бар?
12 Сен Љзєњдєн оњ колуњду сунганда, аларды жер жутуп кетти.
13 Сен Љзєњ куткарган ушул элди ырайымыњ менен жетелеп баратасыњ. Ыйык жайыња Љзєњдєн кєчєњ менен коштоп баратасыњ.
14 Элдер угуп, титиреп жатышат: Пелиштинин тургундарын коркунуч басты.
15 Эдом тљрљлљрє дєрбљлљњгљ тєшєштє, Мааптын жол башчылары калтырап коркушту, Канаандын бєт тургундарынын кљњєлє чљктє.
16 Аларды чоњ коркунуч бассын. Тењир, Љз элињ, Љзєњ жараткан элињ љтєп кеткенче, алар Сенин улуу кєчєњдљн таштай катып калышсын.
17 Тењирим, Сен Љз элињди Љзєњдєн улуу тооњо, Сен Љзєњ турак жай кылып алган жерге, Эгедерим, Љзєњ жасаган ыйык жерге алып барып жайгаштыр!
18 Тењир кылымдан кылымга, тєбљлєккљ падышачылык кылат!
19 Фараондун аттары менен майдан арабалары жана атчан аскерлери дењизге киргенде, Тењир аларды карай дењиз суусун бурду, ал эми Ысрайыл уулдары дењиздин ортосундагы кургак жер менен љтєп кетишти».
20 Арундун карындашы, пайгамбар аял Мириям, колуна дап алды. Бєт аялдар дап кагып, шаттанып, анын артынан чыгышты.
21 Ошондо Мириям алардын алдында: «Тењирге ырдагыла. Анткени Ал дањазаланды, атчан аскерди аты менен кошо дењизге чљктєрдє», – деп ырдады.
22 Муса ысрайылдыктарды Кызыл дењизден алып чыкты. Алар Шур чљлєнљ келишти. Чљлдљ єч кєн жол жєрєштє, ичкенге суу таппай коюшту.
23 Анан Марага келишти, бирок ал жердин суусун иче албай коюшту, анткени ал суу ачуу болчу. Ошондуктан ал жер Мара деп аталып калган.
24 Ошондо эл Мусага: «Эмне ичебиз?» – деп наалыды.
25 Муса Тењирге боздоп кайрылды, ошондо Тењир ага бир жыгачты кљрсљттє. Муса аны сууга ыргытканда, суу таттуу болуп калды. Ошол жерде Кудай элге мыйзамдары менен кљрсљтмљлљрєн берип, ошол жерде элдин ишенимин сынады.
26 Тењир аларга мындай деди: «Эгерде Кудай-Тењирињди уксањ, Анын алдында Ага жаккан иштерди жасасањ, Анын осуяттары менен мыйзамдарын аткарсањ, анда Мен Мисирдин башына салган илдеттердин бирин да сага жолотпойм, анткени Мен сени айыктыруучу Тењирмин».
27 Анан Ысрайыл уулдары Эйлим деген жерге келишти. Ал жерде он эки булак, жетимиш курма дарагы бар эле. Алар суулардын боюна станы менен жайланышты.
1 Ысрайыл уулдарынын бєт жамааты Эйлим жеринен чыгышты. Алар Мисир жеринен чыккандан кийин, экинчи айдын он бешинчи кєнє Эйлим менен Синайдын ортосундагы Син чљлєнљ келишти.
2 Ысрайыл уулдарынын жамааты чљлдљ Муса менен Арунга кайрадан наалый баштады.
3 Ысрайыл уулдары аларга: «Биз Мисир жеринде нанды тоё жеп, этке толгон казандын жанында отурганда эле, Тењирдин колунан љлєп калсак эмне! Силер бизди чљлгљ ачкадан љлтєргљнє алып келген турбайсыњарбы», – деп наалышты.
4 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Мен силерге асмандан нан жаадырам. Эл кєн сайын сыртка чыгып, бир кєнгљ жеткидей нан жыйнап алсын. Ушул аркылуу Мен элди Менин мыйзамымды аткарабы, жокпу, сынап кљрљм.
5 Алтынчы кєнє болсо алып келгендерин даярдашсын, ошондо ал кєн сайын жыйнагандарынан эки эсе кљп болот».
6 Муса менен Арун Ысрайыл элине мындай деди: «Силерди Мисир жеринен Тењир алып чыкканын кечинде билесињер.
7 Эртењ менен Тењирдин дањкын кљрљсєњљр, анткени Ал силердин Тењирге наалыганыњарды укту. Бизге наалыганыњардай, биз ким элек?»
8 Муса мындай деди: «Тењир силерге кечинде эт, эртењ менен тоё жегидей нан берет, анткени Тењир силердин Љзєнљ нааразы болуп, наалыганыњарды укту. Биз ким элек? Силер бизге эмес, Тењирге наалып жатасыњар».
9 Анан Муса Арунга мындай деди: «Ысрайыл уулдарынын бєт жамаатына мындай деп айт: “Тењирдин алдына баргыла, себеби Ал силердин наалыганыњарды укту”».
10 Арун Ысрайыл уулдарынын бєт жамаатына кайрылганда, алар чљлгљ бурулушту. Ошондо Тењирдин дањкы булуттан кљрєндє.
11 Тењир Мусага мындай деди:
12 «Мен Ысрайыл уулдарынын наалыганын уктум. Аларга мындай деп айт: “Кечинде эт жейсињер, эртењ менен нанга тоёсуњар, Менин силердин Кудай-Тењирињер экенимди ошондо билесињер”».
13 Кечинде бљдљнљлљр учуп келип, станды каптады, ал эми эртењ менен стандын тегерегине шєєдєрєм тєштє.
14 Шєєдєрєм бууланып кетери менен, жердин бетин кыроо каптагансып, чљлдљ данга окшогон майда нерселер калды.
15 Ысрайыл уулдары аны кљргљндљ, бири-биринен: «Бул эмне?» – деп сурашты. Анткени алар анын эмне экенин билишчє эмес. Ошондо Муса аларга мындай деди: «Бул – Тењирдин силерге жегенге берген наны.
16 Тењир силерге мындай буйрук берди: “Ар кимињер жешињерче жыйнагыла. Ар ким љз чатырында жашаган кишинин санына жараша, киши башына бир гомордон жыйнасын”».
17 Ысрайыл уулдары ошондой кылышты: бири кљп, бири аз жыйнады.
18 Жыйнагандарын гомор менен ченешти. Кљп жыйнагандыкы ашып калган жок, аз жыйнагандыкы жетпей калган жок. Ар ким жешине жараша жыйнады.
19 Муса аларга: «Эртењ мененкиге калтырбагыла», – деди.
20 Бирок алар Мусанын айтканын угушкан жок. Кээ бирљљлљрє жыйнагандарынан эртењ мененкиге калтырып коюшту, бирок анысы курттап, сасып кетти. Ошондо аларга Мусанын ачуусу келди.
21 Алар кєндљ эртењ менен љздљрєнљ жеткидей жыйнашчу. Кєн ысыганда, ал эрип кетчє.
22 Алтынчы кєнє алар нанды эки эсе кљп, киши башына эки гомордон жыйнашты. Муну жамаат башчылары Мусага айтып келишти.
23 Муса аларга мындай деди: «Тењир мындай деди: “Эртењ дем алыш, Тењирдин ыйык ишембиси. Отко бышыра турганыњарды бєгєн бышырып, кайната турганыњарды бєгєн кайнатып алгыла, артып калганын алып коюп, эртењ мененкиге чейин сактагыла”».
24 Алар Муса айткандай кылып, артып калгандарын эртењ мененкиге калтырып коюшту, ал сасыган да жок, курттаган да жок.
25 Муса аларга: «Муну бєгєн жегиле, анткени бєгєн Кудайдын ишембиси. Бєгєн муну талаадан таппайсыњар.
26 Аны алты кєн жыйнагыла. Ал эми жетинчи кєн – ишемби. Бул кєнє манна болбойт», – деди.
27 Кээ бирљљлљр жетинчи кєнє жыйнаганы чыгышты, бирок эч нерсе таба алышкан жок.
28 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Качанкыга чейин Менин осуяттарым менен мыйзамдарымды аткаруудан баш тартасыњар?
29 Эсињерден чыкпасын, ишембини силерге Тењир берди, ошон єчєн Ал силерге алтынчы кєнє эки кєндєк нан берип жатат. Ишемби кєнє ар ким љз єйєндљ болсун, эч ким љз єйєнљн чыкпасын».
30 Ошентип, эл жетинчи кєнє эс алды.
31 Ысрайыл эли бул нанды «манна» деп атады. Ал нандын љњє кориандрдын уругундай аппак, даамы бал кошулган нандай эле.
32 Муса аларга мындай деди: «Тењир мындай деп буйруду: “Укум-тукумуњарга сактап коюу єчєн, бир идишке бир гомор манна толтургула, силерди Мисирден алып чыккандан кийин, Мен силерди чљлдљ кандай нан менен азыктандырганымды алар кљрєшсєн”».
33 Анан Муса Арунга мындай деди: «Бир идиш алып, ага бир гомор манна толтур да, укум-тукумуњарга сактап коюу єчєн, аны Тењирдин алдына коюп кой».
34 Тењир Мусага буйругандай, Арун аны сактап коюу єчєн, келишим сандыгынын алдына алып барып койду.
35 Ысрайыл уулдары љздљрє жашай турган жерге жеткиче, маннаны кырк жыл жешти. Алар Канаан жеринин чек арасына келгенге чейин манна жешти.
36 Гомор болсо эйфанын ондон бир бљлєгє.
1 Ошентип, Тењирдин буйругу боюнча Ысрайыл уулдарынын бєт жамааты Син чљлєнљн чыгып, Репидимге келип, станы менен жайланышты. Ал жерде ичерге суу жок эле.
2 Ошондо эл Мусаны: «Бизге ичкенге суу бергиле», – деп жемеледи. Муса аларга: «Силер эмне мени жемелеп жатасыњар? Эмнеге Тењирди сынап жатасыњар?» – деди.
3 Ошол жерде эл сууга зар болуп, Мусага мындай деп наалыды: «Сен бизди Мисирден эмнеге алып чыктыњ? Бизди балдарыбыз, малыбыз менен кошо сууга чањкатып љлтєрљйєн дедињби?»
4 Ошондо Муса Тењирге мындай деп боздоп жиберди: «Бул элди мен эмне кылам? Алар мени таш барањга алып љлтєрєєгљ даяр».
5 Тењир Мусага мындай деди: «Элдин алдына љтєп, Ысрайыл аксакалдарынын бир нечесин жана сууну чапкан таягыњды алып, жљнљ.
6 Мен сенин алдыњда, Хорептеги асканын єстєндљ турам. Сен асканы чапканда, андан суу чыгып, эл суу ичет». Муса Ысрайыл аксакалдарынын кљз алдында ошондой кылды.
7 Ысрайыл уулдарынын жемелегенине байланыштуу ал жерге Маса жана Мериба деген ат койду, анткени алар Тењирди: «Биздин арабызда Тењир барбы же жокпу?» – деп сынашты.
8 Ошондо амалыктыктар Репидимге келип, ысрайылдыктар менен согушушту.
9 Муса Жашыяга: «Эркектерди тандап алып, амалыктыктар менен согуш. Эртењ мен дљбљнєн башында турам, Кудайдын таягы менин колумда болот», – деди.
10 Жашыя Мусанын айтканындай кылып, амалыктыктар менен согушканы жљнљдє. Ал эми Муса, Арун жана Хур дљбљнєн башына чыгышты.
11 Муса колдорун кљтљргљндљ, Ысрайыл жењип, колдорун тєшєргљндљ, амалыктыктар жењип жатты.
12 Бирок Мусанын колдору талыды, ошондо Мусанын астына таш коюп беришти, ал таштын єстєнљ отурду. Арун менен Хур болсо, бири бир жагынан, экинчиси экинчи жагынан Мусанын колдорун сєйљп турушту. Ошентип, анын колдору кєн батканча кљтљрєлєп турду.
13 Жашыя амалыктыктарды кылыч мизине алып кыйратты.
14 Ошондо Тењир Мусага: «Ушуну эстелик єчєн китепке жазып кой. Амалыктыктарды жер єстєнљн таптакыр жок кыларымды Жашыянын кулагына куй», – деди.
15 Муса Кудайга курмандык чалынуучу жай куруп, аны Жахаба-Ниси деп атады.
16 Анткени ал: «Колум Тењирдин тактысында. Тењирдин амалыктыктарга каршы согушу укумдан-тукумга уланат», – деди.
1 Мидиандык буткана кызматчысы, Мусанын кайнатасы Итро Кудайдын Мусага жана Љз элине эмне кылганынын баарын, Тењирдин Ысрайылды Мисирден кантип алып чыкканын укту.
2 Мусанын кайнатасы Итро ошондон мурунураак келген Мусанын аялы Сипорду,
3 анын эки уулун алып, Мусага келди. «Мен бљтљн жерде келгин болуп калдым», – деп, Муса биринчи уулуна Гейиршом деген ат койгон эле.
4 «Атамдын Кудайы мага жардам берип, мени фараондун кылычынан куткарды», – деп, экинчи уулуна Элиезер деген ат койгон эле.
5 Мусанын кайнатасы Итро анын уулдары менен аялын алып, чљлгљ, Мусага келди. Муса Кудайдын тоосунун жанына станы менен жайланышкан эле.
6 Ал Мусага: «Мен, кайнатањ Итро, аялыњ менен эки уулуњду алып, сага бара жатам», – деп кабар жиберди.
7 Муса кайнатасын тосуп чыгып, жєгєнєп, аны љптє. Экљљ учурашкандан кийин, чатырга киришти.
8 Ошондо Муса кайнатасына Тењирдин Ысрайыл єчєн фараон менен мисирликтерге эмне кылганын, жолдо кандай кыйынчылыктарга туш болгонун, Тењир аларды кантип куткарганын бєт айтып берди.
9 Итро Тењирдин Ысрайылды мисирликтердин колунан куткарганда кљрсљткљн бардык жакшылыгын угуп кубанды.
10 Ошондо Итро: «Силерди мисирликтердин жана фараондун колунан куткарган, бул элди Мисирдин бийлигинен бошоткон Тењирге дањк!
11 Тењирдин бардык кудайлардан улуу экенин эми билдим, анткени алар ысрайылдыктарга кыйынсынышканда, Ал Љзєнєн кудуреттєєлєгєн кљрсљттє», – деди.
12 Анан Мусанын кайнатасы Итро Кудайга арнап бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыкты жана башка курмандыктарды алып келди. Ошондо Арун Ысрайылдын бєт аксакалдарын ээрчитип, Мусанын кайнатасы менен бирге Кудайдын алдында тамак жегени келди.
13 Эртеси кєнє Муса элге сот жєргєзєє єчєн отурду. Эл болсо эртеден кечке Мусанын алдында турду.
14 Ошондо Мусанын кайнатасы анын элге сот жєргєзєп жатканын кљрєп, мындай деди: «Элди эмне кылып жатасыњ? Эмне єчєн сен жалгыз отурасыњ? Эмне єчєн бєт эл эртеден кечке алдыњда турат?»
15 Муса кайнатасына мындай деп жооп берди: «Эл мага Кудайдын эркин суроо єчєн келип жатат.
16 Алардын кандайдыр бир талашы болсо, мага келишет, мен аларга сот жєргєзљм, Кудайдын кљрсљтмљлљрє менен мыйзамдарын айтам».
17 Ошондо Мусанын кайнатасы ага мындай деди: «Сенин мындай кылганыњ жакшы эмес.
18 Сен љзєњдє да, алдыњдагы элди да кыйнап жатасыњ, анткени бул иш сага оордук кылат. Сен муну жалгыз аткара албайсыњ.
19 Ошондуктан менин айтканымды ук. Мен сага акыл айтайын, Кудай сени менен болот. Сен болсо эл єчєн Кудайдын алдында арачы болуп, элдин иштерин Кудайга жеткирип тур.
20 Аларга Кудайдын кљрсљтмљлљрє менен мыйзамдарын єйрљтєп, алар жєрљ турган Кудайдын жолун жана алар кыла турган иштерди кљрсљт.
21 Эл ичинен жљндљмдєє, Кудайдан корккон, ач кљздєктє жек кљргљн, адилет адамдарды тандап алып, аларды элге мињ башы, жєз башы, элєє башы жана он башы кылып дайында.
22 Ошолор элге ар убак сот жєргєзєшсєн, маанилєє иштерди сага билдирип турушсун, ал эми майда иштерди љздљрє чечишсин, ошондо сага жењилирээк болот, алар оор жєктє сени менен бирге кљтљрєшсєн.
23 Эгерде сен ушундай кылсањ, Кудай сага эмне кылыш керек экенин айтып турат. Ошондо сен бекем тура аласыњ, эл да љз ордуна тынчтык менен тарап кетет».
