1 Эпрайым тоосундагы Раматайым-Сопим шаарында Элкана аттуу эфраталык адам жашаган. Ал Жерохамдын уулу эле. Жерохам Эйлинин, Эйли Тохунун, Тоху Зуптун уулу болгон.
2 Элкананын эки аялы болгон: бирљљнєн ысымы – Анна, экинчисинин ысымы – Пенина. Пенинанын балдары бар эле, Аннаныкы болсо жок болчу.
3 Ал киши Себайот Тењирге табынып, курмандык чалуу єчєн, љз шаарынан жыл сайын Шилого барчу. Ал жерде Тењирдин ыйык кызмат кылуучулары Копни жана Пинехас деген Эйлинин эки уулу болгон.
4 Элкана курмандык чалган кєндљрє аялы Пенинага жана анын бєт уул-кыздарына курмандык тамактан бљлєп берчє.
5 Аннага болсо љзгљчљ бљлєгєн берчє, анткени Тењир ага бала бербегенине карабай, аны сєйчє.
6 Тењир Аннага бала бербегени єчєн, кєндљшє аны дайыма капа кылып, аны наалыганга тєртчє.
7 Ал жыл сайын Тењирдин єйєнљ барганда, ушундай болчу. Пенина Аннаны ыза кылчу, ал ыйлап, тамак жечє эмес.
8 Ошондо кєйљљсє Элкана ага: «Анна! Эмнеге ыйлайсыњ, эмне єчєн тамак жебейсињ, эмнеге кайгырасыњ? Мен сен єчєн он уулдан артык эмесминби?» – деди.
9 Алар Шилодо тамак жеп бєткљндљн кийин, Анна ордунан туруп кетти. Ошол убакта ыйык кызмат кылуучу Эйли ийбадаткананын кире беришинде отургучта отурган.
10 Аял кайгырып, кљзєнєн жашын кљл кылып ыйлап, Тењирге сыйынды.
11 Анан мындай деп убада берди: «Себайот Тењир! Эгер Сен Љз кєњєњдєн кайгысына назарыњды салсањ, мени эсиње алып, Љз кєњєњдє унутпасањ, кєњєњљ эркек бала берсењ, анда мен аны љмєрє љткљнчљ Сага берем, башына устара тийбейт».
12 Ал Тењирдин алдында кљпкљ сыйынды, ошол убакта Эйли анын оозун карап турду.
13 Анна ичинен сєйлљп жаткан, анын эриндери гана кыймылдап, єнє чыкпагандыктан, Эйли аны мас деп ойлоду.
14 Эйли ага: «Масыњ качан тарайт? Соолук», – деди.
15 Анна мындай деп жооп берди: «Жок, мырзам, мен кайгыга малынган аялмын, шарап да, ичкилик да ичкен жокмун, Тењирдин алдында жєрљгємдљгєнє тљгєп жатам.
16 Кєњєњдє начар аял деп ойлобо, себеби кайгы-капам оор болгондуктан, ушуга чейин сєйлљп жаттым».
17 Ошондо Эйли: «Тынчтык менен бар, Ысрайылдын Кудайы сураганыњды берсин», – деди.
18 Аял болсо: «Кєњєњ сенин алдыњда ырайым тапсын!» – деди да, љз жолуна тєштє. Тамак ичти, жєзє мурдагыдай капалуу болбой калды.
19 Алар эртењ менен эрте туруп, Тењирге табынышты да, Рамадагы єйєнљ кайтып келишти. Элкана аялы Аннага жакындады, Тењир ал аялды эстеди.
20 Бир нече убакыттан кийин Аннанын боюна бєтєп, уул тљрљдє да: «Аны Тењирден сурап алдым», – деп, ага Шемуел деген ат койду.
21 Кєйљљсє Элкана бєт єй-бєлљсє менен Тењирге жыл сайын чалынуучу курмандыкты чалуу єчєн жана љз убадасын аткаруу єчєн кетти.
22 Анна болсо барган жок. Кєйљљсєнљ: «Мен баланы эмчектен чыккандан кийин алып барам, ал Тењирдин алдына барып, ошол жерде тєбљлєккљ калат», – деп айтты.
23 Кєйљљсє Элкана ага: «Каалаганыњдай болсун. Ал эмчектен чыкканча кала бер, бирок оозуњдан чыккан сљздє Тењир Љзє аткарсын», – деди. Ошентип, аялы єйдљ калды. Уулун эмчектен чыгарганга чейин эмчек сєтєн берип бакты.
24 Аны эмчектен чыгаргандан кийин, ал єч букачар, бир эйфа ун, бир чанач шарап жана баланы алып, Шилого, Тењирдин єйєнљ келди. Бала болсо жаш эле.
25 Алар букачарды союшту. Эйлиге баланы алып келишти.
26 Анан аял: «О мырзам! Љмєрєњ узун болсун, мырзам! Баягыда ушул жерде, сенин жаныњда Тењирге жалынып сыйынган аял менмин.
27 Мен Кудайга ушул баланы сурап сыйынгам, Тењирим мага сураганымды берди.
28 Мен аны љмєрє љткљнчљ Тењирге кызмат кылууга берем», – деди. Анан ал Тењирге ошол жерде ийилип таазим кылды.
1 Анна Кудайга мындай деп сыйынды: «Тењирим менен жєрљгєм кубанды. Кудайым менин мєйєзємдє кљккљ кљтљрдє. Душмандарыма сєйлљй алам, Сенин куткарууња кубанам.
2 Тењирдей ыйык эч ким жок, анткени Сенден башка эч ким жок. Биздин Кудайдай тирек жок.
3 Текеберденип сєйлљбљгєлљ, оозуњардан мактаныч сљздљр чыкпасын, анткени Кудай – баарын билген Тењир, Ага бардык иштер белгилєє, Анын алдында баары таразалануу.
4 Кєчтєєлљрдєн жаасы сынат, ал эми алсыздар кєчкљ толушат.
5 Курсагы токтор нан єчєн иштешет, ачкалар эс алышат. Ал турсун, тљрљбљс аял жети бала тљрљйт, баласы кљптљр болсо балдарынан ажырашат.
6 Тењир љлтєрљт жана тирилтет, љлгљндљр жаткан жайга тєшєрљт жана чыгарат.
7 Тењир жакырдантат жана байытат, кемсинтет жана кљтљрљт.
8 Ал кедейди топурактан кљтљрєп, жакырды балчыктан чыгарат да, тљрљлљр менен отургузат, аларга дањктын тагын мурас кылат, анткени жердин негиздери Тењирде, алардын єстєнљ Ал ааламды орноткон.
9 Ал Љзєнєн ыйык адамдарынын кадамын сактайт, ал эми мыйзамсыздар карањгыда жок болушат, анткени адам љзєнєн кєчє менен кєчтєє эмес.
10 Тењир Љзєнљ каршы чыккандарды талкалайт, асмандан аларга кєркєрљйт. Бєт жер жєзєн соттойт, Љз падышасына кєч-кубат берет, Љзє майлагандын мєйєзєн кљтљрљт».
11 Анан Элкана Рамадагы љз єйєнљ кетти. Баласы болсо Тењирге кызмат кылуу єчєн, ыйык кызмат кылуучу Эйлинин жанында калды.
12 Эйлинин уулдары начар адамдар эле. Алар Тењирди билишчє эмес,
13 ыйык кызмат кылуучулардын элдин алдындагы милдетин да билишчє эмес. Кимдир бирљљ курмандык чалып жатканда, ыйык кызмат кылуучунун баласы эт бышып жаткан убакта колуна айрыча кармап келчє да,
14 казандан, же табактан, же табадан, же карападан айрыча эмнени илип чыкса, ошону ыйык кызмат кылуучу љзєнљ алчу. Шилого келген бардык ысрайылдыктарга алар ушундай кылышчу.
15 Ал турсун, майды љрттљшкљнгљ чейин, курмандык алып келген кишиге ыйык кызмат кылуучунун баласы келип мындай дечє: «Ыйык кызмат кылуучуга куурдакка эт бер, ал сенден бышкан эт албайт, чийкисинен бер».
16 Эгерде ага бирљљ: «Адегенде май љрттљлєшє керек, андан кийин каалашыњча ал», – деп айтса, ал: «Жок, азыр бер, бербесењ кєч менен алам», – деп айтчу.
17 Тењирдин алдында бул жаш адамдардын кєнљљсє љтљ чоњ эле, анткени алар Тењирге чалынган курмандыктарды булгашчу.
18 Љспєрєм Шемуел зыгыр буласынан токулган эфод кийип, Тењир алдында кызмат кылып жєрдє.
19 Кєйљљсє экљљ жыл сайын чалына турган курмандыкты чалар мезгилде энеси ага чакан сырт кийим тигип келип берчє.
20 Эйли Элкана менен анын аялына мындай деп бата берди: «Сенин Тењирге берген балањдын ордуна, ушул аялыњды Тењир жалгап, сага дагы кљп бала берсин!» Ошентип, алар љз жайына кетишти.
21 Тењир Аннага батасын берди. Анын боюна бєтєп, дагы єч уул, эки кыз тљрљдє. Љспєрєм Шемуел болсо Тењир алдында чоњоюп жатты.
22 Эйлинин карылыгы жетип калган, ал љзєнєн уулдарынын ысрайылдыктарга кандай мамиле кылып жатышканын жана жыйын чатырынын алдына келген аялдар менен жатып жєрєшкљнєн укту.
23 Анан аларга: «Эмне єчєн мындай иш кыласыњар? Мен силер жљнєндљ элдин баарынан жаман сљздљрдє угуп жатам.
24 Жок, балдарым, мен уккан бул кабар жакшы эмес. Тењирдин элин бузуп жатасыњар.
25 Эгер адам адамга каршы кєнљљ кылса, анда ал тууралуу Кудайга сыйынышат. Эгерде адам Тењирге каршы кєнљљ кылса, анда ага ким арачы боло алат?» – деди. Бирок алар атасынын тилин албай коюшту, анткени Тењир аларды љлєм жазасына љкєм кылып койгон эле.
26 Љспєрєм Шемуел кєндљн-кєнгљ жетилип, элге да, Тењирге да сєймљнчєктєє боло берди.
27 Анан Кудайдын кишиси Эйлиге келип, ага мындай деди: «Тењир мындай дейт: “Атањ љз бєлљсє менен Мисирде, фараондун жеринде жєргљндљ, Мен ага ачылбадым беле!
28 Менин алдымда эфод кийип, Менин курмандык чалынуучу жайыма чыгышы єчєн, жыпар жыттуу зат тєтљтєшє єчєн, аны бєт Ысрайыл урууларынын арасынан ыйык кызмат кылуучу кылып тандап албадым беле! Ысрайыл уулдарынын љрттљлєєчє курмандыктарынан атањдын уруусуна бербедим беле!
29 Љзємдєн турак жайым єчєн Љзєм осуят кылган, Мага алып келинген курмандыктарды жана нан курмандыктарын силер эмне єчєн бутуњар менен тебелейсињер? Менин элим Ысрайыл алып келген тартуулардын алгачкыларына семирип, эмне єчєн уулдарыњды Менден артык кљрљсєњ?”»
30 Ошондуктан Ысрайылдын Кудай-Тењири мындай дейт: «Мен ошондо: “Сенин єй-бєлљњ, атањдын єй-бєлљсє Менин алдымда тєбљлєк кызмат кылышат”, – деп айткам». Бирок Тењир эми мындай дейт: «Андай болбойт, анткени Мени дањктагандарды Мен дањктайм, Мени жаманатты кылгандар уятка калышат.
31 Мына, Мен сенин жана атањдын булчуњун кесе турган кєндљр келе жатат. Ошентип, сенин єйєњдљ карыя болбойт.
32 Тењир Ысрайылды сєйгљнєнљ карабастан, Менин турак жайымдын оор абалга учураганын кљрљсєњ, сенин єйєњдљ эч качан карыя болбойт.
33 Бирок кљзєњдє талытыш єчєн, жаныњды кыйнаш єчєн, Љзємдєн курмандык чалынуучу жайымдан сенин бардык тукумуњду жок кылып салбайм, бирок сенин тукумуњ орто жаштарында каза болот.
34 Сенин эки уулуњ Копни менен Пинехас жљнєндљгє жышаан мындай: экљљ бир кєндљ љлєшљт.
35 Анан Љзємљ ишеничтєє ыйык кызмат кылуучуну коём. Ал Мага жаккандай, Мен каалагандай иш кылат. Анын тукумун бекем кылам, ал Менин майланганымдын алдында љмєр бою кызмат кылат.
36 Сенин тукумуњдан тирєє калганы бир гера кємєш жана бир кесим нан єчєн анын алдына келип жєгєнєп: “Тамак таап жеш єчєн, мага лебилик бир кызмат бер”, – деп айтат».
1 Љспєрєм Шемуел Эйлинин жанында Тењирге кызмат кылып жєрдє. Ал кєндљрє Тењир сљзє сейрек болду, кљрєнєштљр да кљп болгон жок.
2 Ошол кєндљрє Эйли љз ордунда жатканда, мындай окуя болду. Анын кљздљрє тунарып кљрбљй калган эле.
3 Кудайдын чырактаны љчљ элек эле, Шемуел Тењирдин ийбадатканасында, Кудайдын келишим сандыгы турган жерде жаткан.
4 Тењир Шемуелди чакырды. Ал: «Мына мен!» – деп жооп берди.
5 Анан Эйлиге чуркап барып: «Мына мен! Сен мени чакырдыњ», – деди. Бирок ал: «Мен сени чакырган жокмун, кайра барып жат», – деди. Ал барып, кайра ордуна жатты.
6 Бирок Тењир Шемуелди дагы чакырды. Ал ордунан туруп, Эйлиге экинчи ирет келип: «Мына мен! Сен мени чакырдыњ», – деди. Бирок ал: «Уулум, мен сени чакырган жокмун, кайра барып жат», – деди.
7 Шемуел Тењирдин єнєн тааный элек болчу, Тењирдин сљзє ага ачыла элек эле.
8 Тењир Шемуелди єчєнчє жолу чакырды. Ал ордунан туруп, Эйлиге келип, мындай деди: «Мына мен! Сен мени чакырдыњ». Љспєрємдє Тењир чакырганын Эйли ошондо тєшєндє.
9 Ошондо Эйли Шемуелге: «Кайра барып жат, сени чакырганда: “Сєйлљ, Тењирим, кулуњ угуп жатат”, – дегин», – деди. Шемуел љз ордуна барып жатты.