24 Муса кайнатасынын сљзєнљ макул болуп, ал айткандын баарын кылды.
25 Муса ысрайылдыктардын ичинен жљндљмдєє адамдарды тандап алып, аларды мињ башы, жєз башы, элєє башы жана он башы кылып, элди башкарууга дайындады.
26 Алар ар убак элге сот жєргєзєштє. Оор иштерди Мусага айтып, ал эми майда иштерди љздљрє чечип турушту.
27 Анан Муса кайнатасын узатып жиберди. Ал љз жерине кетти.
1 Мисир жеринен чыгышкандан кийин, єчєнчє айдын биринчи кєнє, ай жањырган кєнє Ысрайыл уулдары Синай чљлєнљ келишти.
2 Алар Репидимден чыгып, Синай чљлєнљ келип, станы менен жайланышышты. Ысрайыл эли ошол жердеги тоонун бет мањдайына станы менен жайланышты.
3 Муса Кудай менен сєйлљшєє єчєн, тоого чыкты. Тоодон Тењир ага мындай деп кайрылды: «Жакыптын элине, Ысрайыл уулдарына мындай дегин:
4 “Менин мисирликтерге эмне кылганымды кљрдєњљр, Мен силерди бєркєт балапанын канатына кљтљргљндљй кљтљрєп жєрєп, Љзємљ алып келдим.
5 Ошондуктан силер Мени угуп, Менин келишимимди сактасањар, анда бєт элдердин ичинен силер Менин энчим болосуњар, анткени бєт жер Меники.
6 Силер Мен єчєн ыйык кызмат кылуучулардын падышачылыгы жана ыйык эл болосуњар”. Сенин Ысрайыл уулдарына айта турган сљзєњ ушул».
7 Муса келип, эл аксакалдарын чакырды да, Тењир осуяттаган ушул сљздљрдє айтты.
8 Ошондо бєт эл бир добуштан: «Тењир эмнени айтса, ошонун баарын аткарабыз», – деп жооп берди. Муса элдин айткан сљзєн Тењирге жеткирди.
9 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Сени менен сєйлљшкљнємдє эл угушу єчєн жана сага дайыма ишениши єчєн, Мен сага калыњ булуттун ичинде келем». Муса элдин айткан сљздљрєн Тењирге айтып берди.
10 Ошондо Тењир Мусага: «Элге барып, аларды бєгєн да, эртењ да ыйыкта. Алар кийимдерин жууп тазалашсын.
11 Yчєнчє кєнгљ даяр болушсун, анткени єчєнчє кєнє Тењир бєт элдин кљз алдында Синай тоосуна тєшєп келет.
12 Эл турган жерди тегерете сызып кой. Анан аларга мындай де: “Сак болгула, тоого чыкпагыла, тоонун этегине да жакындабагыла. Ким тоого жакындаса, ал љлєєгљ тийиш.
13 Ал адамга эч ким колун тийгизбесин, аны таш барањга алышсын же жаа менен атышсын, мал болобу, адам болобу, тирєє калбасын”. Сурнай єнє чыкканда гана тоого чыкса болот», – деди.
14 Муса тоодон тєшєп келип, элди ыйыктады. Алар љз кийимдерин жууп тазалашты.
15 Ошондо Муса элге: «Yчєнчє кєнгљ даяр болгула. Аялыњарга жакындабагыла», – деди.
16 Yчєнчє кєнє тањ атары менен кєн кєркєрљдє, чагылган чартылдады, калыњ булут тоонун башына келди, анан сурнай єнє катуу жањырды. Ошондо стандагы эл абдан коркуп кетти.
17 Муса элди стандан Кудай менен жолугушуу єчєн алып чыкты. Алар тоонун этегинде турушту.
18 Тењир от ичинде тєшкљндєктљн, Синай тоосу тєтљп жатты. Тєтєн тоодон мештен чыккан тєтєндљй болуп чыгып жатты, тоо катуу солкулдап турду.
19 Сурнай єнє барган сайын катуулай берди. Муса сєйлљп жатты, Кудай болсо катуу єн менен жооп берип жатты.
20 Анан Тењир Синай тоосуна тєшєп келип, тоонун башынан Мусаны чакырды, Муса тоонун башына чыкты.
21 Ошондо Тењир Мусага: «Ылдый тєшєп, элге эскерт, алар Тењирди кљрљм деп жулунбасын, ошентем деп, кљпчєлєгє љлєп калбасын.
22 Тењирге жакындай турган ыйык кызмат кылуучулар болсо, Тењир аларды љлтєрєп салбашы єчєн, љздљрєн ыйыкташсын», – деди.
23 Ошондо Муса Тењирге: «Эл Синай тоосуна чыга албайт, анткени Сен бизге: “Тоону тегерете сызып, аны «ыйык» деп жарыяла деп эскерткенсињ”», – деди.
24 Тењир ага: «Ылдый тєшєп кел. Кайра љйдљ чыгып келе жатканыњда, Арунду ала кел, бирок ыйык кызмат кылуучулар менен эл тоого чыгып, Тењирге барам деп жулунбасын, Тењир аларды кырып салат», – деди.
25 Муса тєшєп келип, элге ушунун баарын айты.
1 Ошондо Тењир мына бул сљздљрдє айтты:
2 «Сени Мисир жеринен алып чыккан, кулчулуктан бошоткон Кудай-Тењирињ Менмин.
3 Менден башка кудайларыњ болбосун.
4 Љзєњљ буркан жана жогорку асмандагы, тљмљнкє жердеги, жерден тљмљн суудагы нерселердин тєспљлєн жасаба.
5 Аларга табынба, кызмат кылба, анткени Кудай-Тењирињ Менмин. Мени жек кљргљндљрдєн балдарын ата-бабаларынын кєнљљсє єчєн єчєнчє, тљртєнчє тукумуна чейин жазалаган кызганчаак Кудаймын.
6 Мени сєйгљндљрдєн, Менин осуяттарымды сактагандардын мињинчи тукумуна чейин ырайым кылган Кудаймын.
7 Кудай-Тењирињдин атын курулай эле айта бербе, анткени Анын атын курулай эле айта бергендерди Тењир жазасыз калтырбайт.
8 Ишемби кєндє ыйык тутууну эсињден чыгарба.
9 Алты кєн иштеп, ар кандай ишињди кыл.
10 Ал эми жетинчи кєн – Кудай-Тењирињдин ишемби кєнє. Ал кєнє љзєњ да, уулуњ да, кызыњ да, кулуњ да, кєњєњ да, малыњ да, єйєњдљ жєргљн келгин да эч кандай жумуш кылбасын.
11 Анткени алты кєндљ Тењир асманды, жерди, дењизди жана аларда жашагандын бардыгын жаратып бєткљн, ал эми жетинчи кєнє эс алган. Ошондуктан Тењир ишемби кєнгљ батасын берип, аны ыйыктап койгон.
12 Кудай-Тењирињ берип жаткан жерде љмєрєњ узун болсун десењ, ата-энењди сыйла.
13 Киши љлтєрбљ.
14 Ойноштук кылба.
15 Уурдаба.
16 Жакыныња жалаа жаппа.
17 Жакыныњдын єйєнљ кљз артпа. Жакыныњдын аялына, кулуна, кєњєнљ, љгєзєнљ, эшегине, эч нерсесине кљз артпа».
18 Бєт эл кєндєн кєркєрљгљнєн, сурнай єнєн угуп, жалынды, тєтљгљн тоону кљрєп турду. Муну кљргљн эл артка кетенчиктеп, алыс барып турду.
19 Анан алар Мусага: «Биз менен сен сєйлљш, сени угалы, биз менен Кудай сєйлљшпљсєн, болбосо љлєп калабыз», – дешти.
20 Муса элге кайрылып: «Коркпогула, Кудай силерди сыноо єчєн, Андан коркушуњар єчєн, кєнљљгљ батпашыњар єчєн келди», – деди.
21 Эл алыста турду. Муса болсо Кудай турган карањгы булутка кирди.
22 Ошондо Тењир Мусага: «Ысрайыл уулдарына айт: “Менин силерге асмандан кантип сєйлљгљнємдє кљрдєњљр.
23 Менин алдымда љзєњљргљ кємєштљн же алтындан кудай жасабагыла”.
24 Мага курмандык чалынуучу жайды топурактан жаса. Анын єстєнљ бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыктарыњды, тынчтык курмандыктарыњды, койлоруњду, љгєздљрєњдє курмандыкка чал. Ошондо Мен Менин ысымымды эстетип турган жерге келип, сага батамды берем.
25 Эгерде Мага курмандык чалынуучу жайды таштан жасай турган болсоњ, анда аны жылмаланган таштан жасаба. Анткени сєргєч тийгизер замат, аны булгап койгон болосуњ.
26 Жылањач этињ кљрєнєп калбашы єчєн, Мен єчєн курган курмандык чалынуучу жайга тепкич менен чыкпа.
1 Сен аларга бере турган мыйзамдар мындай:
2 Эгерде эврей кул сатып алсањ, ал алты жыл иштесин. Ал эми жетинчи жылы эркиндикке бекер чыксын.
3 Эгерде ал жалгыз келсе, жалгыз чыксын. Эгерде анын аялы бар болсо, аялы менен чыксын.
4 Эгерде кулдун кожоюну ага аял алып берсе, аялы ага уул же кыз тљрљп берсе, анда аялы менен балдары кожоюнунда калып, ал љзє жалгыз чыксын.
5 Эгерде кулу: “Мен кожоюнумду да, аялымды да, балдарымды да жакшы кљрљм, эркиндикке чыкпайм”, – десе,
6 анда кожоюну аны башкаруучулардын алдына алып келип, эшиктин же кашектин жанына тургузуп, кулагын шибеге менен тешсин, ошондо ал ага љмєр бою кул болуп калат.
7 Эгерде кимдир бирљљ кызын кєњдєккљ сатса, анда анын кызы башка кулдардай болуп эркиндикке чыга албайт.
8 Эгерде кєњ љз кожоюнуна жакпаса, кожоюну аны албаса, анда кєњдєн кунун тљлљп алууга башкага уруксат берсин. Бирок ал љзє андан баш тарткандыктан, аны бљтљн элге сатууга акысы жок.
9 Эгерде аны љз уулуна никелеп койсо, анда љз кызындай кљрсєн.
10 Эгерде уулуна башка аял алып берсе, анда ал кєњ тамактан, кийимден жана жубайлык укугунан ажырабашы керек.
11 Эгерде кожоюн ал кєњ єчєн ушул єч шартты аткарбаса, анда ал эркиндикке кунсуз, бекер чыксын.
12 Кимдир бирљљ бирљљнє уруп жибергенде, ал љлєп калса, анда ал љлєм жазасына тартылсын.
13 Бирок ал атайылап љлтєрбљсљ, анын љлємєнљ Кудай жол берген болсо, анда љлтєргљн киши качып кете турган жерди сага Љзєм кљрсљтљм.
14 Ал эми кимдир бирљљ жакынын атайылап љлтєрсљ, анда аны Менин курмандык чалынуучу жайымдан алып кетип, љлєм жазасына тарт.
15 Ким атасын же энесин урса, ал љлєм жазасына тартылсын.
16 Ким киши уурдап сатса же ал анын колунан табылса, анда ал љлєм жазасына тартылсын.
17 Ким атасына же энесине жаман айтса, ал љлєм жазасына тартылсын.
18 Эки адам чатакташа кетип, бири экинчисин таш менен же муштум менен урса, ал тирєє калып, бирок тљшљккљ жатып калса,
19 ордунан туруп, таяк таянып єйдљн чыгууга жараса, урган киши љлєм жазасына тартылбайт, бирок анын токтоп калган жумушу єчєн жана дарылануусу єчєн тљлљп берсин.
20 Ким љз кулун же кєњєн таяк менен уруп, ал анын колунан љлєп калса, анда ал жазалансын.
21 Эгерде ал бир-эки кєндљн кийин туруп кетсе, ал жазаланбасын, анткени алар анын кємєшєнљ келген.
22 Эки адам мушташа кетип, бири кош бойлуу аялды уруп жиберип, аялдын боюнан тєшєп калса, бирок башка зыян тартпаса, анда ал аялдын кєйљљсє салган салыкты тљлљп берсин, ал салыкты соттордун кљзљмљлє астында тљлљп берсин.
23 Эгерде аялдын денеси зыян тарткан болсо, анда жанга жан,
24 кљзгљ кљз, тишке тиш, колго кол, бутка бут,
25 кєйєккљ кєйєк, жараатка жараат, кљгљргљн жер єчєн кљгљргљн жер.
26 Ким кулун же кєњєн кљзгљ уруп, кљзєнљ зыян келтирсе, анда кљзє єчєн аларды эркиндикке чыгарсын.
27 Ким кулунун же кєњєнєн тишин ыргыта урса, анда тиши єчєн да аларды эркиндикке чыгарсын.
28 Эгерде эркек кишини же аял кишини бука сєзєп љлтєрсљ, анда ал буканы таш барањга алып љлтєргєлљ, бирок этин жебегиле, ал эми буканын ээси кєнљљлєє эмес.
29 Эгерде букасынын мурда эле сєзљнљљк экенин ээси билип туруп карабаса, ал эркекти же аялды сєзєп љлтєрсљ, анда ал буканы таш барањга алып љлтєргєлљ, ээси да љлєм жазасына тартылсын.
30 Эгерде андан кун талап кылышса, љз жаны єчєн ошол кунду тљлљп берсин.
31 Бирљљнєн уулун сєзсљ да, кызын сєзсљ да, ага ушул эле мыйзам колдонулсун.
32 Эгерде бука кулду же кєњдє сєзсљ, анда алардын кожоюнуна буканын ээси отуз кємєш шекел тљлљсєн, ал эми бука таш барањга алынсын.
33 Эгерде кимдир бирљљ жабык чуњкурду ачып же чуњкур казып, єстєн жаппай койсо, ага бука же эшек тєшєп кетсе,
34 анда чуњкурдун ээси мал ээсине кємєш тљлљп берсин, ал эми љлгљн мал аныкы болот.
35 Эгерде кимдир бирљљнєн букасы коњшусунун букасын сєзєп љлтєрсљ, анда љлтєргљн буканы сатып, акчасын тењ бљлєп алышсын. Ошондой эле љлгљн буканы да тењ бљлєп алышсын.
36 Эгерде букасынын мурда эле сєзљнљљк экенин билип туруп, ээси аны карабаса, анда ал буканын ордуна бука тљлљп берсин, ал эми љлгљн бука аныкы болот.
1 Эгерде кимдир бирљљ љгєз же кой уурдап союп алса же сатса, анда бир љгєз єчєн беш љгєз, бир кой єчєн тљрт кой тљлљйт.
2 Эгерде кимдир бирљљ тєнкєсєн уурунун єстєнљн чыгып, аны уруп љлтєрєп салса, анын каны єчєн жооп бербейт.
3 Эгерде кєндєз уурунун єстєнљн чыгып љлтєрєп салса, анда анын каны єчєн жооп берет. Уурдаган киши тљлљш керек. Эгерде тљлљй албаса, анда уурдалгандын ордуна љзє сатылсын.
4 Эгерде уурдалган мал: љгєз болобу, эшек болобу, кой болобу, уурунун колунан тирєє табылса, анда эки эселеп тљлљсєн.
5 Эгерде кимдир бирљљ малын коё берип, бирљљнєн талаасын же жєзємзарын тепсетип талкаласа, анда ал ага љзєнєн талаасынын же жєзємзарынын тєшємєнєн эњ жакшысын берсин.
6 Эгерде љрт чыгып, тикендєє жыгачты каптап, бирљљнєн чљмљлљсє, же эгини, же талаасы кєйєп кетсе, анда љрт чыгарган адам аны тљлљп берсин.
7 Эгерде кимдир бирљљ жакынына кємєшєн же буюмдарын сактап турууга берсе, алар анын єйєнљн уурдалып кетсе, бирок ууру табылса, ал эки эселеп тљлљп берсин.
8 Эгерде ууру табылбаса, анда єйдєн ээси соттордун алдына келип, жакынынын менчигине тийбегендигин айтып каргансын.
9 Эгерде кимдир бирљљ талаш-тартыштуу бир нерсесин: љгєзєн, же эшегин, же коюн, же кийимин, же жоготкон нерсесин жакын адамынан таап алып, “меники” десе, анда экљљ тењ сотко келсин. Сот кимди кєнљљлєє деп тапса, ал жакынына эки эселеп тљлљп берсин.
10 Ким љз жакынына эшегин, же љгєзєн, же коюн, же башка бир малын багып берєєгљ берсе, анан ал љлєп калса, же майып болсо, же уурдалып кетсе, бирок эч ким кљрбљсљ,
11 анда ал жакынынын менчигине тийбегендигин айтып, Кудайдын алдында каргансын. Мал ээси анын карганганына ишенсин, ошондо жакыны эч нерсе тљлљбљйт.