10 Анан Тењир келип, турду да, мурдагыдай: «Шемуел, Шемуел!» – деп чакырды. Шемуел: «Сєйлљ, Тењирим, кулуњ угуп жатат», – деп жооп берди.
11 Ошондо Тењир Шемуелге мындай деди: «Мен Ысрайылда бир иш кылам, ал жљнєндљ уккандын эки кулагы зыњылдап калат.
12 Мен Эйлинин тукуму жљнєндљ айтканымдын баарын ошол кєнє аткарам. Мен баштайм жана бєтєрљм.
13 Мен ага: “Уулдарыњдын мыйзамсыз иштерди кылып жатканын кљрєп туруп, аларды тыйбаганыњ єчєн – ушул кєнљљњ єчєн сенин тукумуњду тєбљлєккљ жазалайм”, – деп айткам.
14 Ошондуктан Эйлинин тукумуна ант бергем, Эйлинин тукумунун кєнљљсє курмандыктар менен да, нан курмандыктары менен да тєбљлєккљ жуулбайт».
15 Шемуел эртењ мененкиге чейин жатты, анан Тењир єйєнєн эшиктерин ачты. Шемуел бул кљрєнєштє Эйлиге айткандан коркту.
16 Бирок Эйли Шемуелди чакырып, мындай деди: «Шемуел, уулум!» Ал: «Мына мен!» – деп жооп берди.
17 Эйли ага: «Тењир сага эмне деди? Менден жашырба. Сага айтылгандан бир нерсе жашырсањ, Кудай сени жазалайт, катуу жазалайт», – деди.
18 Ошондо Шемуел ага бєт баарын айтып берди, эч нерсе жашырган жок. Эйли ошондо мындай деди: «Ал – Тењир. Ал эмнени кааласа, ошону кылат».
19 Шемуел љсєп жетилди, Тењир аны менен болду, ага айтылган бир да сљз аткарылбай калган жок.
20 Дандан Бейер-Шебага чейинки бєт Ысрайыл эли Шемуелдин Тењирдин пайгамбары болууга татыктуу экенин билди.
21 Тењир Љзєн Шилодо сљзє аркылуу Шемуелге ачкандан кийин, Шилого келип турду.
1 Шемуел бєт Ысрайылга сљз сєйлљдє. Ысрайылдыктар пелиштиликтерге каршы согушка чыгышып, кошуундары менен Эбен-Айзерге жайгашышты, пелиштиликтер болсо Апейикке жайланышышты.
2 Пелиштиликтер Ысрайылга каршы катарга тизилишти, катуу салгылаш болду. Пелиштиликтер ысрайылдыктарды кыйратышты, согуш талаасында алардын тљрт мињге жакын адамын љлтєрєштє.
3 Анан эл кошуунга келди. Ысрайыл аксакалдары: «Бєгєн Тењир бизди пелиштиликтердин алдында эмне єчєн талкалады? Шилодон Тењирдин келишим сандыгын алалы, ал биздин арабызда болсун, ошондо ал бизди душмандарыбыздын колунан сактайт», – дешти.
4 Ошентип, эл Шилого кишилерди жиберди. Алар ал жерден керуптардын єстєндљ отурган Себайот Тењирдин келишим сандыгын алып келишти. Ал эми Кудайдын келишим сандыгынын жанында Эйлинин эки уулу Копни менен Пинехас да бар эле.
5 Тењирдин келишим сандыгы кошуунга келгенде, бєт Ысрайыл катуу кыйкырып жиберди, жер дєњгєрљп кетти.
6 Пелиштиликтер катуу кыйкырыкты укканда: «Эврейлердин кошуунунан эмне єчєн мындай катуу кыйкырык чыгып жатат?» – дешти. Анан алар кошуунга Тењирдин келишим сандыгы келгенин билишти.
7 Ошондо пелиштиликтер коркуп: «Алардын кошуунуна Кудай келди», – дешти. Дагы мындай дешти: «Бизге кайгы! Анткени мындай нерсе мурун болгон эмес.
8 Кайгы бизге! Бул кудуреттєє Кудайдын колунан бизди ким куткара алат? Чљлдљ мисирликтерди ар кандай жазалар менен кырган Кудай ушул.
9 Пелиштиликтер, эврейлер силерге кул болгондой, силер да аларга кул болбошуњар єчєн, белињерди бек бууп, кайраттуу болгула. Кайраттуу болгула, алар менен салгылашкыла!»
10 Пелиштиликтер салгылашышты, ысрайылдыктар жењилип, ар кимиси љз чатырына качты. Зор кыйроо болду. Ысрайылдын отуз мињ жљљ адамы кырылды.
11 Кудайдын келишим сандыгын тартып алышты. Эйлинин эки уулу Копни менен Пинехас љлдє.
12 Бенжеминдик бир киши согуш майданынан качып, ошол эле кєнє Шилого келди. Анын сырткы кийими айрылган, башы топурак эле.
13 Ал келгенде, Эйли дарбазанын жанында, жол боюндагы отургучта отурган, анткени Кудайдын келишим сандыгы єчєн ал кабатыр болуп жаткан. Ал киши келип, шаарга жарыя кылганда, бєт шаар боздоп жиберди.
14 Эйли боздогон єндє угуп: «Бул эмне деген ызы-чуу?» – деди. Ошол маалда тиги киши келип, Эйлиге жарыя кылды.
15 Ошол учурда Эйли токсон сегиз жашта эле. Анын кљздљрє тунарып кљрбљй калган.
16 Тиги киши Эйлиге мындай деп айтты: «Мен согуш талаасынан келдим, майдандан бєгєн качып келдим». Эйли андан: «Эмне болду, уулум?» – деп сурады.
17 Кабарчы мындай деп жооп берди: «Ысрайыл пелиштиликтерден качты, эл зор кыйроого учурады, эки уулуњ тењ – Копни да, Пинехас да љлдє, Кудайдын келишим сандыгын тартып алышты».
18 Ал Кудайдын келишим сандыгы жљнєндљ айтканда, Эйли дарбазанын алдындагы отургучта отурган жеринен чалкасынан кетип, кыр аркасы сынып љлдє, анткени ал карып калган эле, салмактуу да болчу. Ал кырк жыл Ысрайылдын башкаруучусу болду.
19 Келини, Пинехастын аялы, кош бойлуу болчу, тљрљтє жакындап калган эле. Ал Кудайдын келишим сандыгын тартып алышканын, кайын атасы менен кєйљљсєнєн љлгљнєн укканда, тизелеп жыгылып, тљрљп салды, анткени кєтєлбљгљн жерден толгоосу келип калган эле.
20 Ал љлєп бара жатканда, жанында турган аялдар ага мындай дешти: «Коркпо, уул тљрљдєњ». Бирок ал жооп берген жок, буга кљњєл да бљлгљн жок.
21 Тењирдин келишим сандыгы тартылып алынгандыктан, кайын атасы менен кєйљљсє љлгљндєктљн, «Ысрайылдан атак-дањк кетти», – деп, ал балага Ихабот деген ат койду.
22 Аял мындай деп айтты: «Ысрайылдан атак-дањк кетти, анткени Кудайдын келишим сандыгы тартылып алынды».
1 Пелиштиликтер болсо Тењирдин келишим сандыгын тартып алышты да, Эбен-Айзерден Азотко алып келишти.
2 Пелиштиликтер Тењирдин келишим сандыгын алып, Дагондун бутканасына киргизип, Дагондун жанына коюшту.
3 Азоттуктар эртеси эртењ менен турушса, Тењирдин келишим сандыгынын алдында Дагон бети менен жатыптыр. Алар Дагонду алып, љз ордуна коюшту.
4 Алар кийинки кєнє тањ заардан турушса, Тењирдин келишим сандыгынын алдында Дагон дагы бети менен жатыптыр. Дагондун башы менен эки колу кесилип, босогодо жатыптыр, тулку бою гана калыптыр.
5 Ошондон тартып Дагондун буткана кызматчылары менен Азоттогу Дагондун бутканасына келген элдин баары ушул кєнгљ чейин анын босогосун атташпайт.
6 Азоттуктардын єстєндљгє Тењирдин колу оорлоду, Тењир аларды кыйратты. Азотту жана анын айланасын ирињдєє шишик оорусу менен жазалады.
7 Азоттуктар муну кљрєп, мындай дешти: «Ысрайылдын Кудайынын келишим сандыгы бизде калбасын, анткени Анын колу биздин жана биздин кудайыбыз Дагондун єстєндљ оор болду».
8 Анан алар пелиштиликтердин бардык тљрљлљрєнљ киши жиберип, баарын чогултуп, мындай дешти: «Ысрайыл Кудайынын келишим сандыгын эмне кылалы?» Тигилер: «Ысрайыл Кудайынын келишим сандыгын Гатка алып баргыла», – дешти. Ошентип, алар Ысрайыл Кудайынын келишим сандыгын Гат шаарына жљнљтєштє.
9 Аны Гатка алып келишкенден кийин, Тењирдин колу ал шаардын єстєндљ болду. Эл дєрбљлљњгљ тєштє, Тењир шаардын тургундарын кичинесинен чоњуна чейин кырды, аларда ирињдєє шишик оорусу пайда болду.
10 Ошондо алар Кудайдын келишим сандыгын Ашкелонго жиберишти. Ашкелонго Тењирдин келишим сандыгы келгенде, ашкелондуктар мындай деп боздоп жиберишти: «Бизди жана элибизди љлтєрєш єчєн, Ысрайылдын Кудайынын келишим сандыгын алып келишти!»
11 Анан алар Пелиштинин бардык тљрљлљрєнљ киши жиберип, баарын чогултуп, мындай дешти: «Ысрайыл Кудайынын келишим сандыгын кайра жљнљткєлљ, ал бизди жана биздин элибизди љлтєрбљш єчєн, љз ордуна кайтсын». Анткени бардык шаарды љлєм коркунучу басты, алардын єстєндљгє Тењирдин колу љтљ оорлоду.
12 Љлбљй калгандар ирињдєє шишик оорусуна чалдыгышты, шаардын љкєрєгє асманга чейин кљтљрєлєп жатты.
1 Тењирдин келишим сандыгы Пелишти жеринде жети ай болду.
2 Пелиштиликтер буткана кызматчылары менен сыйкырчыларды чакырып, мындай дешти: «Тењирдин келишим сандыгын эмне кылалы? Аны љз ордуна кантип жљнљтєє керектигин бизге айткыла».
3 Тигилер: «Эгер Ысрайылдын Кудайынын келишим сандыгын кайра жљнљткєњљр келсе, аны куру жљнљтпљгєлљ. Ага айып єчєн чалынуучу курмандыкты чалгыла, ошондо айыгасыњар жана Анын колу эмне себептен силердин єстєњљрдљн алынбаганын билесињер», – дешти.
4 Анан алар дагы мындай дешти: «Биз айып єчєн чалынуучу курмандыкка Ага эмне чалышыбыз керек?» Тигилер мындай дешти: «Пелиштилик тљрљлљрдєн санына жараша беш алтын ирињдєє шишик жана беш алтын чычкан чалгыла, анткени силердин тљрљлљрєњљр да, силер да бир жаза алдыњар.
5 Ошондуктан силер жерди кыйратуучу алтын ирињдєє шишиктер менен алтын чычкандардын балбалдарын жасап, Ысрайылдын Кудайын дањктагыла. Балким, Ал силердин єстєњљрдљгє, кудайыњардын єстєндљгє, жерињердин єстєндљгє Љзєнєн колун жењилдетер.
6 Мисирликтер менен фараон жєрљктљрєн љжљрлљнтєшкљндљй, силер да эмнеге жєрљгєњљрдє љжљрлљнтєп жатасыњар? Тењир мисирликтерге Љз кєчєн кљргљзгљндљ, алар ысрайылдыктарды коё беришкен, алар кетишкен.
7 Ошондуктан бир жањы араба жасагыла, моюнтурук салынбаган, эки саан уй алып, аларды арабага чеккиле. Музоолорун бљлєп алып, єйгљ алып кеткиле.
8 Тењирдин келишим сандыгын арабага салгыла. Ал эми айып єчєн чалынуучу курмандыкка алып келген алтын буюмдарыњарды єкљккљ салып, анын капталына койгула да, коё бергиле, кете берсин.
9 Анан карап тургула, эгер ал љз жерине, Бейт-Шемешке барса, анда ушул чоњ жамандыкты биздин башыбызга Ал тєшєргљн болот. Эгер андай болбосо, анда бизди кыйраткан Анын колу эмес, бул жамандык биздин башыбызга кокусунан тєшкљн болот».
10 Анан алар мындай кылышты: эки саан уй алып, арабага чегишти, музоолорун єйгљ калтырышты.
11 Тењирдин келишим сандыгын жана алтын чычкандар менен алтын ирињдєє шишиктердин балбалдары салынган єкљктє арабага салышты.
12 Ошондо уйлар тєз эле Бейт-Шемешти кљздљй кеткен жолго тєшєштє. Мљљрљгљн боюнча оњго да, солго да бурулбай, бир жол менен кетишти. Пелиштинин тљрљлљрє Бейт-Шемештин чегине чейин алардын артынан ээрчип барышты.
13 Ошол кезде љрљљндљ буудай оруп жаткан Бейт-Шемештин тургундары Тењирдин келишим сандыгын кљрєп, кљргљндљрєнљ сєйєнєштє.
14 Араба бейт-шемештик Жошуянын талаасына келип, ошол жерге токтоп калды. Ал жерде чоњ таш бар эле. Алар арабаны жарып, отун кылышты да, уйларды Тењирге арнап бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыкка чалышты.
15 Лебилер Тењирдин келишим сандыгын жана анын жанындагы алтын буюмдар салынган єкљктє алып, жанагы чоњ таштын єстєнљ коюшту. Ошол кєнє Бейт-Шемештин тургундары Тењирге арнап бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыктарды алып келип, курмандыктарды чалышты.
16 Пелиштилик беш тљрљ муну кљрдє да, ошол кєнє Экронго кайтып келди.
17 Пелиштиликтердин айып єчєн чалынуучу курмандыкка алып келген алтын ирињдєє шишиктеринин бири Азот єчєн, бири Аза єчєн, бири Гат єчєн, бири Ашкелон єчєн, бири Экрон єчєн эле.
18 Ал эми алтын чычкандардын саны Пелиштинин бардык шаарларынын – беш тљрљнєн, бекемделген шаарлардан ачык жаткан айылдарга чейин, Тењирдин келишим сандыгы коюлган чоњ ташка чейинки шаарлар менен кыштактардын санына жараша болгон. Ал таш ушул кєнгљ чейин бейт-шемештик Жошуянын талаасында турат.