12 Эгерде уурдалып кетсе, анда ал мал ээсине тљлљп берсин.
13 Эгерде жырткыч жара тартып кетсе, анда далил єчєн жара тартылган љлєктє кљрсљтсєн. Жырткыч жара тартып кеткен малды ал тљлљбљйт.
14 Эгерде кимдир бирљљ љз жакынынын малын пайдаланганга алса, ал мал ээси жокто майып болсо же љлєп калса, анда ал тљлљп берсин.
15 Эгерде малдын ээси жанында болсо, анда ал тљлљбљйт. Эгерде малды акысын берип жалдап алса, анда ошол акы жалданган малдын ордуна эсептелсин.
16 Эгерде кимдир бирљљ эч ким менен убадалаша элек кызды азгырып, аны менен жатса, анда калыњын тљлљп, кызды аялдыкка алсын.
17 Эгерде атасы ага кызын бербей койсо, анда кыздар єчєн канча калыњ берилсе, ошончо кємєш тљлљсєн.
18 Балчы-сыйкырчыларды тирєє калтырба.
19 Мал менен жанашкан адам љлєм жазасына тартылсын.
20 Тењирден башка кудайларга курмандык чалгандар жок кылынсын.
21 Келгинди кысымга алба, кордобо, анткени силер љзєњљр да Мисир жеринде келгин болгонсуњар.
22 Жесирди да, жетимди да кысымга алба.
23 Эгерде аларды кысымга алып кордосоњ, алар Мага боздоп кайрылышат. Ошондо Мен алардын ыйын угам.
24 Мен каарданып, силерди кылычтап кырам, аялыњар жесир, балдарыњар жетим калат.
25 Эгерде сен Менин элимдин жардыларына карызга акча берсењ, анда аны кысымга алып, єстљк кошуп алба.
26 Эгерде жакыныњдын кийимин кєрљљгљ алсањ, кєн батканча кайрып бер.
27 Анткени ал кийим – анын жалгыз жамынчысы, ал – анын денесин жаба турган кийими. Ал эмнени кийип жатат? Ал Мага ыйлап кайрылганда, Мен угам, анткени Мен боорукермин.
28 Кудайга акарат келтирбе, љз элињдин башчыларына тил тийгизбе.
29 Эгинињдин биринчи тєшємєн, жєзємєњдєн биринчи ширесин Мага кечиктирбей алып кел, уулдарыњдын ичинен тунун Мага бер.
30 Бодо малыњдын да, коюњдун да биринчи тљлєн Мага бер. Жети кєн алар љз энелеринин жанында болсун, сегизинчи кєнє аларды Мага бер.
31 Ошондо силер Менин ыйык элим болосуњар. Талаадан жырткыч жара тартып кеткен малдын этин жебегиле. Аны иттерге ыргытып жибергиле.
1 Ушак таратпа, жалган кєбљ болбош єчєн, кудайсызга кол сунба.
2 Кљпчєлєктє ээрчип жамандыкка барба, талаш-тартышты кљпчєлєккљ карап чечпе, чындыктан четтебе.
3 Жардынын ишин жардылыгына карап коргобо.
4 Эгерде душманыњдын адашкан љгєзєн же эшегин тапсањ, аны ээсине алып барып бер.
5 Эгерде душманыњдын эшеги жыгылып, кљтљргљн жєгєнєн астында калганын кљрсљњ, талаага таштабай, анын жєгєн чечиш.
6 Жакырдын ишин туура эмес соттобо.
7 Калптан кач, айыпсызды, адилеттєєнє љлтєрбљ, анткени Мен мыйзамсыздык кылган адамды актабайм.
8 Пара алба, анткени пара кљздєєнє сокур кылып, актын ишин бурмалайт.
9 Келгинди таарынтпа, анткени силер келгин болгон кандай экенин билесињер, анткени љзєњљр да Мисир жеринде келгин болгонсуњар.
10 Жерињди алты жыл иштетип, тєшємєн ал.
11 Ал эми жетинчи жылы жерињ эс алсын, элињдин жакырлары жанын баксын, алардан калганын талаадагы жаныбарлар жесин. Жєзємзарыњ менен зайтун дарагыњды да ошондой кыл.
12 Алты кєн иштеп, жетинчи кєнє эс ал. Ошондо љгєзєњ да, эшегињ да, кєњєњдєн баласы да, келгин да эс алат.
13 Силерге айтканымдын баарын аткаргыла. Башка кудайлардын аттарын атабагыла, алардын аттарын оозуњарга албагыла.
14 Мага арнап, бир жылда єч жолу майрам љткљр.
15 Ачыткысыз нан майрамын љткљрєп тур. Мен сага буйругандай, Абыт айынын белгиленген убагында жети кєн ачыткысыз нан же, анткени ошол убакта Мисирден чыккансыњ. Эч ким Менин алдыма куру кол келбесин.
16 Талаага эккен эгинињдин биринчи тєшємєн жыйнаганыњда, Эгин жыйноо майрамын љткљр; жыл аягында тєшєм жыйнаганыњда, Тєшєм майрамын љткљр.
17 Бардык эркек аттууларыњ Эгедер Тењирдин алдына жылына єч жолу келишсин.
18 Мага арнап чалган курмандыгыњдын канын ачыткы кошулган нан менен бирге алып келбе. Мага арнап чалган майрамдык курмандыктын майы эртењ мененкиге калбасын.
19 Жерињден алган биринчи тєшємєњдє Кудай-Тењирињдин єйєнљ алып кел. Улакты энесинин сєтєнљ бышырба.
20 Мен даярдап койгон жерге сени жолдо сактап жеткириш єчєн, алдыња бир периштени жиберип жатам.
21 Анын алдында абайлап жєр, анын єнєнљ кулак сал, ага каршы чыкпа. Эгерде каршы чыксањар, ал силердин кєнљљњљрдє кечирбейт, анткени Менин ысымым анда.
22 Эгерде анын єнєнљ кулак салып, Мен айткандын баарын аткарсањ, анда сенин душмандарыња душман, кастарыња кас болом.
23 Менин периштем алдыња тєшєп, сени аморлуктардын, хеттиктердин, периздиктердин, канаандыктардын, хибиликтердин жана жебустуктардын жерине алып барганда, Мен аларды жок кылганда,
24 алардын кудайларына табынба, аларга кызмат кылба, алардын иштерин туураба, тескерисинче, аларды талкала, мамыларын кыйрат.
25 Љз Кудай-Тењириње кызмат кыл, ошондо Ал жеген наныња, ичкен сууња батасын берет. Мен сага оору-сыркоо жолотпойм.
26 Сенин жерињде ара тљрљгљндљр жана тљрљбљгљндљр болбойт. Љмєрєњдє узун кылам.
27 Сенин алдыњан Љзємдєн коркунучумду жиберем, сен арасына барган элдердин баарын дєрбљлљњгљ тєшєрљм, бардык душмандарыњды сенден качырам.
28 Сенин алдыњан чоњ аарыларды жиберем, алар сенден хибиликтерди, канаандыктарды жана хеттиктерди кууп чыгат.
29 Жер ээн калып, жырткыч айбандар кљбљйєп, сага кол салбашы єчєн, Мен аларды сенден бир эле жылдын ичинде кууп чыгарбайм.
30 Сен тукумдап кљбљйєп, ал жерди ээлемейинче, ал элдерди сенден аз-аздан кууп чыгып турам.
31 Сенин чек арањды Кызыл дењизден Пелишти дењизине чейин жана чљлдљн дарыяга чейин жеткирем. Ал жердин тургундарын сенин колуња берем, сен аларды кууп чыгасыњ.
32 Алар менен да, алардын кудайлары менен да байланыш тєзбљ.
33 Алар сени Мага каршы кєнљљгљ тєртпљшє єчєн, сенин жерињде жашабасын. Анткени сен алардын кудайларына кызмат кылсањ, анда алар сен єчєн жайылган тор болот».
1 Анан Тењир Мусага мындай деди: «Арунду, Надапты, Абыйутту жана Ысрайылдын жетимиш аксакалын алып, тоого чыгып, Мага алыс туруп таазим кылгыла.
2 Тењирге Муса гана жакындасын. Ал эми тигилер жакындабасын, эл аларга кошулуп келбесин».
3 Муса келип, Тењирдин сљздљрє менен мыйзамдарынын баарын элге айтып берди. Ошондо бєт эл бир ооздон: «Тењир эмнени айтса, ошону аткарабыз», – деди.
4 Муса Тењирдин бардык сљздљрєн жазып алды. Эртеси эртењ менен эрте туруп, тоонун тєбєнљ курмандык чалынуучу жай куруп, Ысрайылдын он эки уруусу єчєн он эки таш тизди.
5 Анан ал Ысрайыл уулдарынан уландарды жљнљттє. Алар Тењирге арнап бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыктарды чалышты жана тынчтык курмандыгына букачарларды союшту.
6 Муса кандын жарымын чараларга куюп, жарымын курмандык чалынуучу жайга чачты.
7 Анан келишим жазылган китепти алып, элге угуза окуп берди. Ошондо эл: «Тењир эмнени айтса, ошонун бардыгын аткарабыз, тил алабыз», – деди.
8 Муса элге кан чачып, мындай деди: «Бул кан – ушул сљздљрдєн негизинде Тењирдин силер менен тєзгљн келишимин беките турган кан».
9 Андан кийин Муса менен Арун, Надап менен Абыйут жана Ысрайылдын жетимиш аксакалы тоонун башына чыгышты.
10 Ошондо алар Ысрайылдын Кудайын кљрєштє. Анын бутунун астында таза сапфирден жасалгандай болгон, ачык асман тєстєє нерсе жаткан эле.
11 Ал Ысрайылдын тандалган уулдарын љлтєргљн жок. Алар Кудайды кљрєштє, ичип-жешти.
12 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Тоого чыгып, Мага кел да, ошол жерде бол. Аларды єйрљтєш єчєн, Мен сага таш лоокторду жана Љзєм жазган мыйзам менен осуяттарды берем».
13 Муса жана анын кызматчысы Жашыя ордунан турушту. Муса Кудайдын тоосуна жљнљдє.
14 Аксакалдарга: «Биз кайрылып келгиче, ушул жерде болгула. Арун менен Хур силер менен болот. Кимдин жумушу болсо, ошолорго келсин», – деди.
15 Муса тоого чыгары менен тоону булут каптады.
16 Тењирдин дањкы Синай тоосун чулгады. Булут тоону алты кєн каптап турду, ал эми жетинчи кєнє Тењир булуттун арасынан Мусаны чакырды.
17 Тоонун башындагы Тењирдин дањкы Ысрайыл уулдарынын кљзєнљ бардыгын жалмап салуучу оттой болуп кљрєндє.
18 Муса булуттун ичине кирип, тоонун башына чыкты. Муса ал тоодо кырк кєн, кырк тєн болду.
1 Тењир Мусага мындай деди:
2 «Ысрайыл уулдарына айт, алар Мага курмандыктарын алып келишсин. Ар бир адамдын чын жєрљктљн берген курмандыгын Мага алып келгиле.
3 Силер алардан ала турган тартуулар булар: алтын, кємєш жана жез,
4 ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљр, зыгыр буласы, эчкинин тыбыты,
5 кызылга боёлгон кой терилери, дењиз жаныбарынын терилери, акация жыгачы,
6 чырактан єчєн зайтун майы, майлоочу май єчєн жана тєтљтєє єчєн жыпар жыттуу заттар,
7 ыйык кызмат кылуучунун эфодуна, тљш чљнтљгєнљ салынуучу оникс ташы жана башка асыл таштар.
8 Мага арнап ыйык жай курушсун, Мен алардын арасында жашайм.
9 Жыйын чатырын, анын бардык идиштерин Мен сага кљрсљтєп жаткан єлгє боюнча жасагыла.
10 Акация жыгачынан таш лооктор салынуучу келишим сандыгын жасагыла. Анын узундугу эки жарым чыканак, туурасы бир жарым чыканак, бийиктиги бир жарым чыканак болсун.
11 Анын ичи-тышын таза алтын менен капта, єстєнљ таажыныкындай кылып, алтын ачакейди айландыра жасап чык.
12 Ал сандык єчєн алтындан тљрт шакекче куюп, аларды ылдыйкы тљрт бурчуна бекит: эки шакекти бир жагына, эки шакекти экинчи жагына бекит.
13 Акация жыгачынан эки шыргый жасап, аларды алтын менен капта.
14 Ал шыргыйларды сандыктын эки жагындагы шакекчелерге киргизип кой, сандыкты ошол шыргыйлар менен кљтљрєп жєрєшсєн.
15 Сандыктын шакекчелерине шыргыйлар киргизилип турсун жана андан чыгарылбасын.
16 Мен сага бере турган келишим жазуусун келишим сандыгына салып кой.
17 Капкагын да таза алтындан жаса. Анын узундугу эки жарым чыканак, туурасы бир жарым чыканак болсун.
18 Алтындан эки керуп чегип жасап, аларды сандыктын капкагынын эки четине орнот.
19 Бир керупту бир четине, экинчи керупту экинчи четине орнот, алар капкактын эки четинен чыгып турсун.
20 Ал керуптардын канаттары капкакты жаап тургудай болуп, жогору жайылып турсун. Алар мањдай-тескей туруп, жєздљрє капкакты карап турсун.
21 Капкакты келишим сандыгынын єстєнљ кой. Мен сага бере турган келишим жазуусун келишим сандыгына салып кой.
22 Ошол жерде Мен сага ачылып берип турам, мыйзам салынган сандыктын капкагынын єстєндљ турган эки керуптун ортосунан Мен Ысрайыл уулдарына сен аркылуу эмнени осуяттай турган болсом, ошолордун баарын сага айтып, сени менен сєйлљшєп турам.
23 Анан акация жыгачынан єстљл жаса, анын узундугу эки чыканак, туурасы бир чыканак, ал эми бийиктиги бир жарым чыканак болсун.
24 Аны таза алтын менен капта, єстєнљ таажыныкындай кылып, алтын ачакейди айландыра жасап чык.
25 Анын капталдарына алакандын эниндей жээк чыгарып, таажыныкындай кылып, алтын ачакейди айландыра жасап чык.
26 Ал єстљл єчєн алтындан тљрт шакекче жасап, аларды єстљлдєн тљрт бурчундагы тљрт бутуна бекит.
27 Єстљлдє кљтљрєп жєрєє єчєн, анын капталдарында шыргый кийгизиле турган шакекчелер болсун.
28 Ал шыргыйларды акация жыгачынан жасап, аларды алтын менен капта, єстљлдє ошол шыргыйлар менен кљтљрєп жєрєшсєн.
29 Ал єстљл єчєн табактарды, жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє идиштерди, кумгандарды жана чљйчљктљрдє жаса. Алардын баарын таза алтындан жаса.
30 Дайыма Менин алдымда болушу єчєн, ал єстљлгљ нан тартууларын коюп тур.
31 Анан таза алтындан чырактан жаса. Ал чырактан чегилип жасалсын. Анын љзљгє, бутактары, чљйчљкчљлљрє – мљмљчљлљрє менен гєлдљрє љзєнљн чыксын.
32 Анын эки капталынан алты бутак чыгып турсун: бир капталынан єч бутак, экинчи капталынан єч бутак.
33 Бир бутакта бадам гєлєнљ окшош єч чљйчљкчљ мљмљчљсє жана гєлдљрє менен, экинчи бутакта бадам гєлєнљ окшош єч чљйчљкчљ мљмљчљсє жана гєлдљрє менен болсун. Чырактандан чыгып турган алты бутактын баары ошондой болсун.
34 Ал эми чырактандын љзљгєндљ бадам гєлєнљ окшогон тљрт чљйчљкчљ мљмљчљлљрє жана гєлдљрє менен болсун.
35 Љзљктљн чыгып турган алты бутактын экљљнєн астында да, экинчи экљљнєн астында да, єчєнчє эки бутактын астында да мљмљчљ болсун.
36 Мљмљчљлљрє менен бутактары анын љзєнљн чыгып турсун. Ал бєт бойдон таза алтындан чегилип жасалсын.
37 Ага жети чырак жаса, алды жагына жарык бере тургандай кылып, аларды чырактандын єстєнљ орнот.
38 Анын кычкачтары менен чырак љчєргєчтљрєн таза алтындан жаса.
39 Чырактанды жана ага тиешелєє нерселердин баарын бир талант таза алтындан жаса.
40 Байкагын, аларды Мен сага тоодо кљрсљткљн єлгє боюнча жаса.
1 Жыйын чатырын болсо чыйратылган зыгыр буласынан, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљрдљн токулган он жабуу менен жап. Жабууларга чеберчилик менен керуптарды тєшєр.
2 Ар бир жабуунун узундугу жыйырма сегиз чыканак, туурасы тљрт чыканак болсун. Бардык жабуулардын љлчљмє бирдей болсун.
3 Беш жабуу бири-бирине, калган беш жабуу бири-бирине бириктирилсин.