19 Кудай Бейт-Шемештин тургундарын Тењирдин келишим сандыгынын ичин караганы єчєн љлтєрдє. Ошондо элєє мињ жетимиш киши љлтєрдє. Эл боздоп жиберди, анткени Тењир элге чоњ кыргын салган эле.
20 Ошондо Бейт-Шемештин тургундары мындай дешти: «Тењирдин – бул ыйык Кудайдын алдында ким тура алат? Ал бизден кимге барат?»
21 Анан алар Кырыйат-Жарымдын тургундарына элчилерди жиберип, мындай деп айттырышты: «Пелиштиликтер Тењирдин келишим сандыгын кайра кайтарып беришти. Келип, аны љзєњљргљ алып кеткиле».
1 Кырыйат-Жарымдын тургундары келип, Тењирдин келишим сандыгын алып кетишти. Аны дљњдљгє Аминадаптын єйєнљ алып барышты, анын уулу Элазарды Тењирдин келишим сандыгын кайтарууга дайындашты.
2 Келишим сандыгын Кырыйат-Жарымга койгон кєндљн кийин кљп убакыт љттє, жыйырма жылдай болду. Бєткєл Ысрайыл эли Тењирге кайрылды.
3 Ошондо Шемуел бєт Ысрайыл элине мындай деп айтты: «Эгер силер Тењирге бєт жєрљгєњљр менен кайрылып жатсањар, анда љз арањардан бљтљн кудайлар менен Ашейраны алып салгыла да, жєрљгєњљрдє Тењирге буруп, бир гана Ага кызмат кылгыла. Ошондо Ал силерди пелиштиликтердин колунан куткарат».
4 Ысрайыл уулдары жасалма кудайлар Ашейра менен Баалды алып таштап, бир гана Тењирге кызмат кыла башташты.
5 Ошондо Шемуел аларга: «Бєт Ысрайылды Миспага чогулткула, мен силер єчєн Тењирге сыйынам», – деди.
6 Алар чогулуп, суу сузуп, Тењир алдында тљгєштє. Ошол кєнє орозо кармап, мындай дешти: «Биз Тењирдин алдында кєнљљ кылдык». Шемуел Миспада Ысрайыл уулдарын башкарып турду.
7 Пелиштиликтер Ысрайыл уулдарынын Миспага чогулганын угушканда, Пелиштинин тљрљлљрє Ысрайылга каршы жљнљштє. Ысрайылдыктар муну угушканда, пелиштиликтерден коркушту.
8 Ошондо Ысрайыл уулдары Шемуелге: «Кудай-Тењирибизге биз єчєн жалынганыњды токтото кљрбљ, Ал бизди пелиштиликтердин колунан куткарсын», – деди.
9 Шемуел сєт эмген бир козуну алып, аны Тењирге арнап бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыкка чалды да, Ысрайыл єчєн Тењирге жалынды, Тењир аны укту.
10 Шемуел бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыкты љрттљп жатканда, пелиштиликтер Ысрайыл менен согушууга келишти. Бирок ошол кєнє Тењир пелиштиликтердин єстєнљн катуу кєркєрљп, аларды дєрбљлљњгљ тєшєрдє, алар ысрайылдыктардын алдында талкаланышты.
11 Ысрайылдыктар Миспадан чабуулга љтєп, пелиштиликтердин артынан кууп, аларды Бейт-Каромго жеткенче талкалап жєрєп отурушту.
12 Анан Шемуел бир таш алып, Миспа жана Шейин шаарларынын ортосуна коюп: «Тењир бизге ушул жерге чейин жардам берди», – деп, аны Эбен-Айзер деп атады.
13 Пелиштиликтер ушинтип багынып беришти. Алар ошондон кийин ысрайылдыктардын жерине келбей калышты. Шемуелдин кљзє љткљнчљ, Тењирдин колу пелиштиликтерге каршы турду.
14 Ысрайылдын пелиштиликтер басып алган Экрондон Гатка чейинки шаарлары Ысрайылга кайра кайтарылып берилди. Ысрайыл ошол жерлерди пелиштиликтердин колунан бошотту. Ошентип, Ысрайыл менен аморлуктардын ортосунда тынчтык орноду.
15 Шемуел кљзє љткљнчљ, Ысрайылда башкаруучу болду.
16 Жыл сайын Бейтелге, Гилгалга, Миспага барып, аларды кыдырып турду. Ал Ысрайылдын ушул жерлеринин баарын башкарып турду.
17 Андан кийин Рамага кайтты, анткени анын єйє ошол жерде эле. Ошол жерде ал Ысрайылды башкарып турду. Ошол жерде ал Тењирге курмандык чалынуучу жай курду.
1 Шемуел карыганда, Ысрайылга љз уулдарын башкаруучу кылды.
2 Улуу баласынын ысымы Жоел, экинчи баласынын ысымы Абия болчу. Алар Бейер-Шебада башкаруучу эле.
3 Бирок уулдары анын жолу менен жєрєшкљн жок, дєнєйљкордук кылып пара алып, туура эмес бийлик жєргєзєштє.
4 Ошондо Ысрайылдын бардык аксакалдары чогулуп, Рамага, Шемуелге келишти.
5 Алар ага: «Сен карып калдыњ, уулдарыњ сенин жолуњ менен жєрєшпљйт, ошондуктан башка элдердикиндей эле, биздин єстєбєзгљ падыша кой, ал бизди башкарсын», – дешти.
6 Алардын «Биздин єстєбєзгљ падыша кой» деген сљзє Шемуелге жаккан жок. Шемуел Тењирге сыйынды.
7 Ошондо Тењир Шемуелге мындай деди: «Эл сага эмне десе, ошонун бардыгын кыл, анткени алар сенден баш тартышкан жок, Мен падыша болбошум єчєн, Менден баш тартышты.
8 Мен Мисирден алып чыккан кєндљн ушул кєнгљ чейин алар Мени таштап, башка кудайларга кызмат кылышты. Сага да ушундай кылып жатышат.
9 Аларды ук, бирок љздљрєнљ бийлик жєргєзљ турган падышанын укуктарын аларга айтып эскертип кой».
10 Шемуел љзєнљн падыша сураган элге Тењирдин сљзєн толук айтып берди.
11 Ал аларга мындай деди: «Силерге падышачылык кылчу падышанын укуктары мындай болот: ал уулдарыњарды алат да, љзєнєн майдан арабаларын айдатат, атчан жоокер кылат, алар арабалардын алдында чуркашат.
12 Алардын арасынан мињ башы, элєє башы коёт, љз жерлерине иштетет, эгинин ордурат, согуш куралдарын жана араба шаймандарын жасатат.
13 Кыздарыњарды алып, жыпар жыттуу заттарды жасатат, тамак бышыртат, нан жаптырат.
14 Силердин эњ жакшы талааларыњарды жана зайтун бактарыњар менен жєзємзарларыњарды алып, љз кулдарына берет.
15 Эгинињердин, жєзємєњљрдєн ондон бир бљлєгєн алып, эбнухтары менен кулдарына берет.
16 Кулдарыњарды, кєњдљрєњљрдє, бодо малыњарды, эшектерињерди, мыкты жаш жигиттерињерди алып, љзєнєн иштерине пайдаланат.
17 Майда малыњардын ондон бир бљлєгєн алат. Ага љзєњљр да кул болосуњар.
18 Љзєњљр тандап алган падышањардан запкы кљрєп боздойсуњар, ошондо Тењир силерге жооп бербейт».
19 Бирок эл Шемуелдин сљзєнљ макул болбой, мындай деди: «Жок, бизге падыша бийлик кылсын.
20 Ошондо биз башка элдердей болобуз: бизге падыша бийлик кылсын, биздин алдыбызда жєрсєн, согушту башкарсын».
21 Шемуел элдин айткан сљзєнєнєн баарын угуп, аларды Тењирге айтып берди.
22 Ошондо Тењир Шемуелге мындай деди: «Элдин сљзєн ук, аларга падыша коюп бер». Шемуел ысрайылдыктарга: «Ар бирињер љз шаарыњарга баргыла», – деди.
1 Бенжемин уруусунда Киш деген атактуу киши бар эле. Ал – Абиел уулу, Абиел – Серор уулу, Серор – Бехорат уулу, Бехорат – бенжеминдик Апийахтын уулу.
2 Анын Шабул деген жаш, келишимдєє уулу бар эле. Ысрайылдыктарда андан келишимдєє эч ким жок болчу. Ал узун бойлуу эле, элдин баары анын ийнинен келчє.
3 Шабулдун атасы Киштин ургаачы эшектери жоголуп кетип, Киш љз уулу Шабулга мындай деди: «Тур, кулдардын бирин алып, эшектерди издеп кел».
4 Алар Эпрайым тоосу менен Шалиша жеринен љтєштє, бирок табышкан жок. Шаалим жеринен љтєштє, ал жактан да таппай коюшту. Бенжемин жеринен да љтєштє, бирок таба алышкан жок.
5 Алар Зуп жерине келгенде, Шабул жанындагы кулуна: «Артка кайталы, атам эшектери єчєн эмес, биз єчєн кабатыр болуп жєрбљсєн», – деди.
6 Бирок кулу ага: «Ушул шаарда Кудайдын кишиси бар, ал – кадырлуу адам. Ал эмнени айтса, ошонун баары ордунан чыгат. Азыр ошол жерге баралы. Балким, ал бизге кайсы жол менен барууну кљрсљтєп берер», – деди.
7 Шабул кулуна: «Барса баралы, бирок ал кишиге биз эмне алып барабыз? Анткени баштыгыбыздагы наныбыз тєгљндє, Кудайдын кишисине алып барчу белегибиз да жок. Эмнебиз бар?» – деди.
8 Кулу Шабулга мындай деп жооп берди: «Менин колумда чейрек кємєш шекел бар. Мен аны Кудайдын кишисине берем, ал бизге жол кљрсљтєп берет».
9 Мурун Ысрайылда Кудайдын эркин билєє єчєн кимдир бирљљ бара жатканда: «Кљрљгљчкљ баралы», – дешчє, анткени азыр пайгамбар деп аталган киши мурда кљрљгљч деп аталчу.
10 Шабул кулуна: «Туура айтасыњ, жєр баралы», – деди. Анан Кудайдын кишиси жашаган шаарга жљнљштє.
11 Алар шаарга бет алып, жогору кљздљй жљнљшкљндљ, суу алганы чыккан кыздарга жолугуп, алардан: «Бул жерде кљрљгљч барбы?» – деп сурашты.
12 Кыздар аларга мындай деп жооп беришти: «Бар, ал алдыњан чыгат, бирок шашыл, анткени шаарга ал бєгєн келди, себеби эл бєгєн бийик жерге чогулуп, курмандык чалмак.
13 Аны шаарга киргенињерде, ал тамак жеш єчєн бийик жерге жљнљй элегинде табышыњар мємкєн, анткени ал келмейинче, эл тамакка отурбайт, себеби ал курмандыкка бата сурайт, андан кийин чакырылгандар тамак жей башташат. Жљнљгєлљ, ага азыр жолугасыњар».
14 Алар шаарга жљнљштє. Шаардын ортосуна киришкенде, бийик жерге бет алган Шемуел алардын алдынан чыкты.
15 Шабул келерден бир кєн мурун Тењир Шемуелге мындай деп билдирген:
16 «Бенжемин жеринен эртењ ушул убакта Мен сага киши жиберем. Сен аны Менин элим Ысрайылга башкаруучу кылып майла, ал Менин элимди пелиштиликтердин колунан куткарат, анткени Мен элимди кљрдєм, анын боздогон єнє Мага жетти».
17 Шемуел Шабулду кљргљндљ, Тењир ага мындай деди: «Мен айткан киши ушул. Бул Менин элимди башкарат».
18 Шабул дарбазанын жанына, Шемуелге келип, андан: «Кљрљгљчтєн єйє кайда, мага айтып коёсуњбу?» – деп сурады.
19 Шемуел Шабулга: «Кљрљгљч менмин, менин алдымда бас, бийик жерге жєр. Бєгєн силер мени менен тамактанасыњар, сени эртењ менен коё берем, жєрљгєњдљгєнєн баарын сага айтып берем.
20 Ал эми єч кєн мурда жоголгон ургаачы эшектерињен кам санаба, алар табылды. Ысрайылдагы баалуу нерсе кимге таандык? Сага жана атањдын тукумуна таандык эмеспи?»
21 Шабул ага: «Мен Ысрайылдын эњ кичине уруусу Бенжеминдин уулу эмесминби? Менин єй-бєлљм Бенжемин уруусундагы єй-бєлљлљрдєн эњ кичинекейи эмеспи? Сен муну мага эмнеге айтып жатасыњ?» – деди.
22 Шемуел Шабулду жана анын кулун бљлмљгљ киргизди да, отузга жакын чакырылган кишинин арасынан аларды биринчи орунга отургузду.
23 Анан Шемуел ашпозчуга: «“Љзєнчљ алып кой”, – деп, мен сага берген устуканды алып кел», – деди.
24 Ашпозчу сан этти жанындагысы менен алып, Шабулдун алдына койду. Шемуел мындай деди: «Бул сага калтырылган, алдыња коюп же. Анткени мен элди чакырганда эле, бул ушул убакытка чейин сен єчєн сакталып турган». Шабул ошол кєнє Шемуел менен бирге тамактанды.
25 Алар бийик жерден шаарга тєшєштє. Шемуел Шабул менен єйдєн чатырында сєйлљштє.
26 Эртеси кєнє эртењ менен эрте Шемуел Шабулга: «Тур, мен сени узатайын», – деп, єйдєн чатырына чакырды. Шабул туруп, Шемуел менен єйдљн чыкты.
27 Алар шаардын четине жеткенде, Шемуел Шабулга: «Кулуњду алдыга баса бер де», – деди. Ал алдыга кетти. «Сен болсо токтой тур, мен сага Кудайдын эмне деп айтканын айтып берейин», – деди.
1 Шемуел зайтун майы куюлган идишти алып, анын башына куйду, анан аны љљп, мындай деди: «Тењир сени Љз мурасын башкарууга майлап жатат.
2 Азыр сен менин жанымдан кеткенден кийин, Бенжемин жериндеги Селсахтан, Рахелдин бейитинин жанынан эки кишиге жолугасыњ, алар сага мындай дешет: “Сен издеп жєргљн ургаачы эшектер табылды, атањ эшектерин ойлобой эле: "Уулум эмне болду?" – деп, силер єчєн тынчсызданып жатат”.