4 Биринчи беш жабуунун экинчи беш жабуу менен бириге турган четине ачык кљк жиптен илмек жаса. Ошондой эле экинчи беш жабуунун биринчи беш жабуу менен бириге турган четине ачык кљк жиптен илмек жаса.
5 Биринчи беш жабуунун акыркы жабуусунун четине элєє илмек жана экинчи беш жабуунун биринчи беш жабуу менен бириге турган жабуусунун четине элєє илмек жаса. Илмектер бири-бирине дал келиши керек.
6 Алтындан элєє илгич жасап, жабууларды илгичтер менен бири-бирине бириктир, ошондо бир бєтєн чатыр болуп калат.
7 Эчкинин тыбытынан жыйын чатырынын єстєн жаба турган жабууларды току. Ошондой жабуудан он бирди жаса.
8 Бир жабуунун узундугу отуз чыканак, туурасы тљрт чыканак болсун. Он бир жабуунун љлчљмє бирдей болсун.
9 Беш жабууну љзєнчљ, алты жабууну љзєнчљ бириктир. Алтынчы жабууну жыйын чатырынын алды жагынан каттап бєктљп кой.
10 Беш жабуунун акыркы жабуусунун четине жана алты жабуунун акыркы жабуусунун четине бири-бирине бириктирєє єчєн элєє илмек жаса.
11 Анан жезден элєє илгич жасап, аларды илмектерге киргизип, бир жабуу болгудай кылып, бардык жабууларды бириктир.
12 Ал эми жыйын чатырынын акыркы жабуусунун жартысы жыйын чатырынын арт жагынан ашып турсун.
13 Ал эми жабуулар жыйын чатырынын эки капталын жаап, астынкы жабуулардын бир жагынан бир чыканак, экинчи жагынан бир чыканак ашып турсун.
14 Жыйын чатырынын єстєн жабуу єчєн, кызылга боёлгон кой терисинен жабуу жаса, анын єстєнљн жабуу єчєн, дењиз жаныбарынын терисинен жабуу жаса.
15 Жыйын чатырын тургузуу єчєн, акация жыгачынан тљрт кырдуу устундарды жаса.
16 Устундардын узундугу он чыканак, туурасы бир жарым чыканак болсун.
17 Ар бир устундун бири-бирине тушташ экиден шакекчеси болсун. Жыйын чатырынын бєт устундарында ошондой болсун.
18 Жыйын чатырынын устундарын ушундай жаса: тєштєк жагына жыйырма устун жаса.
19 Ал жыйырма устундун астына кємєштљн кырк таканыч жаса. Ар бир устундун астындагы ашталуучу эки тээкке экиден таканыч болсун.
20 Жыйын чатырынын тєндєк жагына да жыйырма устун жаса.
21 Алар єчєн да кырк кємєш таканыч жаса. Ар бир устундун астындагы ашталуучу эки тээкке экиден таканыч болсун.
22 Жыйын чатырынын арт жагына, батыш жакка алты устун орнот.
23 Жыйын чатырынын арт жагындагы эки бурчуна эки устун орнот.
24 Алар ылдый жагынан бекитилип, љйдљ жагынан бир шакекке бекитилсин: экљљ тењ ушундай болсун. Алар жыйын чатырынын эки бурчу єчєн бекитилсин.
25 Ошондо сегиз устун болот, алар єчєн он алты кємєш таканыч болот. Ар бир устундун астында экиден таканыч болот.
26 Акация жыгачынан шыргый сомдо: жыйын чатырынын бир жагындагы устундар єчєн беш шыргый,
27 жыйын чатырынын экинчи жагындагы устундар єчєн беш шыргый, арт жагындагы, батыш жагындагы устундар єчєн беш шыргый.
28 Ички шыргый болсо бир башынан экинчи башына чейин устундардын ортосунан љтљт.
29 Устундарды алтын менен капта, шыргый кийгизиле турган шакектерин да алтындан жаса, шыргыйларды да алтын менен капта.
30 Ошентип, жыйын чатырын Мен сага тоодо кљрсљткљн єлгє боюнча тургуз.
31 Ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљрдљн, чыйратылган зыгыр буласынан кљшљгљ жаса. Ага чеберчилик менен керуптар тєшєрєлсєн.
32 Ал кљшљгљнє кємєштљн жасалган тљрт таканычтын єстєндљ турган, акация жыгачынан жасалган, алтын менен капталган, алтын илгичтєє тљрт мамыга илип кой.
33 Кљшљгљнє илгичтерге илип, ичине келишим сандыгын алып кир. Ал кљшљгљ ыйык жайды ыйыктын ыйыгынан бљлєп турат.
34 Ыйыктын ыйыгындагы келишим сандыгына капкак жап.
35 Кљшљгљнєн сыртына єстљл кой, чырактанды єстљлдєн каршысына, жыйын чатырынын тєштєк жагына кой. Yстљлдє болсо тєндєк жагына кой.
36 Анан жыйын чатырынын эшигине ачык кљк, кочкул кызыл жана ачык кызыл тєстљгє жєндљн, чыйратылган зыгыр буласынан саймалуу кљшљгљ жаса.
37 Ал кљшљгљ єчєн акация жыгачынан беш мамы орнотуп, аларды алтын менен капта. Кљшљгљнєн илгичтери алтындан болсун, беш мамынын беш таканычын жезден куй.
1 Акация жыгачынан узундугу беш чыканак, туурасы беш чыканак, бийиктиги єч чыканак болгон тљрт бурчтуу курмандык чалынуучу жай жаса.
2 Анын тљрт бурчундагы тљрт мєйєздє да љзєнљн чыгар, аны жез менен капта.
3 Кєл сала турган идиштерди, калактарды, чараларды, айрыларды жана чок салгычтарды жаса. Ага тиешелєє нерселердин бардыгын жезден жаса.
4 Жезден арчындап тор жаса, анын тљрт бурчуна жезден тљрт шакек жаса.
5 Ал тор курмандык чалынуучу жайдын ичиндеги тегерете чыгып турган кырдын астына коюлуп, курмандык чалынуучу жайдын жарымын тєзєп турсун.
6 Курмандык чалынуучу жайга акация жыгачынан шыргыйларды жаса. Аларды да жез менен капта.
7 Шыргыйларды шакектерге киргизип кой, курмандык чалынуучу жайды кљтљрєп жєрєє єчєн, алар анын эки жагында болсун.
8 Курмандык чалынуучу жайды тактайдан ичин бош кылып жаса. Аны Мен сага тоодо кљрсљткљндљй кылып жасашсын.
9 Жыйын чатырынын короосун мындай жаса: короонун тєштєк тарабына чыйратылган зыгыр буласынан жабууларды жаса, узундугу жєз чыканак болсун.
10 Ал жабуулар єчєн жыйырма мамы, алардын астына жезден жыйырма таканыч жаса. Мамылардын илгичтери жана мамыларды бириктирген шырыктар кємєштљн жасалсын.
11 Короонун тєндєк тарабындагы жабуулардын узундугу жєз чыканак болсун. Алар єчєн да жыйырма мамы, алардын астына жезден жыйырма таканыч жаса. Мамылардын илгичтери жана мамыларды бириктирген шырыктар кємєштљн жасалсын.
12 Короонун батыш тарабындагы, туурасындагы жабуулары элєє чыканак болсун. Алар єчєн он мамы, алардын астына он таканыч жаса.
13 Короонун чыгыш тарабындагы, туурасындагы алдыњкы жабуулары элєє чыканак болсун.
14 Короонун бир тарабындагы жабуулар он беш чыканак болсун. Алар єчєн єч мамы, алардын астына єч таканыч жаса.
15 Короонун экинчи тарабындагы жабуулар он беш чыканак болсун. Алар єчєн єч мамы, алардын астына єч таканыч жаса.
16 Ал эми короонун эшиги єчєн жасала турган кљшљгљ жыйырма чыканак болсун. Ал ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє ийрилген жєндљн, чыйратылган зыгыр буласынан саймаланып жасалсын. Ал єчєн тљрт мамы, анын астына тљрт таканыч жаса.
17 Короону айланта курчаган бардык мамылар кємєш шырыктар менен бириктирилсин. Алардын илгичтери кємєштљн, ал эми таканычтары жезден жасалсын.
18 Короонун узундугу жєз чыканак, туурасы элєє чыканак, бийиктиги беш чыканак болсун. Жабуулары чыйратылган зыгыр буласынан, ал эми мамылардын таканычтары жезден болсун.
19 Жыйын чатырынын ар кандай жумуштарында колдонула турган нерселердин баары жана жыйын чатырынын, короонун бардык казыктары жезден жасалсын.
20 Анан Ысрайыл уулдарына буйрук бер, чырактан дайыма кєйєп турушу єчєн, алар сага таза зайтун майынан алып келип турушсун.
21 Арун жана анын уулдары жыйын чатырындагы келишим сандыгы турган кљшљгљнєн сыртында, Тењирдин алдында кеч киргенден тањ атканга чейин ал май менен чырактанды кєйгєзєп турушат. Бул мыйзам Ысрайыл уулдарынан алардын укум-тукумуна тєбљлєккљ калсын.
1 Ысрайыл уулдарынын ичинен Мага ыйык кызмат кылышы єчєн, бир тууганыњ Арунду жаныња ал. Арунду жана анын уулдары: Надапты, Абыйутту, Элазарды жана Итамарды ал.
2 Бир тууганыњ Арунга ызат кљрсљтєлєшє єчєн жана ага жарашыктуу болушу єчєн, ыйык кийим даярда.
3 Мен акылмандык рухуна толтурган даанышман адамдардын бардыгына айт. Арун Мага ыйык кызмат кылганда кие турган кийимди алар даярдап беришсин.
4 Алар даярдай турган кийимдер булар: тљш чљнтљк, эфод, сырткы чапан, узун кљйнљк, кидар жана бел курчоо. Алар бир тууганыњ Арунга жана анын уулдарына Мага ыйык кызмат кылганда кие турган ыйык кийим даярдап беришсин.
5 Алар алтындан, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн жана зыгыр буласынан алып,
6 алтындан, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн, чыйратылган зыгыр буласынан чеберчилик менен эфод токушсун.
7 Ийининде эфоддун эки учун бириктире турган чени болсун.
8 Эфоддун сыртынан байлана турган бел курчоо эфод токулгандай эле, алтындан, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн жана чыйратылган зыгыр буласынан токулсун.
9 Оникс ташынан экини алып, алардын бетине Ысрайыл уулдарынын аттарын чегип жаз.
10 Алардын жашына жараша, алтоонун атын бир ташка, калган алтоонун атын экинчи ташка чегип жаз.
11 Таш чеккичтер ташты чеккендей, мљљрдє чегип жасагандай, Ысрайыл уулдарынын аттарын эки ташка чегип жаз, аларды алтын оюктарга сал.
12 Ошол эки ташты эфоддун чендерине сал, ал таштар Ысрайыл уулдарын Тењир эсине алышы єчєн салынсын. Алардын аттарын Тењир эсине алышы єчєн, аларды Арун эки ийининде алып жєрсєн.
13 Алтындан оюк жаса.
14 Таза алтындан эки чынжырча жаса, аларды љрєп жаса, љрєлгљн чынжырчаларды оюктарга бекит.
15 Кудайдын љкємєн билдирип турган тљш чљнтљктє чеберчилик менен току. Эфодду токугандай эле, аны алтындан, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн жана чыйратылган зыгыр буласынан току.
16 Ал тљрт бурчтуу, эки кат, узуну бир карыш, туурасы бир карыш болсун.
17 Ага оюкка жаткырылган асыл таштарды тљрт катар кылып сал, алар катары менен жатсын. Биринчи катарында лаал, топаз, зымырыт,
18 экинчи катарында карбункул, сапфир, алмаз,
19 єчєнчє катарында жакут, агат жана аметист,
20 тљртєнчє катарында хризолит, оникс, яспис жатсын. Алар алтын оюктарга салынсын.
21 Ал таштардын саны Ысрайыл уулдарынын санына жараша, аттарына жараша он эки болсун. Мљљрдєн бетине чеккендей, ар бир таштын бетине он эки уруунун аты бирден чегилип жазылсын.
22 Тљш чљнтљк єчєн таза алтындан љрєлгљн чынжырчаларды жаса.
23 Алтындан эки шакекче жасап, аларды тљш чљнтљктєн эки учуна бекит.
24 Љрєлгљн алтын чынжырчаларды тљш чљнтљктєн эки учундагы шакекчелерге љткљз.
25 Ал эми эки чынжырчанын экинчи учтарын эки оюкка, эфоддун ченинин сырткы бетине байла.
26 Дагы эки алтын шакекче жасап, аларды тљш чљнтљктєн башка эки учуна, тљш чљнтљктєн ички бетине бекит.
27 Алтындан дагы эки шакекче жасап, эфоддун сыртына, эки чендин ылдый жагындагы эфоддун алды-арты бириккен жерине, бел курчоонун єстєнљ бекит.
28 Тљш чљнтљктєн шакекчелери менен эфоддун шакекчелерин ачык кљк жєндљн чыйратылган боо менен байла, тљш чљнтљктє эфоддон тєшпљгєдљй кылып, бел курчоонун єстєнљ байла.
29 Ысрайыл уулдарынын аттарын Тењир дайыма эсине алышы єчєн, Арун ыйык жайга киргенде, Ысрайыл уулдарынын аттары жазылган тљш чљнтљктє љз жєрљгєнєн тушунда алып жєрсєн.
30 Кудайдын љкємєн билдирип турган тљш чљнтљккљ урим менен тумимди салып кой. Арун Тењирдин алдына барганда, алар анын жєрљк тушунда болот. Ысрайыл уулдарына чыгарылган љкємдє Арун ар дайым љз жєрљгєнєн тушунда Тењирдин алдында алып жєрљт.
31 Эфоддун ичинен кие турган сырткы чапан ачык кљк жєндљн токулсун.
32 Чапанга туюк жака чыгарылсын, ал айрылбашы єчєн, сооттуку сыяктуу кездеме менен кыюулансын.
33 Ачык кљк, жакут, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жиптерден анын этегине тегерете чок жасап, чоктордун араларына алтын жылаажындарды тагып кой.
34 Алтын жылаажындар менен чоктор чапандын этегине алмак-салмак, кыдырата тагылсын.
35 Арун ал чапанды Тењирге ийбадат кылып жатканда кийсин. Ал Тењирдин алдына, ыйык жайга кирип-чыкканда љлєп калбаш єчєн, жылаажындардын шыњгыраганы угулуп турсун.
36 Таза алтынды жылмалап, тактайча жасап, мљљрдєн бетине чеккендей, анын бетине “Тењирге арналган” деп чегип жаз.
37 Аны ачык кљк жип менен кидарга байла, ал кидардын алды жагында болсун.
38 Ал Арундун чекесинде дайыма байланып турсун. Ысрайыл уулдарынын Тењирге арнап алып келген курмандыктарынын жана тартууларынын кемчиликтерин ал љз мойнуна кљтљрљт. Тењир алардын курмандыктарын кабыл алышы єчєн, ал ар дайым анын чекесинде болсун.
39 Зыгыр буласынан узун кљйнљк току, ошондой эле зыгыр буласынан кидар жана саймалуу бел курчоо жаса.
40 Ызат кљрсљтєлєшє єчєн жана аларга жарашыктуу болушу єчєн, Арундун уулдарына да узун кљйнљк, бел курчоо, ыйык баш кийим даярда.
41 Аларды бир тууганыњ Арунга жана анын уулдарына кийгизип, аларды майлап, аларга укук берип, ыйык кызмат кылуучулукка арна, ошондо алар Мага ыйык кызмат кылышат.
42 Аларга зыгыр буласынан белинен тизесине чейин жеткен, жылањач этин жаба турган ич кийим току.
43 Ал кийимдерди Арун жана анын уулдары жыйын чатырына кирерде же ыйык жайда ийбадат кылуу єчєн, курмандык чалынуучу жайга жакын келерде, кєнљљлєє болуп љлєп калбаш єчєн кийип жєрєшсєн. Бул мыйзам ага жана анын укум-тукумуна тєбљлєккљ калсын.
1 Менин ыйык кызмат кылуучуларым болушу єчєн, аларды ыйыктоодо мындай кылышыњ керек: бир букачар, кемчилиги жок эки кочкор,
2 ошондой эле буудай унунан жасалган ачыткысыз нан, зайтун майы кошулган ачыткысыз нан, єстєнљ зайтун майы сыйпалган ачыткысыз токоч алып,
3 аларды бир себетке салып, себети менен алып кел, алар менен кошо букачарды, эки кочкорду ала кел.
4 Арунду уулдары менен жыйын чатырынын эшигинин алдына алып келип, сууга жуунт.
5 Кийимдерди алып, Арунга узун кљйнљктє, сырткы чапанды, эфодду кийгизип, тљш чљнтљктє тагып, эфоддун сыртынан бел курчоо менен курча.
6 Башына кидарды кийгизип, ага ыйык таажыны так.
7 Майлоочу майды алып, башына куюп, аны майла.
8 Анын уулдарын да алып келип, аларга узун кљйнљк кийгиз.
9 Арунга, анын уулдарына бел курчоо курчап, баштарына баш кийим кийгиз, ошондо ыйык кызмат мыйзам боюнча тєбљлєккљ аларга таандык болот. Арунга жана анын уулдарына ыйык кызмат кылуучунун укугун бер.
10 Анан жыйын чатырынын алдына букачарды алып кел. Арун менен анын уулдары букачардын башына колдорун коюшсун.
11 Букачарды Тењирдин алдында, жыйын чатырынын эшигинин алдында сой.
12 Букачардын канынан алып, сљљмљйєњ менен курмандык чалынуучу жайдын мєйєздљрєнљ сыйпа, калган канды курмандык чалынуучу жайдын тєбєнљ тљк.
13 Букачардын бєт ич майын, боор майын, эки бљйрљгєн жана бљйрљк майын алып, курмандык чалынуучу жайда љрттљ.
14 Ал эми этин, терисин жана кан-жинин стандын сыртында љрттљ. Бул – кєнљљ єчєн чалынган курмандык.
15 Анан бир кочкорду жетелеп кел. Арун менен анын уулдары анын башына колдорун коюшсун.
16 Ал кочкорду мууздап, канынан алып, курмандык чалынуучу жайга тегерете чач.
17 Кочкордун этин жиликтеп бљлєп, ичеги-карыны менен шыйрактарын жууп, аларды жиликтердин жана баштын єстєнљ кой.
18 Анан кочкорду бєт бойдон курмандык чалынуучу жайда љрттљ. Бул – Тењирге арнап бєтєндљй љрттљлєєчє курмандык, жыты Тењирге жаккан курмандык.
19 Экинчи кочкорду да жетелеп кел, анын башына да Арун менен уулдары колдорун коюшсун.
20 Анан кочкорду союп, канынан алып, Арундун оњ кулагынын кљнчљгєнљ жана уулдарынын оњ кулактарынын кљнчљгєнљ, алардын оњ колдорунун бармагына жана оњ буттарынын бармагына сыйпа, кандан алып, курмандык чалынуучу жайга тегерете чач.
21 Курмандык чалынуучу жайдагы кандан жана майлоочу майдан алып, Арунга, анын кийимдерине, уулдарына, алардын кийимдерине чач. Ошондо анын љзє да, кийимдери да, анын уулдары да, алардын кийимдери да ыйыкталат.
22 Кочкордун майы менен куйрук майын, ич майын, боор майын, эки бљйрљгєн, бљйрљк майын, оњ санын ал.
23 Тењирдин алдындагы себеттен бир тоголок нан, зайтун майы кошулган бир токоч, ачыткысыз бир нан ал.
24 Алардын баарын Арун менен уулдарынын колуна бер, алар аны Тењирдин алдында силкилдетишсин.
25 Анан аны алардын колдорунан алып, бєтєндљй љрттљлєєчє курмандык менен кошо курмандык чалынуучу жайда љрттљ. Бул – жыты Тењирге жаккан курмандык.
26 Арунду ыйык кызматка дайындоо расмисине арналган кочкордун тљш этин Тењирдин алдында силкилдет. Бул сенин энчињ болот.
27 Ошол кочкордун Арунга жана анын уулдарына тиешелєє бљлєгєн: силкилдетилген тљшє менен љйдљ кљтљрєлгљн сан этин ыйыкта.
28 Булар – Арун менен анын уулдарына ар дайым Ысрайыл уулдары алып келген курмандыктардан бериле турган бљлєк, анткени бул – алардын Тењирдин алдында љйдљ кљтљргљн курмандыгы. Ысрайыл уулдарынын тынчтык курмандыктары Тењирге арналуучу курмандыктар болуп эсептелет.
29 Ал эми Арундун ыйык кийимдери, кљзє љткљндљн кийин, уулдарына љтљт. Ошондо алар ыйык кызмат кылуучулукка майланып, кызматка дайындала алат.
30 Анын ордун баса турган, ыйык жайда кызмат кылуу єчєн жыйын чатырына кире турган, анын уулдарынан чыккан ыйык кызмат кылуучу ал кийимдерди жети кєн кийип жєрєшє керек.
31 Арналган кочкорду алып, этин ыйык жерде бышыр.
32 Ошол кочкордун этин Арун жана анын уулдары себеттеги нандар менен кошо жыйын чатырынын эшигинин алдында жешсин.
33 Анткени бул курмандыктар – ыйык кызматка дайындап жатканда, аларды ыйыктоого арналган курмандыктар. Аларды башка адам жебеши керек, анткени алар ыйык.
34 Эгерде ыйык кызматка дайындоого арналган эт менен нандан эртењ мененкиге калып калса, анда аларды љрттљп жибер. Аларды жегенге болбойт, анткени алар ыйык.
35 Арунга жана анын уулдарына Мен сага буйругандай кыл. Аларды ыйык кызматка дайындоо расмисин жети кєн љткљр.
36 Кєнљљдљн тазалоо єчєн, кєн сайын бирден букачар алып келип, курмандык чалынуучу жайда чал, аны ыйыктоо єчєн, майлоочу май менен майла.
37 Жети кєн курмандык чалынуучу жайды тазала, аны ыйыкта, ошондо курмандык чалынуучу жай эњ ыйык жай болот. Ага тийгендин баары ыйык болуп калат.
38 Курмандык чалынуучу жайда сен кєн сайын бир жылдык эки козуну курмандыкка чаласыњ.
39 Бир козуну эртењ менен, бир козуну кечинде чал.
40 Бир козу менен кошо гиндин тљрттљн бир бљлєгєнчљлєк сыгылган зайтун майы кошулган эйфанын ондон бир бљлєгєнчљлєк буудай унун, ал эми єстєнљ куюу єчєн, гиндин тљрттљн бир бљлєгєнчљлєк шарап алып кел.
41 Экинчи козуну курмандыкка кечинде алып кел. Эртењ мененкидей эле уну менен болсун, жагымдуу жыт болушу єчєн, куюлуучу курмандыгы менен болсун.
42 Бул – Тењирдин алдында, жыйын чатырынын эшигинин алдында силердин укум-тукумуњар дайыма љрттљй турган бєтєндљй љрттљлєєчє курмандык. Сени менен сєйлљшєє єчєн, Мен силерге ошол жерде ачылам.
43 Ошол жерде Мен Ысрайыл уулдарына ачылам, ошол жер Менин дањкым менен ыйыкталат.
44 Жыйын чатырын жана курмандык чалынуучу жайды ыйыктайм. Мага ыйык кызмат кылышы єчєн, Арунду жана анын уулдарын ыйыктайм.
45 Ысрайыл уулдарынын арасында жашап, алардын Кудайы болом.
46 Ошондо алар Менин љздљрєнєн Кудай-Тењири экенимди билишет. Алардын арасында болуу єчєн, Мен аларды Мисир жеринен алып чыккам. Мен алардын Кудай-Тењиримин.
1 Жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жай жаса, ал акация жыгачынан жасалсын.
2 Ал тљрт бурчтуу болсун: узундугу бир чыканак, туурасы бир чыканак, бийиктиги эки чыканак. Анын тљрт бурчунан мєйєздљр чыгарылсын.
3 Анын єстєн, капталдарын, мєйєздљрєн таза алтын менен каптап, таажыныкындай кылып, алтын ачакейди айландыра жаса.
4 Алтын ачакейдин астына, эки бурчуна алтындан эки шакек жаса. Алар анын эки тарабында болсун. Кљтљрєп жєрєє єчєн, алар шыргыйлар киргизиле турган шакектер болот.
5 Шыргыйларды акация жыгачынан жасап, алтын менен капта.
6 Аны Мен сага ачылып бере турган келишим сандыгынын алдындагы кљшљгљнєн жанына, сандыктын єстєндљгє капкактын тушуна кой.
7 Арун анын єстєндљ жыпар жыттуу заттарды тєтљтљт. Кєн сайын эртењ менен чырактандарды даярдаганда, ал жыпар жыттуу заттарды тєтљтљт.
8 Арун кечинде чырактарды кєйгєзгљндљ да, анын єстєндљ жыпар жыттуу заттарды тєтљтљт. Тењирдин алдындагы бул жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жай силердин укум-тукумуњарга тєбљлєк калсын.
9 Анын єстєндљ башка нерсе тєтљтпљгєлљ. Анын єстєндљ бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыкты да, нан курмандыгын да љрттљбљгєлљ, ага куюлуучу курмандыкты куйбагыла.
10 Арун жылына бир жолу анын мєйєздљрєнєн єстєндљ тазалоо расмисин кылат. Ал аны кєнљљдљн тазалоочу курмандыктын каны менен жылына бир жолу тазалап турат. Бул – Тењир єчєн ыйык нерсе. Тазалоо расмиси силердин укум-тукумуњарга тєбљлєккљ калсын».
11 Тењир Мусага мындай деди:
12 «Ысрайыл уулдарынын санын билиш єчєн санап жатканыњда, алардын ар бири љз жанын куткарып алуу єчєн, Тењирге кун тљлљсєн, ошондо алар кыргынга учурашпайт.
13 Эсепке кирген ар бир адам ыйык делип эсептелген шекелдин жарымын берсин, бир шекел жыйырма герге барабар. Жарым шекел – Тењирге арналган курмандык.
14 Эсепке кире турган жыйырма жана андан жогорку жаштагы ар бир адам Тењирге курмандык берєєгљ милдеттєє.
15 Љз жанын куткарып калуу єчєн Тењирге берген курмандык жарым шекел болуш керек. Байдыкы ашып кетпесин, жардыныкы кем болбосун.
16 Ысрайыл уулдарынан љздљрєнєн жаны єчєн берген кємєшєн алып, аны жыйын чатырынын керегине жумша. Бул Ысрайыл уулдары єчєн, Тењир эсине алышы єчєн, силердин жаныњарды куткарып калуу єчєн болсун».
17 Тењир Мусага дагы мындай деди:
18 «Жуунуу єчєн жезден жуунгуч жаса, анын тєбє да жез болсун. Аны жыйын чатыры менен курмандык чалынуучу жайдын ортосуна коюп, ичине суу куюп кой.
19 Арун жана анын уулдары ал жуунгучтан суу алып, колу-бутун жуушсун.
20 Алар жыйын чатырына кирер алдында, же болбосо кызмат кылыш єчєн курмандык чалынуучу жайга жакын келерде, Тењирге курмандык чаларда, љлєп калбаш єчєн, сууга жуунушсун.
21 Љлєп калбаш єчєн, алар колдорун, буттарын жуушсун. Бул мыйзам Арунга жана анын укум-тукумуна тєбљлєккљ калсын».
22 Тењир Мусага дагы мындай деди:
23 «Ыйык шекел менен эсептеп, эњ жакшы жыттуу заттардан: суюк миррадан беш жєз, жыпар жыттуу жыгачтын кабыгынан эки жєз элєє, жыпар жыттуу камыштан эки жєз элєє,
24 касийден беш жєз шекел ал, зайтун майынан бир гин ал.
25 Ыйыктап майлоо єчєн, ушуларды чеберчилик менен аралаштырып, майлоочу май жаса. Бул – ыйыктап майлаш єчєн колдонулуучу май.
26 Анан аны менен жыйын чатырын, келишим сандыгын,
27 єстљлдє жана ага тиешелєє бардык нерселерди, чырактанды жана ага тиешелєє бардык нерселерди, жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жайды,
28 курмандык бєтєндљй љрттљлєєчє жайды жана ага тиешелєє бардык нерселерди, жуунгучту жана анын тєбєн майлап чык.
29 Аларды ыйыкта, ошондо алар эњ ыйык болуп калат. Аларга тийгендердин баары ыйык болуп калышат.
30 Ал май менен Арунду да, анын уулдарын да майлап, Мага ыйык кызмат кылуучу кылып дайында.
31 Ал эми Ысрайыл уулдарына мындай деп айт: “Ыйык майлоо єчєн колдонулган бул май Мага таандык. Бул силердин укум-тукумуњарга калсын.
32 Аны менен башка адамдардын денесин майлабагыла, ага окшош май жасабагыла. Ал – ыйык май. Ал силер єчєн ыйык болсун.
33 Ким ошондой май жасаса же аны менен башка бирљљнє майласа, ал љз элинин арасынан жок кылынат”».
34 Анан Тењир Мусага дагы мындай деди: «Тљмљндљгє жыпар жыттуу заттардан: стиракс, оних, халван жана таза ладандан бирдей љлчљмдљ ал.
35 Чеберчилик менен алардан тєтљтєлљ турган ыйык аралашма жаса. Ал туз менен аралаштырылган, таза жана ыйык болсун.
36 Аны жанчып майдалап, Мен сага ачылып бере турган жыйын чатырындагы келишим сандыгынын алдына кой. Ал силер єчєн эњ ыйык нерсе болот.
37 Љзєњљргљ ушундай заттардан турган тєтљтєлєєчє аралашма жасабагыла, ал сенин Тењирге арнаган ыйык нерсењ болсун.
38 Тєтљтєє єчєн ким ушундай аралашма жасаса, ал љз элинин арасынан жок кылынат».
1 Тењир Мусага дагы мындай деди:
2 «Билип ал, Мен Жєйєт уруусундагы Хурдун уулу, Уринин уулу Бетселелдин так љзєн дайындадым.
3 Мен аны Кудайдын Рухуна толтурдум, ага даанышмандык, тєшєнєк, билгичтик жана ар кандай љнљр бердим.
4 Мен ага алтындан, кємєштљн, жезден буюм жасаганды,
5 оюкка салынуучу таштарды кескенди, жыгач сомдогонду, бардык ишти жасай билєєнє єйрљттєм.
6 Мен ага Дан уруусундагы Акисамак уулу Алыйапты жардамчы кылып дайындадым. Ар бир акылдуу адамдын жєрљгєнљ акылмандык салам, ошондо алар Мен сага буйругандын бардыгын жасашат.
7 Алар жыйын чатырын, келишим сандыгын жана анын капкагын, жыйын чатырына тиешелєє болгон бардык нерселерди,
8 єстљлдє жана ага тиешелєє болгон бардык нерселерди, таза алтындан чырактан жана ага тиешелєє болгон бардык нерселерди, ошондой эле жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жайды,
9 курмандык бєтєндљй љрттљлєєчє жайды, ага тиешелєє болгон бардык нерселерди, жуунгучту жана анын тєбєн,
10 кызматчылардын ыйык кызмат кыларда кие турган кийимдерин, ыйык кызмат кылуучу Арундун ыйык кийимдерин, анын уулдарынын ыйык кийимдерин даярдап,
11 ыйык жай єчєн майлоочу май жана тєтљтєє єчєн жыпар жыттуу аралашма жасашсын. Алар мына ушулардын бардыгын Мен сага буйругандай жасашсын».
12 Тењир Мусага дагы мындай деди:
13 «Ысрайыл уулдарына мындай деп айт: “Менин ишемби кєнємдє ыйык туткула, анткени ал кєн – силерди ыйык эл кылган Тењирињер Мен экенимди билип жєрєєњљр єчєн, Мени менен силердин жана укум-тукумуњардын ортосунда белги болгон кєн.
14 Ишемби кєндє ыйык туткула, анткени ал силер єчєн ыйык. Ким аны ыйык тутпаса, ал љлєм жазасына тартылсын. Ким ошол кєнє жумуш кылса, ал љз элинин арасынан жок кылынсын”.
15 Алты кєн иш кылышсын, ал эми жетинчи кєн – Тењирге арналган эс алуучу ишемби кєн. Ким ишемби кєнє иш кылса, ал љлєм жазасына тартылсын.
16 Ысрайыл уулдары ишемби кєндє ыйык тутсун, тєбљлєк келишим катары алардын укум-тукуму ишемби кєндє майрамдасын.
17 Бул – Мени менен Ысрайыл уулдарынын ортосундагы тєбљлєк белги, анткени Тењир алты кєндљ асман менен жерди жараткан, ал эми жетинчи кєнє тынч алып, эс алган».
18 Кудай Муса менен Синай тоосунда сєйлљшєп бєткљндљн кийин, ага мыйзам жазылган эки лоокту – Љз колу менен жазган таш лоокторду берди.
1 Ысрайыл эли Мусанын кљптљн бери тоодон тєшпљй жатканын кљрєп, чогулуп келип, Арунга мындай деди: «Бизди Мисир жеринен алып чыккан Мусага эмне болгонун билбейбиз, ошондуктан сен бизге бизди баштап жєрљ турган кудай жасап бер».
2 Ошондо Арун аларга: «Аялыњардын, уул-кыздарыњардын кулактарындагы алтын сыргаларды чыгарып, мага алып келгиле», – деди.