3 Андан љткљндљн кийин, Табор эмен багына келесињ, ал жерден сага Бейтелге, Кудайга бара жаткан єч киши кезигет. Бири єч улак, экинчиси єч нан, єчєнчєсє бир чанач шарап кљтљрєп алган.
4 Алар сени менен саламдашып, сага эки нан беришет, аны сен алардын колунан аласыњ.
5 Андан кийин пелиштилик кєзљт тобу турган Кудайдын дљбљсєнљ келесињ. Ал жерден шаарга киргенде, бийик жерден тєшєп келе жаткан бир топ пайгамбарга жолугасыњ, алар пайгамбарчылык кылып бара жатышат, алардын алдында забур ырдап, дап кагып, чоор тартып, гусли чертип бара жатышат.
6 Ошондо сенин єстєњљ Тењирдин Руху тєшєп, алар менен кошо пайгамбарчылык кылып, башка адам болуп каласыњ.
7 Ушул жышаандар ордунан чыкканда, колуњдан эмне келсе, ошону кыл, анткени Кудай сени менен.
8 Анан сен менден мурда Гилгалга бар, бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыктарды, тынчтык курмандыктарын чалуу єчєн, мен да ал жерге, сага барам. Мен сага баргыча, мени жети кєн кєт, ошондо мен сага эмне кылышыњ керек экендигин айтам».
9 Шабул бурулуп, Шемуелдин жанынан кетейин дегенде, Кудай ага башка жєрљк берди, ошол кєнє ошол жышаандардын бардыгы орундалды.
10 Алар дљбљгљ келгенде, алардын алдынан бир топ пайгамбар чыкты. Ошондо Шабулга Кудайдын Руху тєштє, ал алардын арасында пайгамбарчылык кылды.
11 Аны мурун тааныгандардын баары анын пайгамбарлар менен пайгамбарчылык кылып жатканын кљрєшєп, эл бири-бирине: «Киштин уулуна эмне болгон? Кантип эле Шабул да пайгамбар болуп калсын?» – деди.
12 Анан ошол жердегилердин бирљљ: «Ал эми тигилердин атасы ким эле?» – деди. «Кантип эле Шабул да пайгамбар болуп калсын?» деген сљз ошондон улам лакап болуп айтылып калган.
13 Анан ал пайгамбарчылык кылганын токтотуп, бийик жерге кетти.
14 Шабулдун атасынын бир тууганы андан жана анын кулунан: «Силер кайда бардыњар?» – деп сурады. «Ургаачы эшектерди издеп жєрдєк, бирок аларды таппай койгондо, Шемуелге бардык», – деп жооп берди Шабул.
15 Анан Шабулдун атасынын бир тууганы: «Айтып берчи, Шемуел силерге эмне деди?» – деп сурады.
16 Шабул атасынын бир тууганына: «Ал бизге: “Эшектер табылды”, – деп айтты», – деп жооп берди. Бирок Шабул ага Шемуелдин падышачылык жљнєндљ айткан сљзєн айткан жок.
17 Шемуел элди Тењирдин алдына, Миспага чакырды.
18 Ошондо ал Ысрайыл уулдарына мындай деди: «Ысрайылдын Кудай-Тењири мындай дейт: “Мен Ысрайылды Мисирден алып чыктым, силерди мисирликтердин колунан жана силерди эзген бардык падышачылыктардын колунан куткардым”.
19 Силер болсо бардык кыйынчылыктарыњардан, азап-кайгыњардан куткарган Кудайыњарды четке кактыњар да, Ага: “Биздин єстєбєзгљ падыша кой”, – дедињер. Эми љз урууњар, тукумуњар менен Тењирдин алдына келип тургула».
20 Анан Шемуел Ысрайылдын бєт урууларынын келишин буйруду. Ошондо Бенжемин уруусу кљрсљтєлдє.
21 Бенжемин уруусуна тукумдарга бљлєнєп келєєнє буйруганда, Матрий тукуму кљрсљтєлдє. Матрий тукумунун эркектери келгенде, Киштин уулу Шабулдун аты аталды, аны издеп таппай коюшту.
22 Анан Тењирден дагы: «Ал бул жерге келди беле?» – деп сурашты. Тењир аларга: «Ал жєктєє арабалардын арасында жашынып турат», – деп жооп берди.
23 Алар чуркап барып, аны ал жактан алып келишти. Ал элдин ортосуна турду. Бардык эл анын ийининен келчє.
24 Анан Шемуел бєт элге мындай деди: «Тењир кимди тандаганын кљрдєњљрбє? Бєт элде буга тењ келе турган эч ким жок». Ошондо бєт эл: «Жашасын падыша!» – деп кыйкырышты.
25 Шемуел падышачылык укуктарды элге айтып берип, китепке жазып, Тењирдин алдына койду. Анан бєт элди коё берди, ар кимиси љз єйєнљ тарады.
26 Ошондой эле Шабул да љз єйєнљ, Гибага кетти. Кудай каалоо берген эр жєрљк адамдар аны менен жљнљштє.
27 Ал эми начар кишилер: «Бизди сактачу ушул бекен?» – дешти. Аны жек кљрєп, ага белек беришкен жок. Бирок ал муну байкамаксан болуп койду.
1 Амондук Нахаш келип, Гилаттагы Жабешти курчады. Ошондо Жабештин бєт тургундары Нахашка: «Биз менен келишим тєз, ошондо биз сага кызмат кылабыз», – дешти.
2 Амондук Нахаш аларга: «Баарыњардын оњ кљзєњљрдє чукуп алып, бєт Ысрайылды маскаралап туруп, анан силер менен келишим тєзљм», – деди.
3 Жабештин аксакалдары ага мындай дешти: «Бизге жети кєн мљљнљт бер, бєт Ысрайыл жерине элчилерди жиберели, эгер бизге эч ким жардам кылбаса, анда биз сага багынып беребиз».
4 Шабул жашаган Гибага келип, ушул сљздљрдє элге жарыя кылышты. Ошондо бєт эл боздоп ыйлады.
5 Љгєздљрдєн артынан, талаадан келген Шабул: «Элге эмне болгон, эмнеге ыйлап жатат?» – деп сурады. Ага Жабеш тургундарынын сљздљрєн айтып беришти.
6 Ушул сљздљрдє укканда, Шабулдун єстєнљ Кудайдын Руху тєштє жана ал катуу каарданды.
7 Анан ал кош љгєздє алып, аларды жиликтеп бљлєп, ошол элчилер аркылуу Ысрайылдын бєт жерине мындай деп айттырып жиберди: «Шабул менен Шемуелдин артынан барбагандардын љгєздљрє ушундай болот». Ошондо элди Тењирдин коркунучу басып, баары бир кишидей аттанышты.
8 Шабул аларды Безекте санаганда, Ысрайыл уулдарынан єч жєз мињ, Жєйєт эркектеринен отуз мињ болуп чыкты.
9 Келген элчилерге мындай дешти: «Гилаттагы Жабештин тургундарына: “Эртењ кєн ысыган маалда силерге жардам болот”, – дегиле». Элчилер келип, Жабештин тургундарына айтышканда, алар кубанып кетишти.
10 Анан Жабештин тургундары Нахашка: «Эртењ силерге багынып беребиз, бизди эмне кылам десењер, љз эркињер», – дешти.
11 Эртеси кєнє Шабул элди єч топко бљлдє. Алар эртењ мененки кєзљт убагында кошуундун ортосуна киришти да, амондуктарды кєн ысыганча талкалашты. Калгандары чачырап кетти, алардын экиден жєргљнє да калган жок.
12 Ошондо эл Шемуелге мындай деди: «“Бизге Шабул падышачылык кылмак беле?” – дегендер ким? Ошол кишилерди бергиле, аларды љлтєрљбєз».
13 Бирок Шабул мындай деди: «Бєгєн эч кимди љлтєрєєгљ болбойт, анткени бєгєн Тењир Ысрайылды куткарды».
14 Шемуел элге: «Гилгалга баралы, ошол жерде падышачылыкты жањыртабыз», – деди.
15 Бєткєл эл Гилгалга барды да, Гилгалда, Тењирдин алдында Шабулду падыша кљтљрєштє, анан ошол жерде, Тењирдин алдында тынчтык курмандыктарын чалышты. Шабул менен ысрайылдыктар ошол жерде аябай кљњєл ачышты.
1 Шемуел бєткєл Ысрайылга мындай деди: «Мен силердин айтканыњардын баарын угуп, єстєњљргљ падыша койдум.
2 Мына, падыша алдыњарда жєрљт. Мен болсо карыдым, чачым агарды. Уулдарым да силер менен. Мен жаш чагымдан ушул кєнгљ чейин силердин алдыњарда жєрдєм.
3 Мына мен. Тењирдин алдында, Анын майланган адамынын алдында айткыла, кимдин љгєзєн алсам, кимдин эшегин алсам, кимди таарынтсам, кимди кысымга алсам, кимден пара алып, кљзємдє жумуп, ишин жаап койсом, кайтарып берем».
4 Алар: «Сен бизди таарынткан жоксуњ, кысымга алган жоксуњ, эч кимден эч нерсе алган жоксуњ», – деп жооп беришти.
5 Анан ал аларга: «Силер менден эч нерсе тапкан жоксуњар, буга бєгєн Тењир жана Анын майланган адамы кєбљ», – деди. Алар: «Ооба, Тењир кєбљ», – дешти.
6 Ошондо Шемуел элге мындай деп кайрылды: «Мусаны жана Арунду дайындап, ата-бабаларыњарды Мисир жеринен алып чыккан Тењир кєбљ.
7 Эми болсо бул жерге келгиле, мен Тењирдин алдында Анын силерге жана ата-бабаларыњарга кылган бардык жакшы иштери жљнєндљ айтып, силерди айыптайын.
8 Жакып Мисирге келгенден кийин, ата-бабаларыњар Тењирге боздоп кайрылышты, ошондо Тењир Муса менен Арунду жиберди. Алар ата-бабаларыњарды Мисирден алып чыгып, ушул жерге отурукташтырышты.
9 Бирок алар љздљрєнєн Кудай-Тењирин унутуп коюшту. Ошондо Ал аларды хатсордук аскер башчы Сисранын, пелиштиликтердин жана Маап падышасынын колуна салып берди. Алар ата-бабаларыњар менен согушушту.
10 Бирок алар Тењирге: “Биз кєнљљ кылдык, анткени Тењирди таштап, Ашейралар менен Баалдарга кызмат кылдык. Эми бизди душмандарыбыздын колунан куткар, ошондо биз Сага кызмат кылабыз”, – деп боздоп кайрылышканда,
11 Тењир Жеруп-Баалды, Баракты, Иптахты жана Шемуелди жиберип, тегерегињердеги душмандарыњардын колунан куткарды. Анан силер коопсуз жашадыњар.
12 Бирок Амон падышасы Нахаштын силерге каршы келе жатканын кљргљнєњљрдљ, падышањар љзєњљрдєн Кудай-Тењирињер экенине карабастан, “Жок, биздин єстєбєздљн падыша падышачылык кылсын”, – дедињер.
13 Ошентип, љзєњљр тандап, љзєњљр талап кылган падышањар мына. Тењир єстєњљргљ падыша койду.
14 Эгер Тењирден корксоњор, Ага кызмат кылсањар, Анын єнєн уксањар, Тењирдин буйруктарына каршы чыкпасањар, анда силер да, силерге бийлик кылган падышањар да Кудай-Тењирињерди ээрчип жєрљсєњљр.
15 Эгер Тењирдин єнєн укпасањар, Тењирдин буйруктарына каршы чыксањар, анда Тењирдин колу ата-бабаларыњарга каршы болгондой, силерге да каршы болот.
16 Эми ордуњардан тургула, Тењирдин силердин кљз алдыњарда жасай турган улуу ишин кљргєлљ.
17 Азыр буудайды оруу-жыюу маалы эмеспи? Бирок мен Тењирге кайрылам, Ал кєн кєркєрљтєп, жамгыр тљктєрљт. Љзєњљргљ падыша сурап, Тењирдин алдында кылган кєнљљњљр кандай чоњ экенин ошондо билесињер жана кљрљсєњљр».
18 Шемуел Тењирге кайрылды. Тењир ошол кєнє кєн кєркєрљтєп, жамгыр тљктєрдє. Ошондо бєт эл Тењирден жана Шемуелден абдан коркуп калды.
19 Бєт эл Шемуелге кайрылды: «Биз љлєп калбашыбыз єчєн, Кудай Тењирињдин алдында кулдарыњ єчєн сыйына кљр, анткени љзєбєзгљ падыша сурап, кєнљљлљрєбєздєн єстєнљ кєнљљ кошуп алдык».
20 Шемуел элге мындай деп жооп берди: «Коркпогула, силер кєнљљ кылдыњар, бирок Тењирден четтебегиле, Тењирге жан-дилињер менен кызмат кылгыла.
21 Эч нерсеге жарабаган жасалма кудайларга кайрылбагыла, аларды ээрчибегиле, алар куткарбайт, пайда алып келбейт, анткени алар – эч нерсеге арзыбаган нерселер.
22 Тењир болсо Љзєнєн улуу ысымы єчєн Љз элин таштабайт, анткени Тењир силерди Љз каалоосу менен Љз эли кылып тандап алган.
23 Мен да силер єчєн сыйынуумду токтотуп, Тењирдин алдында кєнљљлєє болууга љзємљ жол бербейм, силерди жакшы, тєз жолго багыттайм.
24 Негизгиси, Тењирден корккула, Ага жан-дилињер менен, чын жєрљктљн кызмат кылгыла, анткени Анын силер єчєн кандай улуу иштерди кылганын кљрдєњљр.
25 Эгерде силер жамандык кыла турган болсоњор, анда падышањар да, љзєњљр да љлљсєњљр».
1 Шабул Ысрайылга падышачылык кылганына бир жыл болгондон кийин, экинчи жылы падышачылык кылып жатканында, љзєнљ ысрайылдыктардан єч мињ кишини тандап алды.
2 Мукмаста жана Бейтел тоосунда Шабул менен эки мињ киши болду, мињи болсо Бенжеминдин Гибасында Жонатан менен болчу. Калган элди ал єйлљрєнљ коё берди.
3 Жонатан пелиштиликтердин Гибадагы кєзљт тобун талкалады. Бул жљнєндљ пелиштиликтер угушту, Шабул болсо: «Эврейлер угушсун!» – деп, бєт љлкљгљ сурнай тартты.