3 Бєт эл кулактарынан алтын сыргаларын чыгарып, Арунга алып келди.
4 Арун алардын колунан сыргаларды алып, алтындан музоо куюп, аны кескич менен иштеп чыкты. Ошондо алар: «Мына сенин кудайыњ, Ысрайыл! Сени Мисир жеринен алып чыккан кудайыњ ушул!» – дешти.
5 Арун муну кљрєп, алтындан куюлган музоонун алдына курмандык чалынуучу жай жасап: «Эртењ тењирге арналган майрам болот», – деп жарыялады.
6 Алар эртеси эртењ менен эрте туруп, бєтєндљй љрттљлєєчє курмандык менен тынчтык курмандыгын чалышты. Анан эл ичип-жегени отурду, кљњєл ачканы турду.
7 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Тезирээк тоодон тєш, анткени Мисир жеринен алып чыккан элињ бузулду.
8 Алар тез эле Мен осуят кылган жолдон чыгып кетишти. Љздљрєнљ алтындан музоо куюп алып, ага сыйынып, курмандык чалып: “Ысрайыл эли, сени Мисир жеринен алып чыккан кудайыњ мына ушул!” – деп жатат».
9 Анан Тењир Мусага: «Мен бул элди кљрєп турам, бул эл – тоњ моюн эл.
10 Ошондуктан Мени Љз жайыма кой, алар Менин каарыма калышсын. Аларды жок кылып, сенден кљп сандаган эл чыгарам», – деди.
11 Бирок Муса љз Кудай-Тењирине мындай деп жалына баштады: «О Тењирим, Мисир жеринен кудуреттєє кєчєњ, кубаттуу колуњ менен Љзєњ алып чыккан Љз элињдин єстєнљ каарыњ от болуп жаабаса экен.
12 Мисирликтер: “Кудай аларды љлтєрєє єчєн тоого алып кеткен тура, аларды жер єстєнљн жок кылгысы келген тура”, – деп айтышпасын. Тењир, жалындаган каарыњды баса кљр! Чечимињди љзгљрт, Љз элињди љлтєрљ кљрбљ!
13 Љз кулдарыњ Ыбрайымга, Ыскакка жана Ысрайылга Љз ысымыњ менен берген антыњды эстей кљр. Сен аларга: “Силердин тукумуњарды кљктљгє жылдыздардай кљбљйтљм, Љзєм убада кылган жерди силердин укум-тукумуњарга берем, алар аны тєбљлєккљ ээлешет”, – деп айтпадыњ беле».
14 Ошондо Тењир Љз элине тљгљ турган каарын кайт кылды.
15 Муса артка кайрылып, тоодон тєшєп келди. Анын колунда эки бетинде тењ мыйзам жазылган эки таш лоок бар эле.
16 Ал таш лоокторду Кудай Љзє жасаган эле, таш лоокторго жазылган жазууларды Кудай Љзє жазган эле.
17 Жашыя чуулдаган элдин єнєн угуп, Мусага: «Эмне, станда согуш болуп жатабы?» – деди.
18 Муса болсо: «Бул жењгендердин кыйкырыгы эмес, жењилгендердин боздогону да эмес. Мен ырдагандардын єнєн угуп жатам», – деди.
19 Муса станга жакындаганда, музоону жана бийлеп жаткандарды кљрєп, каары кайнап, колундагы таш лоокторду ыргытып жиберди. Таш лоокторду ал тоонун этегинде талкалады.
20 Анан Муса алар жасаган музоону алып, отко љрттљп, кєлдљй кылып майдалап, сууга чачып жиберди да, ал суудан Ысрайыл уулдарына ичирди.
21 Муса Арунга: «Бул элди ушундай чоњ кєнљљгљ батыргыдай, бул эл сага эмне кылды?» – деди.
22 Арун мындай деп жооп берди: «Мырзамдын ачуусу келбесе экен, бул элдин моюн сунбас эл экенин љзєњ билесињ.
23 Булар мага: “Бизди Мисир жеринен алып чыккан Мусага эмне болгонун билбейбиз, ошондуктан сен бизге бизди баштап жєрљ турган кудай жасап бер”, – дешти.
24 Ошондо мен аларга: “Кимдин алтыны бар болсо, чыгарып бергиле”, – дедим. Алар чыгарып беришти. Мен аны отко салсам, ушул алтын музоо чыкты».
25 Муса бул элдин баш бербес эл экенин, Арундун алардын бузулушуна, душмандарына шылдыњ болушуна жол бергенин кљрдє.
26 Муса стандын дарбазасынын жанына туруп: «Ким Тењирди ээрчигиси келсе, мага келсин!» – деди. Ошондо анын алдына Лебинин бєт уулдары чогулушту.
27 Муса аларга мындай деди: «Ысрайылдын Кудай-Тењири мындай дейт: “Ар бирињер кылычыњарды белињерге байлап, станды аралап, чатырдан чатырга љтєп, бир туугандарыњарды, досторуњарды, жакындарыњарды љлтєргєлљ”».
28 Леби уулдары Мусанын айтканындай кылышты. Ошол кєнє элдин ичинен єч мињге жакын адам кырылды.
29 Ошондо Муса Леби уулдарына: «Бєгєн Тењирге колуњарды арнагыла, анткени ар бирињер љз уулдарыњарга, бир туугандарыњарга кол кљтљрдєњљр. Ал бєгєн силерге батасын берсин», – деди.
30 Эртеси кєнє Муса элге кайрылып: «Силер љтљ чоњ кєнљљ кылдыњар, ошондуктан мен тоого чыгып, Тењирге барам, балким, силердин кєнљљњљр єчєн кечирим алып келермин», – деди.
31 Муса Тењирге кайра барып, мындай деди: «Бул эл љзєнљ алтын кудай жасап, љтљ чоњ кєнљљ кылды.
32 Булардын кєнљљсєн кечир. Эгерде кечирбей турган болсоњ, анда мени да Љзєњ жазган китебињден чийип сал».
33 Ошондо Тењир Мусага мындай деди: «Менин алдымда ким кєнљљ кылса, ошону Љзємдєн китебимден чийип салам.
34 Эми бара бер, бул элди Мен айткан жерге алып жљнљ. Менин периштем сенин алдыњда барат. Кєнљљ єчєн жазалай турган кєнєм келгенде, Мен аларды жазалайм».
35 Ошентип, Тењир элди Арун жасаган музоо єчєн кыргынга учуратты.
1 Тењир Мусага мындай деди: «Сен бул жерден Мисир жеринен алып чыккан элињ менен кошо Мен Ыбрайымга, Ыскакка жана Жакыпка “Сенин тукумуња берем” деп убада кылган жерге жљнљ.
2 Алдыња периштемди жиберип, ал жерден канаандыктарды, аморлуктарды, хеттиктерди, периздиктерди, хибиликтерди, жебустуктарды кууп чыгам.
3 Ал силерди сєт менен бал аккан жерге алып барат. Силерди жолдо кырып салбашым єчєн, Љзєм силер менен барбайм, анткени силер тоњ моюн элсињер».
4 Эл бул каардуу сљздє укканда, боздоп ыйлады, эч ким жасалгасын тагынган жок.
5 Анткени Тењир Мусага мындай деген эле: «Ысрайыл уулдарына айт: “Силер тоњ моюн элсињер. Эгерде Мен силер менен барсам, анда силерди бир заматта жок кылам, ошондуктан жасалгаларыњарды чечкиле. Силерге эмне кылышты байкап кљрљм”».
6 Ошентип, Ысрайыл уулдары Хореп тоосунун жанында жасалгаларын чечишти.
7 Муса болсо стандын сыртына, стандан обочо жерге чатыр тигип, аны «жыйын чатыры» деп атады. Тењирди издеген адамдардын баары стандын сыртындагы жыйын чатырына келишчє.
8 Муса жыйын чатырына бара жатканда, элдин баары ордунан туруп, љз-љз чатырынын кире беришинде Муса жыйын чатырына киргенче карап турушчу.
9 Муса жыйын чатырына киргенде, асмандан булут мамы тєшєп, жыйын чатырынын кире беришине келип турчу, ошондо Тењир Муса менен сєйлљшчє.
10 Эл жыйын чатырынын кире беришинде турган булут мамыны кљрєп, ордунан туруп, љз чатырларынын кире беришинде таазим кылчу.
11 Ошондо Тењир Муса менен досу менен сєйлљшкљндљй, бетме-бет сєйлљшчє. Ошондон кийин Муса станга кайрылып келчє, ал эми анын кызматчысы Нундун уулу Жашыя жыйын чатырынан карыш жылчу эмес.
12 Муса Тењирге мындай деди: «Сен мага: “Бул элди баштап бар, Мен сени атыњдан билем, сен Менин алдымда ырайым таптыњ”, – десењ да, мени менен кимди жиберерињди ачып бербедињ.
13 Эгерде мен Сенин алдыњда ырайым тапкан болсом, анда љтєнљм: Сени таанып билишим єчєн, Сенин алдыњда ырайым табышым єчєн, мага Љз жолуњду ач. Бул эл Љз элињ экенин унутпа».
14 Ошондо Тењир ага: «Мен Љзєм барам, сени бейпил жерге жеткирем», – деди.
15 Муса Тењирге: «Эгерде биз менен Сен Љзєњ барбасањ, анда бизди бул жерден алып чыкпа.
16 Мен да, Сенин элињ да Сенин алдыњда ырайым тапканыбызды кантип билебиз? Сенин биз менен барганыњдан эмеспи? Ошондо мен да, Сенин элињ да жер жєзєндљгє бардык элдерден атактуу болобуз», – деди.
17 Ошондо Тењир Мусага: «Сенин азыркы айтканыњды аткарам, анткени сен Менин алдымда ырайым таптыњ, Мен сени атыњдан билем», – деди.
18 Муса Ага: «Мага Љз дањкыњды кљрсљтчє», – деди.
19 Ошондо Тењир ага мындай деди: «Мен сенин алдыњдан бардык жакшылыктарымды љткљрєп, Тењирдин ысымын сенин алдыњда жарыя кылам. Мен кимге ырайым кылгым келсе, ага ырайым кылам; кимди аягым келсе, аны аяйм».
20 Анан Ал дагы мындай деди: «Сага Менин жєзємдє кљрєєгљ болбойт, анткени Менин жєзємдє кљргљн адам тирєє калбайт».
21 Тењир дагы мындай деди: «Менин жанымда аска бар, ошол асканын єстєндљ тур.
22 Менин дањкым љтєп бара жатканда, сени асканын жаракасына коём, љтєп кеткенге чейин, сени колум менен калкалап турам.
23 Мен колумду тартып алгандан кийин, Мени артыман кљрљсєњ, Менин жєзємдє кљрбљйсєњ».
1 Тењир Мусага мындай деди: «Ташты жылмалап, мурункуга окшош эки лоок жаса. Мен ал лоокторго сен талкалаган мурунку таш лооктордогу сљздљрдє жазып берем.
2 Эртењ мененкиге чейин даяр бол. Синай тоосунун башына чыгып, Менин алдыма келип тур.
3 Бирок сени менен тоого эч ким чыкпасын, бул тоодо эч ким кљрєнбљсєн. Бул тоонун жанында майда мал да, бодо мал да жайылып жєрбљсєн».
4 Муса таш жылмалап, мурунку таш лоокторго окшош эки таш лоок жасады. Эртењ менен эрте туруп, Тењир буйругандай, Синай тоосуна чыкты. Колуна эки таш лоокту алып алды.
5 Тењир булут ичинде тљмљн тєшєп, Мусанын жанына келип токтоп, Љзєнєн ысымын «Жахаба» деп жарыялады.
6 Анан Тењир Мусанын бет алдынан љтєп, мындай деп сєйлљдє: «Тењир – пендесин сєйгљн, ырайымдуу, чыдамдуу, абдан боорукер, адилеттєє,
7 мињинчи тукумга чейин ырайым кыла турган, айыбын, кылмышын жана кєнљљсєн кечире турган, бирок жазасыз калтырбай турган, ата-бабаларынын айыбы єчєн єчєнчє жана тљртєнчє тукумуна чейинки балдарын жана балдарынын балдарын жазалай турган Кудай-Тењир».
8 Муса ошол замат жерге жыгылып, Кудайга таазим кылды.
9 Анан мындай деди: «О Эгедерим! Эгерде мен Сенин алдыњда ырайым тапкан болсом, анда Эгедерим биз менен барсын, анткени бул эл – тоњ моюн эл. Биздин мыйзамсыз иштерибиз менен кєнљљлљрєбєздє кечир. Бизди Љз элињ кылып ал!»
10 Ошондо Тењир мындай деди: «Мен мындай келишим тєзљм: сенин бєткєл элињдин алдында бєт жер жєзєндљ болбогон жана эч бир элде жок кереметтерди кљрсљтљм. Сен арасында жєргљн бєт эл Тењирдин иштерин кљрљт, анткени Мен сен єчєн љтљ коркунучтуу иш кљрсљтљм.
11 Азыр Мен сага берип жаткан буйруктарымды сакта. Мына, Мен аморлуктарды, канаандыктарды, хеттиктерди, периздиктерди, хибиликтерди, жебустуктарды сенин алдыњдан кууп жатам.
12 Сак бол, љзєњ ээлей турган жердин тургундары менен байланыш тєзбљ, алар силер тєшљ турган тор болуп калбасын.
13 Алардын курмандык чалынуучу жайларын талкалагыла, мамыларын кыйраткыла, мазар теректерин кыйгыла.
14 Анткени сен Тењирден башка кудайга сыйынбашыњ керек, Анын ысымы – “Кызганчаак”. Ал – кызганчаак Кудай.
15 Љз кудайларына табынып жатышканда жана кудайларына курмандык чалып жатышканда, сени да чакырбашы єчєн, сен да алардын курмандыктарынан жебешињ єчєн, ал жердин тургундары менен келишим тєзбљ.
16 Алардын кыздары љз кудайларына табынып, сенин уулдарыњды да љз кудайларына табынууга азгырбашы єчєн, уулдарыња алардын кыздарынан аял алып бербе.
17 Љзєњљ куйма кудайларды жасаба.
18 Ачыткысыз нан майрамын љткљрєп тур. Мен сага буйругандай, белгиленген Абыт айында жети кєн ачыткысыз нан же, анткени сен Мисирден Абыт айында чыккансыњ.
19 Тун балдарыњдын баары Меники, ошондой эле бодо малыњдан тартып койлоруња чейин, биринчи туулган эркек малыњдын баары Меники.
20 Эшектердин биринчи тљлєн козуга алмаштыр. Эгерде алмаштырбасањ, анда кунун тљлљ. Бардык тун уулдарыњдын кунун тљлљ. Эч ким Менин алдыма куру кол келбесин.
21 Алты кєн иштеп, жетинчи кєнє эс ал. Себєє, оруу-жыюу убагында да жетинчи кєнє эс ал.
22 Буудайыњдын биринчи тєшємєн жыйнаганыњда, Жумалар майрамын, жыл аягында Тєшєм жыйноо майрамын майрамда.
23 Элињдеги эркек аттуулардын баары жылына єч жолу Ысрайылдын Кудай-Тењиринин, Эгедердин, алдына келишсин.
24 Анткени Мен сенин алдыњдан бул жердеги элди кууп чыгып, сенин чек арањды кењейтем. Эгерде сен жылына єч жолу Кудай-Тењирињдин алдына келсењ, эч ким сенин жерињди тартып албайт.
25 Мага чалган курмандыгыњдын канын ачыткы кошулган нан менен бирге алып келбе. Пасах майрамына карата чалынган курмандык эртењ мененкиге калбасын.
26 Жерињден алган эњ биринчи тєшємєњдє Кудай-Тењирињдин єйєнљ алып кел. Улакты энесинин сєтєнљ бышырба».
27 Анан Тењир Мусага дагы мындай деди: «Бул сљздљрдє жазып ал, анткени бул сљздљрдєн негизинде Мен сени менен жана Ысрайыл эли менен келишим тєзєп жатам».
28 Ошентип, Муса Тењирдин жанында нан да жебей, суу да ичпей, кырк кєн, кырк тєн болду. Ошондо Кудай таш лоокторго келишим сљздљрєн – он осуятты жазды.
29 Муса Синай тоосунан тєшєп келе жатканда, анын колунда мыйзам жазылган эки таш лоок бар эле. Муса Кудай менен сєйлљшкљндєктљн, тоодон тєшєп келе жатканда, жєзєнљн нур чачырап турганын љзє билген жок.
30 Арун менен Ысрайылдын бардык уулдары Мусанын жєзєнљн нур чачырап турганын кљрєп, жакын баруудан коркушту.
31 Муса аларды љзєнљ чакырды. Ошондо Арун менен жамааттын бардык башчылары келишти. Муса алар менен сєйлљштє.
32 Андан кийин Ысрайылдын бєт уулдары келишти. Муса аларга Тењирдин Синай тоосунда айткан осуяттарынын баарын айтып берди.