4 Бєт Ысрайыл Шабулдун пелиштиликтердин кєзљт тобун талкалаганын жана пелиштиликтерге Ысрайыл жек кљрєндє болгонун укту. Ошондо эл Гилгалга, Шабулдун алдына чогулду.
5 Пелиштиликтер Ысрайыл менен согушуу єчєн чогулушту: отуз мињ майдан араба, алты мињ атчан, дењиз жээгиндеги кумдай сансыз эл. Пелиштиликтердин кошууну Бейт-Абендин чыгышындагы Мукмаска жайланышты.
6 Ысрайылдыктар љздљрєнєн коркунучтуу абалда экенин, кысымга алынганын кљрєшкљндљ, єњкєрлљргљ, капчыгайларга, аска-зоолордун арасына, казылган орлорго жана ањгектерге жашынышты.
7 Эврейлердин кээ бирлери Иордандын аркы љйєзєнљ Гат жана Гилат љлкљсєнљ љтєштє. Шабул Гилгалда болчу жана анын жанындагы бардык элдин єрљйє учуп турган эле.
8 Шабул жети кєн, Шемуел белгилеген мљљнљткљ чейин кєттє, Шемуел болсо Гилгалга келбей жатты. Эл Шабулду таштап, туш-тушка тарай баштады.
9 Ошондо Шабул: «Бєтєндљй љрттљлєєчє курмандык менен тынчтык курмандыктарына даярдалганды мага алып келгиле», – деди. Анан ал бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыкты љрттљдє.
10 Ал бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыкты љрттљп бєтљрє менен Шемуел келди. Шабул аны менен саламдашуу єчєн, алдынан тосуп чыкты.
11 Шемуел ага: «Бул эмне кылганыњ?» – деди. Шабул ага: «Эл мени таштап, туш-тушка тарай баштады. А сен белгиленген убакта келген жоксуњ. Пелиштиликтер болсо Мукмаска жыйналып калышты.
12 Ошондо мен: “Пелиштиликтер эми Гилгалга келип, мага кол салышат, мен болсо Тењирдин эркин алиге чейин сурай элекмин”, – деп ойлодум. Ошондуктан бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыкты љрттљљгљ батындым», – деп жооп берди.
13 Шемуел Шабулга: «Кудай-Тењирињдин сага берген буйругун аткарбай, жаман иш кылдыњ, анткени Тењир ушул кєндљ сенин Ысрайылдын єстєнљн болгон падышачылыгыњды тєбљлєккљ бекемдемек.
14 Эми сенин падышачылыгыњ туруштук бере албайт. Тењир Љз жєрљгєнљ жаккан кишини таап, аны Љз элине жол башчы кылып дайындады, анткени сен Тењирдин буйругун аткарган жоксуњ», – деди.
15 Шемуел туруп, Гилгалдан чыгып, Бенжеминдин Гибасына жљнљдє. Шабул болсо жанында калган адамдарын санады, алардын саны алты жєзгљ жакын болду.
16 Шабул љз уулу Жонатан менен, љздљрєнєн жанындагы кишилер менен Бенжеминдин Гибасына жљнљдє. Пелиштиликтердин кошууну Мукмаста турган эле.
17 Бул жерди кыйратуу єчєн, Пелишти кошуунунан єч топ бљлєнєп чыкты. Топтордун бири Опраны кљздљй кеткен жол менен Шубал аймагына кетти.
18 Экинчи топ Бейт-Хорон жолу менен кетти. Єчєнчє топ Себоим љрљљнєнљ, чљлдє кљздљй кеткен жол менен бет алды.
19 Бєт Ысрайыл жеринде темир усталар жок эле, анткени кылыч же найза жасашпасын деп, пелиштиликтер эврейлерден сактанышкан.
20 Бєт ысрайылдыктар сокосунун тиштерин, темир кєрљктљрєн, балталарын, керкилерин курчутууга,
21 соконун тишинде, темир кєрљктєн, айрынын, балтанын мизинде кетик болсо, же сынган бычагын оњдоо керек болсо, пелиштиликтерге барышы керек болчу.
22 Ошондуктан согуш убагында Шабул менен Жонатандын жанындагы элде кылыч да, найза да жок эле, алар Шабул менен анын уулу Жонатанда гана бар эле.
23 Пелиштиликтердин алдыњкы катардагы тобу Мукмас кечєєсєнљ чыкты.
1 Шабулдун уулу Жонатан бир кєнє курал кљтљргљн жигитине: «Жєр, аркы беттеги пелиштиликтердин тобуна љтєп баралы», – деди. Бирок атасына бул жљнєндљ айткан жок.
2 Шабул Гибанын чет жагында, Мигрондогу анар жыгачынын тєбєндљ эле. Анын жанында алты жєздљй адам,
3 ошондой эле Ихаботтун бир тууганы, Акитуптун уулу, Тењирдин Шилодогу ыйык кызмат кылуучусу, эфод кийген Акия да бар эле. Ихабот – Пинехастын уулу, Пинехас – Эйлинин уулу. Жонатандын кеткенин эл билген жок.
4 Пелиштиликтердин тобуна жетиш єчєн, Жонатан љтљ турган љткљљлдєн эки жагында тењ аска бар эле. Бирљљнєн аты – Ботсес, экинчисиники – Сене.
5 Бир аска тєндєктљгє Мукмасты, экинчиси тєштєктљгє Гибаны карап турчу.
6 Жонатан курал кљтљргљн жигитине: «Жєр, бул сєннљткљ отургузулбагандардын тобуна љтљлє. Балким, Тењир бизге жардам берер, анткени кљп киши аркылуу болобу, аз киши аркылуу болобу, Тењир єчєн куткаруу кыйын эмес», – деди.
7 Ошондо ага курал кљтљргљн жигити мындай деп жооп берди: «Жєрљгєњдљ эмне болсо, ошонун бардыгын кыл. Каалаган жагыња бара бер, мен сени менен барам».
8 Жонатан ага мындай деди: «Биз тиги кишилерге љтљбєз да, аларга кљрєнљљ турабыз.
9 Эгерде алар бизге: “Биз силерге баргыча, токтоп тургула”, – десе, анда ордубузда туруп турабыз, жогору чыкпайбыз.
10 Эгерде алар: “Жогору чыгып, бизге келгиле”, – десе, анда жогору чыгабыз, анткени Тењир аларды биздин колубузга салып берди. Бул биз єчєн белги болот».
11 Алар пелиштиликтердин тобуна кљрєнљљ чыгышканда, пелиштиликтер: «Эврейлер жашынган єњкєрлљрєнљн чыгып жатышат», – дешти.
12 Анан Жонатанга жана анын курал кљтљргљн жигитине топтогу кишилер мындай деп кыйкырышты: «Жогору чыгып, бизге келгиле, биз силерге бирдеме айтабыз». Ошондо Жонатан курал кљтљргљн жигитине: «Артымдан ээрчи, анткени Тењир аларды Ысрайылдын колуна салып берди», – деди.
13 Жонатан тырмышып, жогору чыга баштады, артында анын курал кљтљргљн жигити келе жатты. Пелиштиликтер Жонатандын алдында кулап жатты, курал кљтљргљн жигити болсо анын артынан аларды љлтєрєп бара жатты.
14 Жонатан менен анын курал кљтљргљн жигитинин ушул биринчи соккусунан кош љгєз менен бир кєндљ иштеткен талаанын жарымына жыйырмага жакын киши сулап калды.
15 Ошондо талаадагы кошуунда жана бєткєл элде коркунуч туулду. Алдыњкы катардагы топторду жана жерди кыйратуучуларды калтырак басты. Бєт жер солкулдады, Тењирдин улуу коркунучу басты.
16 Бенжеминдин Гибасындагы Шабулдун сакчылары элдин чачырап, туш-тушка качканын кљрєштє.
17 Ошондо Шабул жанындагы элге мындай деп кайрылды: «Карап чыгып, биздин арабыздан ким чыгып кеткенин билгиле». Карап чыгышканда, Жонатан менен анын курал кљтљргљн жигити жок болуп чыкты.
18 Ошондо Шабул Акияга: «Кудайдын келишим сандыгын алып кел», – деди. Анткени Кудайдын келишим сандыгы ал убакта Ысрайыл уулдарынын жанында эле.
19 Шабул ыйык кызмат кылуучу менен сєйлљшєп турганда, пелиштиликтердин кошуунунда дєрбљлљњ улам кєчљп бара жаткан. Ошондо Шабул ыйык кызмат кылуучуга: «Колуњду тєшєр», – деди.
20 Шабул жана анын жанындагы эл кыйкырып, согуш майданына келди. Ошол жерде ар бир адамдын кылычы љз жакынына каршы шилтенип, аябай чоњ дєрбљлљњ болуп жатыптыр.
21 Ошондо буга чейин эле пелиштиликтердин жанында, алар менен кошуунда чогуу жєргљн эврейлер да Шабул менен Жонатандын жанындагы ысрайылдыктарга кошулушту.
22 Эпрайым тоосунда жашынган бардык ысрайылдыктар пелиштиликтердин качканын угуп, салгылашып жаткан љз кишилерине кошулушту.
23 Ошол кєнє Тењир Ысрайылды куткарды. Кыргын Бейт-Абенге чейин болду.
24 Ошол кєнє Ысрайылдын кишилери чарчашты. Шабул болсо элге мындай каргыш айтты: «Душмандарымдан љчємдє алгыча, кечке чейин наар алган кишиге каргыш тийсин!» Ошондо элден эч ким тамак жеген жок.
25 Бєткєл эл токойго кетти, токойдун ичиндеги ачык жерде бал бар эле.
26 Эл токойго кирип: «Мына, бал агып жатат», – деди. Бирок эч ким колун сунуп оозуна алган жок, анткени эл каргыштан коркту.
27 Атасынын элге каргыш айтканын Жонатан уккан эмес, андыктан колундагы таягынын учун балга малып, оозуна тийгизгенде, жандана тєштє.
28 Элдин арасынан бир киши ага мындай деп айтты: «Сенин атањ: “Бєгєн наар алганга каргыш тийсин”, – деген. Эл ошондон алсырап турат».
29 Жонатан мындай деди: «Менин атам элди азапка салды, карагылачы, мынабу балдан бир аз ооз тийгенде, жандана тєштєм.
30 Эл бєгєн душмандан тартып алган олжодон азыктанып алганда, пелиштиликтердин кыйроосу мындан да зор болбойт беле».
31 Алар ошол кєнє пелиштиликтерди Мукмастан Айалонго чейин талкалашты. Эл абдан алсырады.
32 Анан эл олжого жабылып, койлорду, љгєздљрдє, музоолорду алып, ошол жерде союп, каны менен жеди.
33 Ошондо Шабулга: «Эл этти каны менен жеп, Тењирдин алдында кєнљљ кылып жатат», – деп кабарлашты. Шабул: «Силер кєнљљ кылдыњар. Эми мага бир чоњ ташты тоголотуп келгиле», – деди.
34 Шабул дагы мындай деди: «Элди аралап айткыла, ар бири љз љгєзєн, љз коюн мага алып келип, бул жерге союп жесин, бирок Тењирдин алдында кєнљљ кылбагыла, каны менен жебегиле». Ошондо бєт эл, ар бири љз љгєзєн тєнє менен алып келип, ошол жерге сойду.
35 Шабул Тењирге арнап курмандык чалынуучу жай курду. Бул анын Тењирге арнап курган биринчи курмандык чалынуучу жайы эле.
36 Анан Шабул мындай деди: «Тєн ичинде пелиштиликтерди артынан кууп, тањ атканга чейин талап-тонойбуз, бир да кишисин калтырбайбыз». Алар: «Сага эмне жакса, ошону кыл», – дешти. Ыйык кызмат кылуучу болсо: «Ушул жерден Кудайга кайрылалы», – деди.
37 Ошондо Шабул Кудайдан: «Пелиштиликтердин артынан кууп барайынбы? Аларды Ысрайылдын колуна салып бересињби?» – деп сурады. Бирок Кудай ошол кєнє ага жооп берген жок.
38 Ошондо Шабул мындай деди: «Бардык эл башчылар бул жерге келсин. Бєгєн кєнљљ кимде экенин иликтеп билишсин.
39 Анткени Ысрайылды куткарган Тењир тирєє, эгер уулум Жонатан кєнљљлєє болуп чыкса, ал да љлљт». Бирок бєт элдин ичинен ага эч ким жооп берген жок.
40 Анан Шабул бардык ысрайылдыктарга мындай деди: «Силер бир тарапка тургула, мен жана уулум Жонатан бир тарапка турабыз». Эл Шабулга: «Сага эмне жакса, ошону кыл», – деди.
41 Шабул Тењирге: «Ысрайылдын Кудай-Тењири! Жышаан бер», – деди. Жонатан менен Шабулдун айыбы ачылып, эл ак болуп чыкты.
42 Ошондо Шабул: «Уулум Жонатан экљљбєздєн ортобузга љкчљмљ таш ыргыткыла», – деди. Љкчљмљ таш Жонатанга тєштє.
43 Шабул Жонатанга мындай деди: «Эмне кылдыњ эле? Мага айтып бер». Жонатан ага мындай деп жооп берди: «Колумдагы таяктын учу менен бир аз бал таттым эле. Эми мен љлєшєм керек».
44 Шабул ага: «Тењир мени жазаласын, катуу жазаласын, Жонатан, бєгєн сен љлєшєњ керек!» – деди.
45 Бирок эл Шабулга мындай деди: «Ысрайылга ушунчалык улуу куткарууну алып келген Жонатан љлєшє керекпи? Мындай болбосун! Тењир тирєє, анын башынан бир да тал чач жерге тєшпљйт, анткени бєгєнкє ишти ал Кудай менен кылды». Эл Жонатанды бошотту, ал љлбљй калды.
46 Шабул пелиштиликтерди кууганын токтотуп, кайтып келди. Пелиштиликтер болсо љз жерине кетишти.
47 Шабул љзєнєн Ысрайылдын єстєнљн болгон падышачылыгын бекемдеди. Ал бардык тараптагы душмандары менен: мааптыктар, амондуктар, эдомдуктар, шобаптыктар жана пелиштиликтер менен согушуп, кимге каршы чыкпасын, бардык жерде жењишке жетип турду.
48 Аскерлерин чогултуп, амалыктыктарды да талкалады. Ошентип, Ысрайылды талоончуларынын колунан куткарды.
49 Шабулдун уулдары: Жонатан, Ишпи жана Малкишуа, ал эми эки кызынын аты: улуусунуку Мейрап, кичєєсєнєкє Михал эле.