33 Муса алар менен сєйлљшєп бєткљндљн кийин, бетине жабуу жаап алды.
34 Ал Тењир менен сєйлљшєє єчєн, Анын алдына барганда, бетиндеги жабуусун алып салчу, кайра чыкканда жаап алчу. Чыккандан кийин Тењир берген осуяттын баарын Ысрайыл уулдарына айтып берчє.
35 Ысрайыл уулдары анын жєзєнљн нур чачырап турганын кљрєшчє. Тењир менен сєйлљшкљнє барганга чейин, ал кайрадан жєзєн жаап алчу.
1 Муса Ысрайыл уулдарынын бєт жамаатын чогултуп, аларга мындай деди: «Тењир силерге мындай осуят берди:
2 “Алты кєн иштегиле, ал эми жетинчи кєн силер єчєн ыйык кєн болсун. Ал кєн – Тењирге арналган эс алуу кєнє. Ким ал кєнє жумуш кылса, љлєм жазасына тартылат.
3 Ишемби кєнє эч кимињер єйєњљргљ от жакпагыла”».
4 Муса Ысрайыл уулдарынын бєт жамаатына дагы мындай деди: «Тењир силерге мындай осуят берди:
5 Ар ким љз атынан, љз ыктыяры менен Тењирге алтын, кємєш, жез,
6 ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєн, зыгыр буласын, эчкинин тыбытын,
7 кызылга боёлгон кой терилерин, дењиз жаныбарынын терилерин, акация жыгачтарын,
8 чырактан єчєн зайтун майын, майлоочу май єчєн, тєтљтєє єчєн жыпар жыттуу заттарды,
9 эфод менен тљш чљнтљккљ салынуучу оникс ташын жана башка асыл таштарды тартуу кылсын.
10 Арањардагы акылмандардын баары келип, Тењирдин буйругандарын аткарышсын:
11 жыйын чатырын, анын жабуусун, эњ єстєнкє жабуусун, илгичтери менен устундарын, шыргыйлары менен мамыларын жана таканычтарын,
12 келишим сандыгын, анын шыргыйларын, капкагын жана бљлєп турган кљшљгљнє,
13 єстљлдє, анын шыргыйларын, ага тиешелєє бардык нерселерди, нан тартууларын,
14 жарык берєєчє чырактанды жана ага тиешелєє бардык нерселерди, анын чырактарын, кєйгєзљ турган зайтун майын,
15 жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жайды, анын шыргыйларын, майлоочу майды, тєтљтєє єчєн жыпар жыттуу заттарды, жыйын чатырынын кире беришиндеги кљшљгљнє,
16 курмандык бєтєндљй љрттљлєєчє жайды, анын жез торун, шыргыйларын, ага тиешелєє бардык нерселерди, жуунгучту жана анын тєбєн,
17 короонун жабууларын, анын мамыларын жана таканычтарын, короонун эшигиндеги кљшљгљнє,
18 жыйын чатырынын казыктары менен короонун казыктарын жана алардын аркандарын,
19 ыйык жайда кызмат кылганда кийиле турган кийимдерди, ыйык кызмат кылуучу Арундун жана анын уулдарынын ыйык кызмат кылганда кие турган кийимдерин даярдашсын».
20 Анан Ысрайыл уулдарынын бєт жамааты Мусанын жанынан кетишти.
21 Бул ишке жєрљгє тарткандардын бардыгы, љз каалоосу менен бергиси келгендердин бардыгы жыйын чатырын орнотуш єчєн, анын бардык керектљљлљрє єчєн жана ыйык кийимдер єчєн Тењирге арнаган тартууларын алып келишти.
22 Кєйљљлљрє аялдары менен келишти, бардыгы љз каалоолору менен шакектерин, сыргаларын, асыл таштуу шакектерин, чынжырларын жана ким алтын буюмдарын арнагысы келсе, аларды Тењирге арнап алып келишти.
23 Кимдин ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєнє, зыгыр буласы, эчкинин тыбыты, кызылга боёлгон кой териси, дењиз жаныбарынын териси бар болсо, ошолорду алып келип жатышты.
24 Ким кємєш же жез бергиси келсе, аны Тењирге арнап алып келди. Кимдин акация жыгачы болсо, аны да жыйын чатырынын ар кандай керектљљсє єчєн берди.
25 Акылман аялдар ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн жана зыгыр буласынан љз колдору менен ийирген тєрмљк жиптерин алып келишти.
26 Бул ишке жєрљгє тарткан, жип ийиргенди билген аялдар эчкинин тыбытынан жип ийиришти.
27 Тљрљлљр болсо эфод менен тљш чљнтљккљ салынуучу оникс ташын жана башка асыл таштарды,
28 ошондой эле жыпар жыттуу заттарды, чырактанды кєйгєзєєчє майды, майлоочу май єчєн, тєтљтєє єчєн жыпар жыттуу заттарды алып келип жатышты.
29 Ошентип, Ысрайыл уулдарынын эркектери менен аялдары Тењирдин Муса аркылуу жасоого тапшырган бардык иштеринин кайсынысына жєрљгє тартса, ошол иш єчєн, Тењирге љз ыктыярлары менен тартуу алып келип жатышты.
30 Муса Ысрайыл уулдарына мындай деди: «Билип алгыла, Тењир Жєйєт уруусунан Хурдун уулу, Уринин уулу Бетселелдин так љзєн дайындады.
31 Аны Кудайдын Рухуна толтурду, ага даанышмандык, тєшєнєк, билгичтик, ар кандай љнљр берди,
32 алтындан, кємєштљн, жезден буюм жасаганды,
33 оюкка салынуучу таштарды кескенди, жыгач сомдогонду жана ар кандай кљркљмдљљ иштерин кылганды єйрљттє.
34 Тењир Бетселелдин жана Дан уруусундагы Акисамак уулу Алыйаптын жєрљгєнљ башкаларды да єйрљтєє жљндљмдєєлєгєн салды.
35 Тењир аларга акылмандык берип, таш чеккичтин бардык иштерин, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн жана зыгыр буласынан кездеме токуган токуучунун жана чебер саймачынын ишин єйрљттє. Ошондой эле чеберчилик менен кездеме токуганды билген токуучунун бардык иштерин єйрљттє».
1 Бетселел менен Алыйап жана Тењир акылмандык берген акылман адамдардын баары Тењир буйругандай иштей башташты. Тењир аларга ыйык жайда иштеш єчєн керек болгон акылмандыкты жана тєшєнєктє берди.
2 Анан Муса Тењир акылмандык берген Бетселел менен Алыйапты, бардык акылман адамдарды, жєрљгє бул жумушка тартылгандарды чакырды.
3 Алар ыйык жайда иштеш єчєн керек болгон, Ысрайыл уулдары алып келген тартуулардын баарын Мусанын колунан алышты. Ошол эле учурда кєн сайын эртењ менен тартуулар єзєлбљй келип жатты.
4 Ошондо ыйык жайда иштеп жаткан акылман адамдардын бардыгы љз иштерин токтотуп,
5 Мусага келип: «Тењир буйруган жумуштар єчєн керек болгон нерселерди эл ашыкча алып келип жатышат», – дешти.
6 Ошондо Муса буйрук берди. Анын мындай буйругу станда жарыяланды: «Эркектер да, аялдар да ыйык жайга эми эч кандай тартуу алып келишпесин». Ошондон кийин эл тартуу алып келєєнє токтотту.
7 Жумушка керектєє нерселердин баары жетип, атєгєл, артып да калды.
8 Жыйын чатырында иштеген акылман адамдар чыйратылган зыгыр буласынан, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн он жабуу жасап, аларга чеберчилик менен керуптарды тєшєрєштє.
9 Ар бир жабуунун узундугу жыйырма сегиз чыканак, туурасы тљрт чыканак. Бардык жабуулар бирдей љлчљмдљ эле.
10 Бетселел биринчи беш жабууну бири-бирине бириктирди, экинчи беш жабууну да бири-бирине бириктирди.
11 Биринчи беш жабуунун экинчи беш жабуу менен бириге турган жерине ачык кљк жиптен илмек, ошондой эле экинчи беш жабуунун биринчи беш жабуу менен бириге турган четине ачык кљк жиптен илмек жасады.
12 Биринчи беш жабуунун акыркы жабуусунун четине элєє илмек жасады, экинчи беш жабуунун биринчи беш жабуу менен бириге турган жерине да элєє илмек жасады. Илмектер бири-бирине дал келди.
13 Анан элєє алтын илгич жасап, илгичтер менен жабууларды бири-бирине бириктирди. Ошондо жыйын чатыры бир бєтєн чатыр болуп калды.
14 Анан жыйын чатырынын єстєн жабуу єчєн, эчкинин тыбытынан жабуу жасады. Андай жабуудан он бирди жасады.
15 Ар бир жабуунун узундугу отуз чыканак, туурасы тљрт чыканак болду. Бул он бир жабуунун љлчљмє бирдей болду.
16 Беш жабууну љзєнчљ, алты жабууну љзєнчљ бириктирди.
17 Беш жабуунун акыркы жабуусунун четине элєє илмек, алты жабуунун акыркы жабуусунун четине элєє илмек жасады.
18 Бир бєтєн жабуу болушу єчєн, жабууларды бири-бирине бириктиргенге элєє жез илгич жасады.
19 Жыйын чатырынын єстєн жабуу єчєн, кызылга боёлгон кой терисинен жабуу жасады, анын єстєнљн жабуу єчєн, дењиз жаныбарынын терисинен жабуу жасады.
20 Жыйын чатырын тургузуу єчєн, акация жыгачынан тикесинен коюла турган тљрт кырдуу устундарды жасады.
21 Ар бир устундун узундугу он чыканак, туурасы бир жарым чыканак болду.
22 Ар бир устунга экиден, бири-бирине тушташ шакектерди жасады. Бардык устундарды ушундай жасады.
23 Жыйын чатырынын тєштєк тарабына ушундай устундан жыйырманы жасашты.
24 Жыйырма устундун астына кємєштљн кырк таканыч жасашты. Ар бир устундун астына экиден таканыч.
25 Жыйын чатырынын тєндєк тарабына жыйырма устун жасады.
26 Бардыгы болуп кырк кємєш таканыч жасады. Ар бир устундун астындагы ашталуучу эки тээкке экиден таканыч,
27 ал эми жыйын чатырынын арт жагына, батыш жагына алты устун жасады.
28 Жыйын чатырынын арт жагындагы эки бурчу єчєн эки устун жасады.
29 Ал эки устунду ылдый жагынан бекитип, љйдљ жагынан бир шакекке бекитти. Эки бурчуна эки устунду ушундай кылып орнотту.
30 Ушул сегиз устун єчєн он алты кємєш таканыч жасады, ар бир устундун астына экиден таканыч болду.
31 Акация жыгачынан шыргый жасады. Жыйын чатырынын бир жагындагы устундар єчєн беш шыргый,
32 экинчи жагындагы устундар єчєн беш шыргый, арт жагындагы устундар єчєн беш шыргый жасады.
33 Устундардын дал ортосунан љтљ турган шыргыйды бир башынан экинчи башына жете тургандай кылып жасады.
34 Устундарды алтын менен каптады, шыргыйлар киргизилєєчє шакектерди да алтындан жасады, шыргыйларды да алтын менен каптады.
35 Ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн, чыйратылган зыгыр буласынан кљшљгљ жасап, ага чеберчилик менен керуптарды тєшєрєдє.
36 Ал кљшљгљ єчєн акация жыгачынан тљрт мамы жасап, аларды алтын менен каптап, алтын илгичтерди такты. Мамылардын астына кємєштљн тљрт таканыч куйду.
37 Ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн, чыйратылган зыгыр буласынан жыйын чатырынын кире беришине саймалуу кљшљгљ жасады.
38 Ал кљшљгљ єчєн илгичтери бар беш мамы жасап, алардын єстєн жана аларды бириктирген шырыктарды алтын менен каптады. Мамылардын астына жезден беш таканыч куйду.
1 Бетселел сандыкты акация жыгачынан жасады. Анын узундугу эки жарым чыканак, туурасы бир жарым чыканак, бийиктиги бир жарым чыканак болду.
2 Анын ичин да, сыртын да таза алтын менен каптады, таажыныкындай кылып, алтын ачакейди айландыра курчады.
3 Анын тљмљн жагындагы тљрт бурчуна тљрт алтын шакек куйду. Бир жагына эки шакек, экинчи жагына эки шакек.
4 Акация жыгачынан шыргыйларды жасап, аларды алтын менен каптады.
5 Сандыкты кљтљрєп жєрєє єчєн, шыргыйларды сандыктын эки жагындагы шакектерге киргизди.
6 Анан таза алтындан капкак жасады. Анын узундугу эки жарым чыканак, туурасы бир жарым чыканак болду.
7 Алтындан эки керуп жасап, аларды чегип чыкты, аларды капкактын эки четине орнотту.
8 Капкактын бир четинен бир керупту, экинчи четинен экинчи керупту чыгарды, керуптар капкактын эки четинен чыгып турду.
9 Керуптардын канаттары асманга жайылып, капкакты жаап турду. Алар мањдай-тескей туруп, жєздљрє капкакты карап турду.
10 Анан акация жыгачынан узундугу эки чыканак, туурасы бир чыканак, бийиктиги бир жарым чыканак єстљл жасады.
11 Аны таза алтын менен каптап, єстєнљ таажыныкындай кылып, айландыра алтын ачакей жасап чыкты.
12 Анан алакандын эниндей жээк чыгарып, таажыныкындай кылып, айландыра алтын ачакей жасап чыкты.
13 Ал єстљл єчєн тљрт алтын шакек куюп, шакектерди анын тљрт бурчундагы тљрт бутуна орнотту.
14 Yстљлдє кљтљрєп жєрєє єчєн, жээктердин астына шыргыйларды сала турган шакектерди жасады.
15 Yстљлдє кљтљрєп жєрєє єчєн, акация жыгачынан шыргыйларды жасап, аларды алтын менен каптады.
16 Андан кийин єстљлгљ керектєє идиштерди: табактарды, жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє идиштерди, чљйчљктљрдє жана кумгандарды таза алтындан жасады.
17 Таза алтындан чырактан жасап, чегип чыкты. Анын љзљгє, бутактары, чљйчљкчљлљрє – мљмљчљлљрє менен гєлдљрє љзєнљн чыгарылып жасалды.
18 Анын эки капталынан алты бутак чыгарылды: єч бутагы бир капталынан, єч бутагы экинчи капталынан чыгарылды.
19 Бир бутагынан бадам гєлєнљ окшогон єч чљйчљкчљ – мљмљчљлљр менен гєлдљр, экинчи бутактан да бадам гєлєнљ окшогон єч чљйчљкчљ – мљмљчљлљр менен гєлдљр чыгарылды. Чырактандан чыгып турган алты бутактын баары так ушундай эле.
20 Ал эми чырактандын љзљгєнљн да бадам гєлєнљ окшогон тљрт чљйчљкчљ – мљмљчљлљр менен гєлдљр чыгарылды.
21 Љзєнљн чыгып турган алты бутактын астынан мљмљчљлљр чыгарылды. Биринчи эки бутактын астынан бир мљмљчљ, экинчи эки бутактын астынан бир мљмљчљ, єчєнчє эки бутактын астынан бир мљмљчљ чыгарылды.
22 Мљмљчљлљрє менен бутактары љзљктєн љзєнљн чыгарылып, бардыгы таза алтындан бир бєтєн болуп жасалып, чегилди.
23 Чырактандын жети чырагын, кычкачын, чырак љчєргєчтљрєн таза алтындан жасады.
24 Чырактанды жана ага тиешелєє бардык нерселерди бир талант таза алтындан жасады.
25 Жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жайды акация жыгачынан тљрт бурчтуу кылып жасады. Анын узундугу бир чыканак, туурасы бир чыканак, бийиктиги эки чыканак болду. Анын тљрт бурчунан мєйєздљр чыгарылды.
26 Анын љзєн, єстєн, капталдарын, мєйєздљрєн таза алтын менен каптап, таажыныкындай кылып, айландыра алтын ачакей жасады.
27 Ачакейдин астындагы эки бурчуна эки алтын шакек жасады. Шыргый салып кљтљрєп жєрєє єчєн, аларды эки жагына жасады.
28 Шыргыйларды акация жыгачынан жасап, аларды алтын менен каптады.
29 Майлоочу майды, тєтљтєє єчєн жыпар жыттуу таза заттарды, аралашма жасаган адамдай, чеберчилик менен жасады.
1 Курмандык бєтєндљй љрттљлєєчє жайды акация жыгачынан тљрт бурчтуу кылып, узундугун беш чыканак, туурасын беш чыканак, бийиктигин єч чыканак кылып жасады.
2 Анын тљрт бурчунан мєйєз чыгарып, аны жез менен каптады.