50 Шабулдун аялынын аты – Акинаам, ал – Акимаастын кызы. Анын аскер башчысынын аты – Абенер, ал Шабулдун агасы Нейирдин уулу болгон.
51 Шабулдун атасы Киш менен Абенердин атасы Нейир Абиелдин уулдары болушкан.
52 Шабулдун љмєрє љткљнчљ, пелиштиликтерге каршы айыгышкан согуштар болуп турду. Шабул кєчтєє, эр жєрљк адамды кљргљндљ, аны жанына алчу.
1 Шемуел Шабулга мындай деди: «Тењир Љз эли Ысрайылдын єстєнљн сени падыша кылып майлоого мени жиберген. Эми Тењирдин єнєнљ кулак сал.
2 Себайот Тењир мындай дейт: “Мен амалыктыктардын Ысрайылга эмне кылганын, ал Мисирден келе жатканда, жолдо ага кандай каршы чыкканын эстедим.
3 Эми бар да, амалыктыктарды талкала, анын эмнеси бар болсо, ошонусунун баарын жок кыл. Аны аяба, эркегинен аялына чейин, љспєрємєнљн эмчектеги баласына чейин, љгєзєнљн коюна чейин, тљљсєнљн эшегине чейин кырып сал”».
4 Шабул элди чогултуп, Телаимде санап чыкканда, ысрайылдыктардан эки жєз мињ, Жєйєт уруусунан он мињ жљљ аскер болду.
5 Анан Шабул амалыктыктардын шаарына жетип, љрљљнгљ буктурма койду.
6 Анан ал кейниликтерге мындай деди: «Мен силерди амалыктыктар менен кошо кырып салбашым єчєн, алардын арасынан бљлєнєп чыгып кеткиле, анткени силер ысрайылдыктарга Мисирден келе жатышканда жакшылык кылгансыњар». Ошондо кейниликтер амалыктыктардын арасынан бљлєнєп чыгышты.
7 Ошондо Шабул амалыктыктарды Хабиладан тартып Мисирдин алдындагы Шур аймагына чейин талкалады.
8 Амалыктыктардын падышасы Агакты тирєєлљй колго тєшєрдє, ал эми бєт элди кылычтап кырды.
9 Бирок Шабул жана эл Агакты, эњ жакшы койлор менен љгєздљрдє, бордолгон козуларды, бардык жакшы нерселерди жок кылууну каалашкан жок, начар жана эч нерсеге арзыбаган нерселерди гана жок кылышты.
10 Ошондо Шемуелге Тењирден мындай сљз болду:
11 «Мен Шабулду падыша кылып койгондугума љкєнєп жатам, анткени ал Менден бурулуп кетти, Менин сљзємдє аткарган жок». Ошондо Шемуел кайгыга батып, тєнє бою Тењирге сыйынды.
12 Шемуел эртењ менен эрте туруп, Шабулга жолукканы жљнљдє. Шабулдун Кармелге чыгып, љзєнљ эстелик тургузуп, Гилгалга тєшкљнєн Шемуелге билдиришти.
13 Шемуел Шабулга келгенде, Шабул ага мындай деди: «Сага Тењир батасын берсин, мен Тењирдин сљзєн аткардым».
14 Шемуел ага: «Анда эмнеге мага койлордун маараганы, љгєздљрдєн љкєргљнє угулуп жатат?» – деди.
15 Шабул ага: «Буларды амалыктыктардан алып келишти, сенин Кудай-Тењириње курмандыкка чалуу єчєн, эл эњ мыкты койлор менен љгєздљрдє љлтєрєшкљн жок. Башкасын кырып салдык», – деп жооп берди.
16 Ошондо Шемуел Шабулга: «Коё тур, тєндљ Тењир мага эмне деп айтканын сага айтып берейин», – деди. Шабул ага: «Айт», – деди.
17 Шемуел мындай деди: «Ысрайыл урууларынын башчысы болгонуњда, Тењир сени падыша кылып майлаганда, сен љзєњдє кичинекей эле адаммын деп эсептечє эмес белењ.
18 Тењир сени: “Бар, кєнљљкљр амалыктыктарды кыйрат, аларды кырып жок кылгыча согуш”, – деп жљнљткљн.
19 Эмне єчєн сен Тењирдин тилин албай, олжого жутунуп, Тењирдин алдында жаман иш кылдыњ?»
20 Шабул Шемуелге мындай деп жооп берди: «Мен Тењирге тил алдым, Тењир жиберген жакка барып, амалыктыктардын падышасы Агакты алып келдим, амалыктыктарды болсо кырып салдым.
21 Бирок эл Гилгалда Кудай-Тењириње курмандык чалуу єчєн, колго тєшкљн олжонун, койлордун, љгєздљрдєн эњ жакшыларын алды».
22 Шемуел мындай деди: «Бєтєндљй љрттљлєєчє курмандыктар, башка курмандыктар кантип эле Тењирге тил алуудан артык болсун? Тил алуу курмандыктан артык, баш ийєє кочкорлордун майынан артык.
23 Анткени моюн сунбастык сыйкырчылыктай эле, каршы болуу бутка табынуучулуктай эле кєнљљ. Сен Тењирдин сљзєн четке каккандыктан, падыша болбошуњ єчєн, Ал да сени четке какты».
24 Шабул Шемуелге: «Мен кєнљљ кылдым, анткени Тењирдин буйругун да, сенин сљзєњдє да аткарган жокмун, элден коркуп, алардын айтканын кылдым.
25 Эми менин кєнљљмдє кечир, мени менен кайт, мен Тењирге табынайын», – деди.
26 Шемуел Шабулга: «Мен сени менен кайтпайм, анткени сен Тењирдин сљзєн четке кактыњ, Ысрайылга падыша болбошуњ єчєн, Тењир да сени четке какты», – деди.
27 Анан Шемуел бурулуп, кетмекчи болду. Бирок Шабул аны этегинен кармаганда, этеги айрылып кетти.
28 Ошондо Шемуел мындай деди: «Тењир бєгєн сенден Ысрайыл падышачылыгын тартып алып, аны сенден жакшы жакыныња берди.
29 Ысрайылдын Ишенимдєєсє жалган айтпайт, љкєнбљйт, анткени љкєнгєдљй, Ал адам эмес».
30 Шабул: «Мен кєнљљ кетирдим, бирок сенден суранам, бєгєн элимдин аксакалдарынын жана Ысрайылдын алдында мага урмат кљрсљтєп, мени менен кайт, мен Кудай-Тењириње табынайын», – деди.
31 Ошондо Шемуел Шабул менен кайтып келди. Шабул Тењирге табынды.
32 Андан кийин Шемуел: «Амалыктыктардын падышасы Агакты мага алып келгиле», – деди. Титиреген Агак Шемуелдин алдына келип: «Чын эле, љлєм ачуусу љтєп кеттиби?» – деди.
33 Бирок Шемуел: «Сенин кылычыњ аялдарды балдарынан кандай ажыратса, аялдар арасында сенин энењ да уулунан ошондой ажырасын», – деди. Ошентип, Шемуел Агакты Тењирдин алдында, Гилгалда жара чапты.
34 Анан Шемуел Рамага кетти, Шабул болсо љзєнєн єйєнљ, Шабулдун Гибасына кетти.
35 Шемуел кљзє љткљнчљ Шабул менен кљрєшкљн жок, бирок Шемуел Шабул єчєн кайгырды, себеби Тењир Шабулду Ысрайылга падыша койгонуна љкєндє.
1 Тењир Шемуелге: «Ысрайылга падыша болбошу єчєн Мен четке каккан Шабул єчєн качанкыга чейин кайгырасыњ? Мєйєзєњдє зайтун майына толтургун да, баргын, Мен сени бейт-лехемдик Жышайга жиберем, анткени анын уулдарынын арасынан Мен Љзєм єчєн падыша тандадым», – деди.
2 Шемуел Ага: «Мен кантип барам? Шабул укса, мени љлтєрљт», – деди. Тењир мындай деди: «Бир кунажын ала барып: “Тењирге курмандык чалганы келдим”, – де.
3 Анан курмандык чалууга Жышайды чакыр. Мен сага эмне кылуу керектигин айтам, Мен сага кимди айтсам, ошону Мен єчєн зайтун майы менен майла».
4 Тењир кандай айтса, Шемуел ошондой кылды. Ал Бейт-Лехемге келгенде, алдынан чочулаган шаардын аксакалдары чыгып: «Тынчтык менен келдињби?» – деп сурашты.
5 Ал: «Тынчтык менен, Тењирге курмандык чалганы келдим. Ыйыкталгыла да, курмандык чалууга мени менен кошо жєргєлљ», – деп жооп берди. Жышайды жана анын уулдарын ыйыктап, курмандык чалууга чакырды.
6 Алар келгенде, ал Элийапты кљрєп: «Чын эле, бул – Тењирдин алдындагы Анын майланган адамы!» – деди.
7 Бирок Тењир Шемуелге: «Анын љњєнљ, боюна караба. Аны Мен четке кактым. Мен адам карагандай карабайм, анткени адам љњєнљ карайт, ал эми Тењир жєрљгєнљ карайт», – деди.
8 Анан Жышай Аминадапты чакырып, Шемуелдин алдына алып келди. Ошондо Шемуел: «Тењир муну да тандаган жок», – деди.
9 Анан Жышай Шаманы алып келди. Ошондо Шемуел: «Тењир муну да тандаган жок», – деди.
10 Ушинтип, Жышай Шемуелге љзєнєн жети уулун алып келди, бирок Шемуел Жышайга: «Тењир булардын эч кимисин тандаган жок», – деди.
11 Анан Шемуел Жышайдан: «Балдарыњдын баары бул жердеби?» – деп сурады. Жышай ага: «Дагы эњ кичєєсє бар, ал кой кайтарып жєрљт», – деп жооп берди. Ошондо Шемуел Жышайга: «Киши жиберип, аны алдыр. Ал бул жерге келмейинче, биз тамакка отурбайбыз», – деди.
12 Жышай киши жиберип, аны алдырды. Ал кызыл жєздєє, кљздљрє жайнаган, сєйкємдєє жигит эле. Тењир Шемуелге: «Тур, ушуну майла, анткени ал – ушул», – деди.
13 Шемуел зайтун майы куюлган мєйєздє алып, бир туугандарынын ичинен аны майлады. Ошол кєндљн тартып Тењирдин Руху Дљљт менен болду. Шемуел турду да, Рамага кетти.
14 Шабулду болсо Тењирдин Руху таштап салды, ошондо Тењир жол берген бир жаман рух аны кыйнады.
15 Ошондо Шабулга кулдары мындай дешти: «Мына, Тењир жол берген бир жаман рух сени кыйнап жатат.
16 Мырзабыз љзєнєн алдындагы кулдарына буйрук берсин, алар гуслини мыкты черткен кишини издеп таап келишсин. Кудай жол берген жаман рух келгенде, ал гусли чертип, сени тынчтандырат».
17 Шабул љз кулдарына: «Мага жакшы черткен кишини таап, алдыма алып келгиле», – деди.
18 Ошондо анын кулдарынын бири: «Мен бейт-лехемдик Жышайдын кєє аспап черткенди билген, эр жєрљк, жоокер, орундуу сєйлљгљн, келишимдєє уулун кљрдєм. Тењир да аны менен экен», – деди.
19 Шабул Жышайга кабарчыларды жиберип: «Кой кайтарып жєргљн уулуњ Дљљттє мага жибер», – деди.
20 Жышай эшекке нан, бир чанач шарап, бир улак артып берип, Дљљттє Шабулга жљнљттє.
21 Дљљт Шабулга келип, анын алдында кызмат кылып жєрдє. Ага абдан жагып, анын курал кљтљрєєчєсє болуп калды.
22 Шабул Жышайга киши жиберип: «Дљљт мага кызмат кылсын, анткени ал менин алдымда ырайым тапты», – деди.
23 Шабулга Кудайдан рух келгенде, Дљљт гуслини алып чертчє. Ошондо Шабулдун кљњєлє кљтљрєлєп, абалы жењилдей тєшчє, жаман рух андан четтеп кетчє.
1 Пелиштиликтер согушуу єчєн аскерин жыйнап, Жєйєт аймагындагы Сохого чогулушту. Алардын кошууну Сохо менен Азейканын ортосуна, Эфес-Дамимге жайгашты.
2 Ал эми Шабул жана ысрайылдыктардын кошууну чогулуп, эмендєє љрљљнгљ жайланышып, пелиштиликтер менен согушууга даярданды.
3 Пелиштиликтер бир тоонун єстєндљ, ысрайылдыктар бир тоонун єстєндљ турушту, ал эми алардын ортосунда љрљљн бар эле.
4 Пелишти кошуунунан гаттык Голийат аттуу жекеме-жеке чыгуучу балбан чыкты. Анын бою алты чыканак, бир карыш болчу.
5 Башында жез туулга, єстєндљ кабырчыктуу соот кийим. Соотунун салмагы беш мињ жез шекел.
6 Тизе каптары да, ийининдеги найзасы да жезден эле.
7 Анын найзасынын сабы токуучу куралдын баканындай болчу, ал эми найзасынын љзє алты жєз темир шекел. Анын алдында курал кљтљргљн жигити жєрчє.
8 Ал туруп алып, Ысрайылдын аскер топторуна мындай деп кыйкырды: «Силер эмнеге согушууга чыктыњар? Мен пелиштилик, силер болсо Шабулдун кулдары эмессињерби? Арањардан киши тандагыла, ал менин жаныма тєшєп келсин.
9 Эгер ал мени менен согуша алса, мени љлтєрсљ, анда биз силерге кул болобуз. Эгер мен аны љлтєрєп жењсем, анда силер бизге кул болосуњар жана бизге кызмат кыласыњар».
10 Пелиштилик: «Бєгєн мен Ысрайылдын аскер топторун маскара кылам. Адамыњарды чыгаргыла, жекеме-жеке кармашалы», – деди.
11 Шабул менен бєт ысрайылдыктар пелиштиликтин бул сљзєн укканда, абдан коркуп єрљйлљрє учту.
12 Дљљт болсо Жєйєт жериндеги Бейт-Лехемден чыккан, эфраталык, сегиз уулу бар Жышай аттуу кишинин баласы болчу. Ал киши Шабулдун убагындагы эркектердин эњ карысы болгон.
13 Жышайдын єч улуу уулу Шабул менен согушка кетти. Согушка кеткен єч уулунун аттары: туну – Элийап, андан кийинкиси – Аминадап, єчєнчєсє – Шама.