3 Курмандык чалынуучу жайга тиешелєє бардык нерселерди: кєл сала турган идиштерди, калактарды, чараларды, айрыларды, чок салгычтарды, ага тиешелєє нерсенин баарын жезден жасады.
4 Курмандык чалынуучу жай єчєн жезден арчындап тор жасады. Анан курмандык чалынуучу жайдын жарымын тєзєп тургудай кылып, аны тегерете чыгып турган кырдын астына орнотту.
5 Шыргыйларды киргизєє єчєн, тордун тљрт бурчуна тљрт шакек жасады.
6 Шыргыйларды акация жыгачынан жасап, аларды жез менен каптады.
7 Курмандык чалынуучу жайды кљтљрєп жєрєє єчєн, шыргыйларды капталдарындагы шакектерге киргизди. Курмандык чалынуучу жайды тактайдан ичин бош кылып жасады.
8 Жуунгучту жана анын тєбєн жезден жасады, аларды жыйын чатырынын кире беришинде кызмат кылган аялдардын кєзгєлљрє менен кооздоду.
9 Короону мындай жасады: тєштєк тарабына чыйратылган зыгыр буласынан узундугу жєз чыканак болгон жабуу жасады.
10 Ал єчєн жыйырма мамы жана мамылардын астына жыйырма жез таканыч жасады. Мамылардын илгичтери менен мамыларды бириктирген шырыкты кємєштљн жасады.
11 Тєндєк жагына да узундугу жєз чыканак болгон жабуу жасады. Ал єчєн жыйырма мамы, мамылардын астына жыйырма жез таканыч жасалды. Мамылардын илгичтери менен мамыларды бириктирген шырыктарды кємєш менен каптады.
12 Батыш жагына да узундугу элєє чыканак болгон жабуу жасады. Ал єчєн он мамы, мамылардын астына он таканыч жасады. Мамылардын илгичтери менен мамыларды бириктирген шырыктарды кємєш менен каптады.
13 Короонун чыгыш жакты караган алдыњкы бетине узундугу элєє чыканак болгон жабуу жасады.
14 Короонун эшигинин бир тарабына узундугу он беш чыканак болгон жабуу жасады. Ал єчєн єч мамы, алардын астына єч таканыч жасалды.
15 Эшиктин экинчи тарабына узундугу он беш чыканак болгон жабуу жасады. Ал єчєн єч мамы, алардын астына єч таканыч жасалды.
16 Короону айланта тартылган бардык жабуулар чыйратылган зыгыр буласынан жасалды.
17 Ал эми мамылардын таканычтары жезден, илгичтери менен шырыктары кємєштљн жасалды. Мамылардын єстє кємєш менен капталды. Короонун бардык мамылары кємєш шырыктар менен бириктирилди.
18 Короонун кире беришиндеги кљшљгљ ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл тєстљгє жєндљн жана чыйратылган зыгыр буласынан саймаланып жасалды. Анын узундугу жыйырма чыканак, бийиктиги беш чыканак болуп, короонун жабуулары сыяктуу эле узатасынан тартылды.
19 Ал єчєн тљрт мамы орнотулуп, мамылардын астына жезден тљрт таканыч куюлду. Мамылардын єстє кємєш менен капталды, алардын илгичтери жана аларды бириктирген шырыктар да кємєштљн жасалды.
20 Жыйын чатырынын жана короонун тегерегиндеги казыктардын баары жезден куюлду.
21 Мусанын буйругу боюнча, ыйык кызмат кылуучу Арундун уулу Итамардын жетекчилиги астында лебилер жыйын чатырына жумшалган нерселерди эсептешти.
22 Тењир Мусага эмнени буйруса, ошонун баарын Жєйєт уруусундагы Хурдун уулу, Уринин уулу Бетселел жасады.
23 Аны менен бирге Дан уруусундагы Акисамак уулу Алыйап иштеди. Ал таш чеккич, чебер токуучу, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл жєндљрдљн жана зыгыр буласынан жасалган кездемелерге сайма сайган саймачы эле.
24 Ыйык жайдын бардык керектљљлљрєнљ жумшалган, тартууга алып келинген алтын жыйырма тогуз талант болду. Ыйык шекелден жети жєз отуз шекел болду.
25 Эсепке кирген элден жыйналган кємєш жєз талант жана бир мињ жети жєз жетимиш беш ыйык шекел болду.
26 Эсепке кирген, жыйырма жана андан жогорку жаштагы алты жєз єч мињ беш жєз элєє кишинин ар бири ыйык шекелден жарым шекел берди.
27 Жєз талант кємєш ыйык жайдын жана кљшљгљлљрдєн таканычтарын куюуга жумшалды. Жєз таканычка жєз талант кємєш, бир таканычка бир талант кємєш жумшалды.
28 Мамылардын илгичтерин, мамыларды бириктирген шырыктарды жасаганга жана мамылардын єстєн кємєш менен каптаганга бир мињ жети жєз жетимиш беш шекел жумшалды.
29 Тартууга алып келинген жез жетимиш талант, эки мињ тљрт жєз шекел болду.
30 Ал жезден жыйын чатырынын кире беришиндеги мамылардын таканычтарын, курмандык чалынуучу жайды, анын жез торун жана курмандык чалынуучу жайдын бардык буюмдарын,
31 короонун мамыларынын таканычтарын, эшиктин мамыларынын таканычтарын, жыйын чатырынын казыктарын, короонун тегерегиндеги бардык казыктарды жасады.
1 Алар ачык кљк, ачык кызыл жана кочкул кызыл тєстљгє жєндљн ыйык жайда кызмат кылганда кийиле турган ыйык кийимдерди да токушту. Тењир Мусага буйругандай, Арунга ыйык кийимдерди токушту.
2 Эфодду алтындан, ачык кљк, ачык кызыл жана кочкул кызыл тєстљгє жєндљн, чыйратылган зыгыр буласынан токушту.
3 Алар алтынды жука жайып, андан жип жасап, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл жєндљрдєн, зыгыр буласынан чыйратылган жиптердин арасына кошуп, чеберчилик менен кездеме токушту.
4 Эфоддун эки ийинине алды-артын бириктире турган чен жасашты, чендин эки учу эфоддун алды-артына бириктирилди.
5 Эфоддун бел курчоосун эфоддукундай кылып алтындан, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл жєндљн жана чыйратылган зыгыр буласынан Тењир Мусага буйругандай кылып токушту.
6 Оникс таштарына, мљљрдєн бетине чеккендей, Ысрайыл уулдарынын аттарын чегип жазып, аларды алтын оюктарга салышты.
7 Тењир Ысрайыл уулдарын эсине алышы єчєн, Тењир Мусага буйругандай, аны эфоддун чендерине бекитишти.
8 Эфодду токугандай эле, тљш чљнтљктє да алтындан, ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл жєндљн, чыйратылган зыгыр буласынан чеберчилик менен токушту.
9 Ал тљрт чарчы эле. Тљш чљнтљктє алар эки кат кылып токушту, анын узундугу бир карыш, туурасы бир карыш.
10 Ага асыл таштарды тљрт катар кылып салышты. Биринчи катарына лаал, топаз, зымырыт,
11 экинчи катарына карбункул, сапфир, алмаз,
12 єчєнчє катарына жакут, агат, аметист,
13 тљртєнчє катарына хризолит, оникс жана яспис салышты. Алар алтын оюктарга жаткырылды.
14 Таштар Ысрайыл уулдарынын санына жараша болду. Алардын аттарынын саны он эки эле. Мљљрдєн бетине чеккендей, ар бир таштын бетине он эки уруунун аты бирден чегилип жазылды.
15 Тљш чљнтљк єчєн таза алтындан љрєлгљн чынжырчаларды жасашты.
16 Алтындан эки оюк, эки шакекче жасап, эки шакекчени тљш чљнтљктєн эки учуна бекитишти.
17 Алтындан љрєлгљн чынжырчаларды тљш чљнтљктєн эки учундагы шакекчелерге љткљрєштє.
18 Ал эми эки чынжырчанын эки учун эфоддун ченинин сырткы бетине бекитишти.
19 Дагы эки алтын шакекче жасап, аларды тљш чљнтљктєн экинчи эки учуна, тљш чљнтљктєн ички бетине бекитишти.
20 Алтындан дагы эки шакекче жасап, эфоддун сыртына, эки чендин ылдый жагындагы эфоддун алды-арты бириккен жерине, бел курчоонун єстєнљ бекитишти.
21 Тењир Мусага буйругандай, тљш чљнтљктєн шакекчелери менен эфоддун шакекчелерин ачык кљк жєндљн чыйратылган боо менен байлашты, тљш чљнтљктє эфоддон тєшпљгєдљй кылып, бел курчоонун єстєнљн байлашты.
22 Анан эфоддун ичинен кие турган чапанды ачык кљк жєндљн токушту.
23 Чапанга сооттукундай туюк жака чыгарып, айрылбашы єчєн жээгин кыюулап коюшту.
24 Ачык кљк, ачык кызыл, кочкул кызыл жєндљн чапандын этегине тегерете чокторду жасашты.
25 Таза алтындан жылаажындарды жасап, аларды чоктордун араларына, чапандын этегине кыдырата тагышты.
26 Тењир Мусага буйругандай, жылаажындар менен чокторду ыйык кызмат кылганда кийиле турган чапандын этегине алмак-салмак, кыдырата тагышты.
27 Арунга жана анын уулдарына зыгыр буласынан узун кљйнљктљрдє токушту.
28 Зыгыр буласынан кидарларды, баш кийимдерди, ич кийимдерди токушту.
29 Тењир Мусага буйругандай, чыйратылган зыгыр буласынан, ачык кљк, ачык кызыл жана кочкул кызыл тєстљгє жєндљн кооздоп бел курчоо токушту.
30 Таза алтынды жылмалап, ыйык таажы жасап, мљљрдєн бетине чеккендей, анын бетине «Бул Тењирге арналган» деп чегип жазышты.
31 Тењир Мусага буйругандай, аны кидарга байлаш єчєн, ага ачык кљк жєндљн боо бекитишти.
32 Ошентип, жыйын чатырынын бардык жумуштары бєттє. Тењир Мусага кандай буйруса, Ысрайыл уулдары баарын так ошондой аткарышты.
33 Анан алар Мусага жыйын чатырын, анын жабууларын, ага тиешелєє бардык нерселерди, анын илгичтерин, устундарын, шыргыйларын, мамыларын жана таканычтарын алып келишти.
34 Кызылга боёлгон кой терисинен жасалган жабууну, дењиз жаныбарынын терисинен жасалган жабууну жана далдалай турган кљшљгљнє,
35 мыйзам салынган сандыкты, анын шыргыйларын, капкагын,
36 єстљлдє жана ага тиешелєє бардык нерселерди, нан тартууларын,
37 таза алтындан жасалган чырактанды, анын єстєнљ коюлуучу чырактарды жана ага тиешелєє нерселердин баарын, чырактанды кєйгєзєєчє зайтун майын,
38 алтындан жасалган жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жайды, майлоочу майды, тєтљтєлєєчє жыпар жыттуу заттарды жана жыйын чатырынын кире беришиндеги кљшљгљнє,
39 жезден жасалган курмандык чалынуучу жайды, анын жез торун, шыргыйларын, ага тиешелєє бардык нерселерди, жуунгучту жана анын тєбєн,
40 короонун жабууларын, мамыларын, алардын таканычтарын, короонун кире беришиндеги кљшљгљнє, аркандарын, казыктарын жана жыйын чатырында кызмат кылганда керектелєєчє буюмдарды,
41 ыйык жайда кызмат кылганда кийиле турган кийимдерди, ыйык кызмат кылуучу Арундун ыйык кийимдерин, Арундун уулдарынын ыйык кызмат кылганда кие турган кийимдерин алып келишти.
42 Тењир Мусага кандай буйруса, Ысрайыл уулдары бардык жумушту так ошондой аткарышты.
43 Муса алар аткарган жумуштун бардыгын карап чыгып, бардыгы Тењир буйругандай аткарылганын кљрдє. Ошондо Муса аларга батасын берди.
1 Тењир Мусага мындай деди:
2 «Биринчи айдын биринчи кєнє жыйын чатырын тик.
3 Анын ичине келишим сандыгын алып кирип, сандыктын алдына кљшљгљнє ил.
4 Yстљлдє алып кирип, анын єстєнљ идиштерин кой, анан чырактанды алып кирип, анын єстєнљ чырактарын кой.
5 Алтындан жасалган жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жайды алып кирип, келишим сандыгынын тушуна кой, жыйын чатырынын кире беришине кљшљгљнє ил.
6 Курмандык чалынуучу жайды жыйын чатырынын алдына кой.
7 Жуунгучту жыйын чатыры менен курмандык чалынуучу жайдын ортосуна коюп, ичине суу куюп кой.
8 Короону жабуу менен курча, короонун кире беришинин кљшљгљсєн ил.
9 Майлоочу майды алып, жыйын чатырын жана ага тиешелєє бардык нерсени ыйыкташ єчєн майлап чык, ошондо алар ыйык болот.
10 Курмандык чалынуучу жайды жана ага тиешелєє бардык нерселерди майлап чык. Курмандык чалынуучу жайды ыйыкта, ошондо ал эњ ыйык жай болот.
11 Жуунгучту жана анын тєбєн майлап ыйыкта.
12 Арунду жана анын уулдарын жыйын чатырынын алдына алып келип, сууга жуунт.
13 Мага ыйык кызмат кылышы єчєн, Арунга ыйык кийимдерди кийгизип, аны майлап, ыйык кызматка дайында.
14 Анын уулдарын алып келип, аларга узун кљйнљктљрдє кийгиз.
15 Алар Мага ыйык кызмат кылышы єчєн, аларды да атасын майлагандай майла. Бул майлоо аларды тєбљлєккљ, укумдан-тукумга ыйык кызматка дайындаган майлоо болот».
16 Муса бардыгын Тењир буйругандай аткарды.
17 Жыйын чатыры экинчи жылдын биринчи айынын биринчи кєнє тургузулду.
18 Муса жыйын чатырын тикти: анын таканычтарын орнотту, устундарын бекитти, шыргыйларын койду, мамыларын тургузду,
19 анан жыйын чатырынын єстєнљ жабуу жапты, Тењир буйругандай кылып, алардын єстєнљ дагы бир жабуу жапты.
20 Мыйзамды алып, сандыкка салды, шыргыйларды сандыктын шакектерине киргизди, сандыктын єстєнљ капкакты жапты.
21 Сандыкты жыйын чатырынын ичине алып кирип, кљшљгљнє илип, Тењир буйругандай, келишим сандыгын далдалап койду.
22 Жыйын чатырынын ичине, анын тєндєк жагына, кљшљгљнєн сыртына єстљлдє койду.
23 Тењир буйругандай, анын єстєнљ Тењирдин алдына эки катар нан тизип койду.
24 Жыйын чатырынын ичине, єстљлдєн мањдайына, жыйын чатырынын тєштєк жагына чырактанды койду.
25 Тењир буйругандай кылып, Тењирдин алдына чырактанды, анын єстєнљ чырактарды койду.
26 Жыйын чатырынын ичине, кљшљгљнєн жанына алтындан жасалган жыпар жыттуу зат тєтљтєлєєчє жайды койду.
27 Тењир буйругандай, анын єстєндљ жыпар жыттуу заттарды тєтљттє.
28 Анан жыйын чатырынын кире беришине кљшљгљ илди.
29 Жыйын чатырынын алдына курмандык бєтєндљй љрттљлєєчє жайды койду, Тењир буйругандай, анын єстєнљ бєтєндљй љрттљлєєчє курмандык чалып, нан курмандыктарын љрттљдє.
30 Анан жуунгучту жыйын чатыры менен курмандык бєтєндљй љрттљлєєчє жайдын ортосуна коюп, суу куюп койду.
31 Андан суу алып, Муса, Арун жана Арундун уулдары колдорун, буттарын жуушту.
32 Тењир Мусага буйругандай, алар жыйын чатырына кирерде жана курмандык чалынуучу жайга жакындарда жуунушчу.
33 Жыйын чатыры менен курмандык чалынуучу жайдын тегерегин жабуу менен курчап, короонун кире беришине кљшљгљ илди. Ошентип, Муса бардык ишти бєттє.
34 Ошондо жыйын чатырын булут каптап, жыйын чатыры Тењирдин дањкына толду.
35 Муса жыйын чатырына кире алган жок, анткени чатырды булут каптап, Тењирдин дањкына толуп турган эле.
36 Булут жыйын чатырынан кљтљрєлгљндљ, Ысрайыл уулдары жолун улантышчу.
37 Эгерде булут кљтљрєлбљсљ, анда алар да, ал кљтљрєлмљйєнчљ, жолго чыгышчу эмес.
38 Анткени Тењирдин булуту Ысрайыл уулдарынын кљз алдында жыйын чатырынын єстєндљ кєндєз булут болуп, тєн ичинде от болуп, аларды жер кезип жєргљн учурунда коштоп жєрчє.