14 Дљљт эњ кичєєсє эле. Yч улуу агасы Шабул менен кеткен.
15 Дљљт болсо Бейт-Лехемде атасынын коюн кайтарыш єчєн, Шабулдукунан кайтып келген.
16 Тиги пелиштилик болсо кырк кєн бою эртењ менен да, кечинде да алдыга чыгып, љзєн кљрсљттє.
17 Жышай љз уулу Дљљткљ мындай деди: «Бир эйфа бадырак менен бул он нанды ал да, тезирээк кошуунга, агаларыња алып бар.
18 Ал эми бул он сырды мињ башыга алып барып, бир туугандарыњдын ден соолугун, эмнеге муктаж экенин бил.
19 Алар менен Шабул жана бєт ысрайылдыктар да эмендєє љрљљндљ пелиштиликтер менен салгылашууга даярданып жатышат».
20 Дљљт эртењ менен эрте туруп, койлорун сакчыга табыштап, жєгєн алып, Жышай буйруган жакка жљнљдє. Ал жєктєє арабалардын жанына жеткенде, аскерлер катарга тизилип, ураан чакыра салгылашка даярданып жатышкан эле.
21 Ысрайылдыктар менен пелиштиликтер бири-биринин каршысында катар-катар болуп тизилип турушту.
22 Дљљт арабалар тобунун кєзљтчєсєнљ жєгєн калтырып, тизилген катарларга чуркап жетти да, бир туугандарынын ден соолугун сурады.
23 Дљљт алар менен сєйлљшєп жатканда, Гаттан келген пелиштилик Голийат аттуу жекеме-жеке чыгуучу балбан пелиштиликтердин катарынан чыгып, баягы эле сљздљрдє айтып жатты. Аны Дљљт да укту.
24 Бєт ысрайылдыктар бул кишини кљргљндљ, абдан коркуп, андан качышчу.
25 Ысрайылдыктар: «Мына бул алдыга чыккан кишини кљрдєњљрбє? Бул Ысрайылды маскара кылуу єчєн чыкты. Ким аны љлтєрсљ, падыша ага чоњ байлык тартуулап, кызын берип, Ысрайылда анын атасынын єйєн эркин кылмак», – дешти.
26 Дљљт жанында тургандарга: «Бул пелиштиликти љлтєрєп, Ысрайылды шылдыњдан куткарган адамга эмне кылат? Тирєє Кудайдын аскерин маскаралагыдай, сєннљткљ отургузулбаган бул пелиштилик ким экен?» – деди.
27 Эл ага: «Аны љлтєргљн кишиге мына ушундай кылынат», – деп, жанагы эле сљздљрдє айтты.
28 Дљљттєн улуу агасы Элийап анын эл менен сєйлљшєп жатканын укканда, Дљљткљ ачууланып: «Бул жерге эмнеге келдињ? Талаадагы бир аз койду кимге таштадыњ? Сенин текебер экенињди да, жєрљгєњдєн жаман экенин да билем. Сен салгылашты кљргљнє эле келдињ», – деди.
29 Дљљт: «Мен эмне кылдым? Сєйлљшсљ эмне экен?» – деди.
30 Дљљт андан бурулуп, жанагы сљздљрдє башкага айтты, эл ага мурдагыдай эле жооп берди.
31 Дљљттєн айткан сљзєн угуп, Шабулга айтышты. Шабул аны љзєнљ чакыртты.
32 Дљљт Шабулга: «Андан коркуп, эч кимдин кљњєлє чљкпљсєн. Бул пелиштилик менен кармашууга сенин кулуњ чыгат», – деди.
33 Шабул Дљљткљ: «Бул пелиштилик менен кармашууга сен бара албайсыњ, анткени сен али жашсыњ, тигил болсо жаштайынан жоокер», – деди.
34 Бирок Дљљт Шабулга: «Сенин кулуњ атасынын коюн кайтарып жєргљндљ, койлорго арстан же аюу тийип алып кеткенде,
35 артынан кууп барып, кол салып, анын оозунан сууруп алчумун. Эгер ал мага секирсе, мен аны желкесинен алып, кармашып жатып љлтєрчємєн.
36 Сенин кулуњ арстанды да, аюуну да љлтєргљн, тирєє Кудайдын аскерин шылдыњдагандыгы єчєн мына бул сєннљткљ отургузулбаган пелиштиликти да дал ошондой кылат», – деди.
37 Дљљт дагы мындай деди: «Арстан менен аюудан куткарган Тењир мени бул пелиштиликтин колунан да куткарат». Ошондо Шабул Дљљткљ: «Бар, Тењир Љзє сени менен болсун», – деди.
38 Шабул Дљљткљ љзєнєн кийимин, башына туулга, єстєнљ соот кийгизди.
39 Дљљт кийимдин сыртынан кылычын курчанып, басып кљрдє, анткени ал мындай куралданууга кљнгљн эмес эле. Анан Дљљт Шабулга: «Мен муну менен баса албайм, анткени кљнгљн эмесмин», – деп, баарын чечип салды.
40 Анан Дљљт колуна таягын алып, арыктан беш жылмакай таш тандап алып, аларды жанындагы малчы баштыгына салды. Анан баштыгы жана колундагы салмоору менен пелиштиликке каршы алдыга чыкты.
41 Пелиштилик да алдыга чыгып, Дљљткљ жакындады, алдында курал кљтљрєєчєсє келе жатты.
42 Пелиштилик Дљљттє кљргљндљ, жекире карады, анткени Дљљт жаш, кызыл жєздєє жана келишимдєє жигит эле.
43 Анан пелиштилик Дљљткљ: «Мага таяк кљтљргєдљй, мен итминби?» – деди. Пелиштилик Дљљткљ љзєнєн кудайларын оозанып каргыш айтты.
44 Пелиштилик Дљљткљ: «Бери кел, сенин денењди асман куштары менен талаа жырткычтарына салып берейин», – деди.
45 Дљљт болсо пелиштиликке мындай деп жооп берди: «Сен мага каршы найза, кылыч, калкан менен келе жатасыњ, мен болсо сага каршы љзєњ шылдыњдаган Ысрайыл аскеринин Кудайынын, Себайот Тењирдин, атынан келе жатам.
46 Бєгєн Тењир сени менин колума салып берет, мен сени љлтєрєп, башыњды кесип, пелиштилик аскерлердин љлєктљрєн асман куштары менен жер жырткычтарына берем, ошондо бєт жер жєзє Ысрайылда Кудай бар экенин билет.
47 Ошондо бул жерге чогулгандардын баары Тењирдин кылычсыз, найзасыз куткарарын билет, анткени бул – Тењирдин согушу. Ал силерди биздин колубузга салып берет».
48 Пелиштилик туруп, Дљљттє карай басканда, Дљљт катарды кљздљй тез жєгєрєп, анын алдынан чыкты.
49 Дљљт баштыктан таш алып, салмоорго салып, пелиштиликти мањдайга соккондо, таш анын чекесине батып кетти, ал бети менен жерге жыгылды.
50 Ошентип, Дљљт салмоор жана таш менен пелиштиликти жењди, ал пелиштиликти љлтєрдє. Дљљттєн колунда кылыч жок эле.
51 Ошондо Дљљт чуркап барып, пелиштиликтин єстєнљ бутун коюп, анын кылычын кынынан сууруп алып, анын башын кыя чапты. Пелиштиликтер балбанынын љлгљнєн кљрєп, качып жљнљштє.
52 Ысрайыл менен Жєйєт аймагынын эркектери жапырт кљтљрєлєп, ураан чакырышып, пелиштиликтерди Гатка киргенче, Экрондун дарбазасына чейин кууп барышты. Пелиштиликтер Шаарайым жолунда Гат менен Экронго чейин сулап жатышты.
53 Ысрайыл уулдары пелиштиликтерди кууп барып, кайра кайтып келишкенден кийин, алардын кошуунун талап-тоношту.
54 Дљљт пелиштиликтин башын алып, аны Иерусалимге алып барды, ал эми анын куралын љзєнєн чатырына койду.
55 Шабул Дљљттєн пелиштиликке каршы чыкканын кљргљндљ, аскер башчысы Абенерден мындай деп сурады: «Абенер! Бул жаш жигит кимдин уулу?» Абенер ага: «Сенин љмєрєњ менен ант берем, падышам, мен билбейм», – деп жооп берди.
56 Падыша ага: «Бул жаш жигит кимдин уулу экенин сура», – деди.
57 Дљљт пелиштиликти љлтєрєп кайткандан кийин, Абенер аны Шабулга алып келди. Пелиштиликтин башы Дљљттєн колунда эле.
58 Шабул андан: «Жаш жигит, сен кимдин уулусуњ?» – деп сурады. Дљљт: «Бейт-Лехемдик кулуњ Жышайдын уулумун», – деп жооп берди.
1 Дљљт Шабул менен сєйлљшєп бєткљндљ, Жонатан Дљљткљ жєрљгє менен тартылып, аны жанындай жакшы кљрєп калды.
2 Ал кєнє Шабул аны алып калды, атасынын єйєнљ кайтууга уруксат берген жок.
3 Жонатан Дљљт менен дос болууга шерттешти, анткени аны жанындай жакшы кљрєп калды.
4 Жонатан єстєндљгє кийимин чечип, Дљљткљ берди. Дагы башка кийимдерин, кылычын, жаасын жана курун берди.
5 Шабул кайда жибербесин, Дљљт бардык жерде акылмандык менен иш кылды, ошондуктан Шабул аны аскерлерге башчы кылды. Бул бєт элге жана Шабулдун кулдарына жакты.
6 Дљљт пелиштиликти жењип келгенден кийин, алар келе жатышканда, Ысрайылдын бардык шаарларынан аялдар ырдап, бийлеп, дап жана жез табак кагып, Шабулду салтанат менен тосуп чыгышты.
7 Ырдап-бийлеп келе жаткан аялдар: «Шабул мињди жењди, Дљљт болсо он мињди жењди!» – дешти.
8 Ошондо Шабулдун ачуусу келди, ага бул сљз жаккан жок. Ал: «Дљљткљ он мињди, мага мињди беришти. Ага падышачылык гана жетишпейт», – деди.
9 Ошол кєндљн тартып Шабул Дљљттє жек кљрљ баштады.
10 Эртеси кєнє мындай болду: Шабулга Тењир жол берген жаман рух келди, ошондо ал љз єйєндљ жинденди. Дљљт болсо мурункудай эле кыл аспап чертип отурган. Шабулдун колунда найза бар эле.
11 Дљљттє дубалга кадап салам деп ойлоп, Шабул ага найзасын ыргытты. Бирок Дљљт андан эки жолу буйтап кетти.
12 Шабул Дљљттљн корко баштады, себеби Тењир Дљљт менен эле, Шабулду болсо таштап койгон.
13 Шабул аны љзєнљн алыстатып, љзєнљ мињ башы кылып дайындады. Ошентип, Дљљт эл алдында аларды баштап жєрдє.
14 Дљљт љзєнєн бардык иштерин акылмандуулук менен кылчу, Тењир аны менен эле.
15 Шабул анын абдан акылдуулугун кљрєп, андан коркчу болду.
16 Бєт Ысрайыл менен Жєйєт эли болсо Дљљттє жакшы кљрєшчє, анткени Дљљт аларды баштап жєрдє.
17 Шабул Дљљткљ: «Бул – менин улуу кызым Мейрап. Мен аны сага аялдыкка берем, сен менин эр жєрљк жоокерим болуп, Тењирдин согуштарын жєргєзєп турсањ эле болду», – деди. Анткени Шабул: «Ал менин колумдан эмес, пелиштиликтердин колунан љлсєн», – деп ойлоду.
18 Бирок Дљљт Шабулга: «Падышага кєйљљ бала болгудай мен киммин, менин љмєрєм эмне болуп калыптыр, Ысрайылда атамдын уруусу ким болуп калыптыр?» – деди.
19 Бирок Шабулдун кызы Мейрапты Дљљткљ бере турган маал келгенде, ал мехолалык Адриелге аялдыкка берилген эле.
20 Бирок Дљљттє Шабулдун дагы бир кызы Михал сєйєп калды. Бул жљнєндљ Шабулга билдиришти, бул ага жагып калды.
21 Шабул: «Муну ага берейин, ал ага кылтак болот, ал пелиштиликтердин колунан љлљт», – деп ойлоду. Шабул Дљљткљ: «Сен эми мага башка кызым аркылуу кєйљљ бала болосуњ», – деди.
22 Анан Шабул љз кулдарына: «Дљљткљ: “Сен падышага жагып калдыњ, сени анын бєт кулдары да жакшы кљрєшљт, андыктан падышага кєйљљ бала бол”, – деп жашыруун айткыла», – деп буйрук кылды.
23 Бул сљздєн баарын Шабулдун кулдары Дљљткљ айтышты. Дљљт: «Падышага кєйљљ бала болууну силер оњой деп ойлоп турасыњарбы? Мен жакыр, жек кљрєндє адаммын», – деди.
24 Шабулга кулдары Дљљттєн ушул сљздљрєн жеткирип барышты.
25 Шабул: «Дљљткљ мындай дегиле: Падыша кыздын калыњын каалабайт, бирок падышанын душмандарынан љч алып, пелиштиликтерден жєз кишинин сєннљтєн кесип келсин», – деди. Анткени Шабул Дљљттє пелиштиликтердин колу менен жок кылам деп ойлоду.
26 Кулдары бул сљздљрдє Дљљткљ айтып барышты, падышанын кєйљљ баласы болуу Дљљткљ жагып калды.
27 Белгиленген кєндљр бєтљ электе, падышага кєйљљ бала болуу єчєн, Дљљт турду да, љз кишилери менен барып, пелиштиликтердин эки жєз кишисин љлтєрєп, алардын сєннљтєн кесип келип, падышага толук тапшырды. Шабул кызы Михалды ага кєйљљгљ берди.
28 Шабул Тењирдин Дљљт менен экенин жана Михалдын Дљљттє сєйљрєн кљрдє, билди.
29 Ошондо ал Дљљттљн мурдагыдан да аябай коркуп, ага љмєр бою душман болуп калды.
30 Пелиштиликтердин аскер башчылары согушууга чыкканда, согуштун башынан аягына чейин Дљљт Шабулдун бєт кулдарына караганда туура иш кылчу. Ошондуктан анын ысымы абдан дањкталды.
1 Дљљттє љлтєрєє керектиги жљнєндљ Шабул љз уулу Жонатанга жана бєт кулдарына айтты. Бирок Шабулдун уулу Жонатан Дљљттє абдан жакшы кљрчє.
2 Ошондо Жонатан Дљљткљ: «Менин атам Шабул сени љлтєрмљкчє болуп жатат. Ошондуктан эртењ сак бол, жашын, киши билгис жерде бол.
3 Мен болсо атамдын жанында, сен жашынган талаада болом, сен жљнєндљ атам менен сєйлљшљм, эмнени кљрсљм, ошону сага айтып берем», – деп билдирди.
4 Жонатан Дљљт жљнєндљ атасы Шабулга жакшы сљздљрдє айтты, ага мындай деди: «Падыша љз кулу Дљљткљ каршы кєнљљ кылбаса экен, анткени ал сага каршы эч кандай кєнљљ кылган жок, анын иштери сен єчєн абдан пайдалуу.
5 Ал пелиштиликти љлтєрєш єчєн, љз љмєрєн коркунучка салды, Тењир бєт Ысрайылга улуу куткарылуу берди. Аны сен љз кљзєњ менен кљрєп кубанбадыњ беле. Эмне єчєн сен жазыксыз кан тљгєп, Дљљттє себепсиз эле љлтєргєњ келип жатат?»
6 Шабул Жонатандын тилин алып: «Тењир тирєє, Дљљт љлбљйт», – деп ант берди.
7 Жонатан Дљљттє чакырып, ага ушул сљздљрдєн баарын айтып берди, анан Дљљттє Шабулга алып келди. Дљљт мурункудай эле падышанын жанында болду.
8 Кайрадан согуш башталып, Дљљт чыгып, пелиштиликтер менен согушту, аларды катуу кыйратты, алар андан качышты.
9 Шабул колуна найзасын кармап, єйєндљ отурганда, анын єстєнљ Кудай жол берген жаман рух тєштє. Дљљт болсо кыл аспап чертип отурган.
10 Шабул Дљљттє дубалга найза менен кадап салгысы келгенде, Дљљт Шабулдан буйтап кетти, ошондо найза дубалга кадалды. Дљљт болсо ошол тєнє качып кетип, аман калды.
11 Шабул Дљљттє кайтарып, тањ атканда љлтєрєш єчєн, анын єйєнљ љзєнєн кулдарын жиберди. Дљљткљ аялы Михал мындай деди: «Эгерде ушул тєнє жаныњды сактап калбасањ, анда эртењ сени љлтєрєшљт».
12 Ошентип, Михал Дљљттє терезеден тєшєрєп жиберди. Ал качып кутулду.
13 Михал болсо айкелди алып, тљшљккљ жаткырды, анын баш жагына эчкинин терисин коюп, кийим менен жаап койду.
14 Шабул Дљљттє алдырганы кулдарын жиберди, бирок Михал: «Ал ооруп жатат», – деди.
15 Шабул кулдарын Дљљттє карап келєєгљ жиберип жатып: «Аны мага тљшљгє менен алып келгиле, мен аны љлтєрљм», – деди.
16 Кулдары келип, тљшљктљгє айкелди, анын баш жагына коюлган эчкинин терисин кљрєштє.
17 Ошондо Шабул Михалга мындай деп айтты: «Сен мени эмне єчєн ушинтип алдадыњ? Эмне єчєн душманымды качырып жибердињ?» Михал Шабулга мындай деп жооп берди: «Ал мага: “Мени коё бер, болбосо сени љлтєрљм”, – деди».
18 Дљљт качып кутулуп, Рамага, Шемуелге келди да, Шабулдун кылганынын баарын айтып берди. Анан ал Шемуел менен кетти, алар Найотко келип токтошту.
19 Шабулга: «Дљљт Найотто, Рамада», – деп билдиришти.
20 Шабул Дљљттє алдырууга кулдарын жиберди. Пайгамбарчылык кылып жаткан пайгамбарлар тобун, аларга жетекчилик кылган Шемуелди кљрєшкљндљ, Шабулдун кулдарына Кудайдын Руху тєштє. Ошондо алар да пайгамбарчылык кыла башташты.
21 Бул жљнєндљ Шабулга билдиришти. Ал башка кулдарын жљнљттє, бирок алар да пайгамбарчылык кыла башташты. Ошондо Шабул єчєнчє ирет башка кулдарын жиберди, алар да пайгамбарчылык кыла башташты.
22 Шабул Рамага љзє жљнљп, Сейихтеги чоњ булакка жеткенде: «Шемуел менен Дљљт кайда?» – деп сурады. Ага: «Найотто, Рамада», – деп жооп беришти.
23 Ал Найотко, Рамага жљнљдє, ошондо ага Кудайдын Руху тєштє. Ал Рамадагы Найотко жеткиче пайгамбарчылык кылып жєрєп отурду.
24 Ал да кийимин чечип салып, Шемуелдин алдында пайгамбарчылык кылып, ошол кєнє, ошол тєнє жылањач жатты. Ошондон улам «Шабул да пайгамбар болуп калганбы?» деген сљз айтылып калган.
1 Дљљт Рамадагы Найоттон качып кетти да, Жонатанга келип мындай деди: «Мен эмне кылдым, айыбым кайсы, мени љлтєргєдљй, атањдын алдында кандай кєнљљм бар?»
2 Жонатан ага мындай деди: «Жок, сен љлбљйсєњ. Атам мага айтпай, кичине да, чоњ да иш кылбайт. Атам бул ишти менден эмнеге жашырмак эле? Мындай болбойт».
3 Дљљт мындай деп ант берди: «Сенин алдыњда ырайым тапканымды атањ жакшы билет, ошондуктан ал љзєнчљ: “Бул жљнєндљ Жонатан билбесин, себеби капа болот”, – деп ойлосо керек. Бирок Тењир тирєє, сенин жаныњ аман! Мени менен љлємдєн ортосунда бир эле кадам бар».
4 Жонатан Дљљткљ: «Мен сен єчєн каалаганыњдын баарын кылам», – деди.
5 Дљљт Жонатанга мындай деди: «Эртењ ай жањырган кєн, мен падыша менен дасторкондо бирге отурушум керек, бирок сен мени коё бер, мен бєрсєгєнє кечке чейин талаада жашына турайын.
6 Эгер атањ мен жљнєндљ сураса, “Дљљт менден суранып, љзєнєн Бейт-Лехем шаарына барып келгени кетти. Ал жакта анын бардык туугандары жыл сайын чалынуучу курмандык чалышат экен” де.
7 Эгер ал буга: “Жакшы”, – десе, анда сенин кулуња тынчтык. Эгерде ал ачууланса, анда анын жамандык кылууну чечип койгонун бил.
8 Сен болсо кулуња ырайым кыл, анткени сен кулуњ менен Тењирдин алдында келишим тєзгљнсєњ. Эгер менде кєнљљ болсо, анда мени љзєњ љлтєр. Мени атања алып барып эмне кыласыњ?»
9 Жонатан: «Эч качан мындай болбойт, атамдын сага жамандык кыларын анык билсем, ал жљнєндљ сага кантип айтпай коёюн», – деди.
10 Дљљт Жонатанга: «Эгер атањ сага каарданып жооп берсе, мага ким кабарлайт?» – деди.
11 Жонатан Дљљткљ: «Жєр, талаага чыгалы», – деди. Экљљ талаага чыгышты.
12 Жонатан Дљљткљ мындай деди: «Ысрайылдын Кудай-Тењири тирєє! Мен эртењ ушул убакта, же бєрсєгєнє атамдан оюн билем. Эгерде анын сага болгон ниети жакшы болсо, анда мен сага кантип киши жибербей коёюн, кантип айтпай коёюн.
13 Эгер мен мындай кылбасам, Тењир Жонатанга эмне кылам десе, ошону кылсын, андан да жаман кылсын. Эгер атам сага жамандык кылууну ойлоп жаткан болсо, сага билдирем, сени коё берем, ошондо тынчтык менен кете бересињ. Тењир менин атам менен болгондой эле, сени менен да болсун!
14 Эгер мен тирєє болсом, сен да мени Тењирдин ырайымынан ажыратпа.
15 Эгер мен љлєп калсам, Тењир сенин душмандарыњдын баарын жер бетинен жок кылганда да, менин тукумумду ырайымыњдан эч качан ажыратпа».
16 Жонатан ушинтип Дљљттєн тукуму менен келишим тєздє. Ал: «Тењир Дљљттєн душмандарынын жазасын берсин!» – деди.
17 Жонатан Дљљттє жакшы кљргљндєктљн, дагы ант берди, анткени аны жанындай жакшы кљрчє.
18 Жонатан Дљљткљ мындай деди: «Эртењ, жањырган ай кєнє, сени сурашат, анткени сенин ордуњ бош болот.
19 Ошондуктан єчєнчє кєнє мурда жашынган жериње тєш да, Азел ташынын жанында кєтєп отур.
20 Бутага жаа тарткандай, мен ошол жакка єч жаа тартам.
21 Анан жаш уланды: “Барып, жебелерди таап кел”, – деп жљнљтљм. Эгер мен уланга: “Жебелер сенин артыњда, аларды ал”, – десем, анда мага келе бер, анткени сага тынчтык, Тењир тирєє, эч коркунуч жок.
22 Эгерде уланга: “Жебелер сенин алдыњда жатат”, – десем, анда сен кете бер, анткени сени Тењир коё берип жатат.
23 Ал эми экљљбєздєн сєйлљшкљн сљзєбєзгљ, экљљбєздєн ортобузга Тењир тєбљлєккљ кєбљ».
24 Дљљт талаага жашырынды. Ай жањырып, падыша тамактанганы отурду.
25 Адаттагыдай эле падыша љз ордуна, дубалдын жанындагы отургучка отурду, Жонатан туруп турду, Абенер Шабулдун жанына отурду, ал эми Дљљттєн орду бош калды.
26 Ал кєнє Шабул эч нерсе деген жок, анткени ал: «Дљљткљ бир нерсе болуп, таза эмес болсо керек, ал тазалана элек го», – деп ойлоду.
27 Жањырган айдын экинчи кєнє Дљљттєн орду дагы бош калды. Ошондо Шабул љз уулу Жонатандан: «Эмне єчєн Жышайдын уулу Дљљт кечээ да, бєгєн да тамакка келген жок?» – деп сурады.
28 Жонатан Шабулга: «Дљљт менден Бейт-Лехемге суранып кетти.
29 Ал: “Мени коё бер, анткени биздин шаарыбызда бир туугандарыбыз менен курмандык чалмакпыз, мени бир тууганым чакырган. Эгерде мен сенин алдыњда ырайым тапкан болсом, барып, бир туугандарым менен кљрєшєп келейин”, – деген. Ошондуктан ал падышанын тамагына келген жок», – деп жооп берди.
30 Ошондо Шабул Жонатанга абдан ачууланып: «Оњбогон ээн баш уул! Љзєњдє да, энењди да маскара кылып, Жышайдын уулу менен дос болуп жєргљнєњдє мени билбейт дейсињби?
31 Анткени жер єстєндљ Жышайдын уулу тирєє турганда, сен да, сенин падышачылыгыњ да туруштук бере албайт. Азыр киши жиберип, аны алып кел, анткени ал љлєшє керек», – деди.
32 Жонатан атасы Шабулга: «Аны эмнеге љлтєргљнє жатасыњ? Ал эмне кылды?» – деди.
33 Шабул аны сайып љлтєрєш єчєн, найзасын ыргытты. Ошондо атасынын Дљљттє љлтєрєєнє чечкенине Жонатандын кљзє жетти.
34 Жонатан аябай ачууланып туруп кетти, ал жањырган айдын экинчи кєнє тамак жеген жок, себеби Дљљт єчєн кайгырды жана атасы аны таарынтып койду.
35 Эртеси эртењ менен, Дљљткљ айтылган убакта жаш уланды алып, Жонатан талаага чыкты.
36 Анан ал уланга: «Чурка, мен тарткан жебелерди издеп таап кел», – деди. Улан чуркап жљнљдє, ал жебелерди уландын алды жагына тєшкєдљй кылып атты.
37 Жонатан аткан жебелер жакка улан чуркап кеткенде, ал анын артынан: «Кара, жебе алды жагыњда жатат», – деп кыйкырды.
38 Жонатан уландын артынан дагы кыйкырды: «Бол, тез чурка, токтобо». Улан Жонатандын жебелерин чогултуп алып, љз мырзасына келди.
39 Жаш улан эч нерсе билген жок, Жонатан менен Дљљт гана эмне болгонун билишти.
40 Анан Жонатан жанындагы уланга куралын берип: «Бар, шаарга алып бар», – деди.
41 Жаш улан кетти. Дљљт тєштєк тараптан туруп келди да, жєзтљмљндљп жыгылып, єч ирет таазим кылды. Алар бири-бирин љљп, чогуу ыйлашты, Дљљт кљбєрљљк ыйлады.
42 Анан Жонатан Дљљткљ мындай деди: «Тынчтык менен бара бер. “Тењир экљљбєздєн ортобузда болсун, менин тукумум менен сенин тукумуњдун ортосунда болсун”, – деп, Тењирдин ысымы менен берген антыбыз тєбљлєккљ калсын!»
43 Дљљт туруп, жљнљп кетти, Жонатан болсо шаарга кайтты.
1 Дљљт Hопко, ыйык кызмат кылуучу Акимелекке келди. Акимелек коркуп, Дљљттєн алдынан чыгып: «Эмне єчєн жалгызсыњ? Эмне єчєн жаныњда эч ким жок?» – деп сурады.
2 Дљљт ыйык кызмат кылуучу Акимелекке мындай деди: «Мага падыша тапшырма берип: “Сени эмне єчєн жибергенимди, кандай тапшырма бергенимди эч ким билбесин”, – деген. Ошондуктан кишилерди белгилєє жерге калтырдым.
3 Азыр колуњда эмне бар, беш нан болобу, башка нерсе болобу, бер».
4 Ыйык кызмат кылуучу Дљљткљ: «Жљнљкљй нан колумда жок, ыйык нан бар, бирок кишилерињ аялдарга жакындаган жок беле?» – деди.
5 Дљљт ыйык кызмат кылуучуга: «Мен чыккан кєндљн бери биздин жаныбызда аял аттуу болгон жок, уландардын идиштери да таза. Эгер жолубуз таза эмес болсо, идиштеги наныбыз таза калат», – деп жооп берди.
6 Ошондо ыйык кызмат кылуучу ага ыйык нандан берди, анткени анда нан курмандыгынан башка нан жок болчу. Алар Тењирдин алдынан алынган нандар эле, ал нандар алынгандан кийин ордуна жањы бышырылган нандар коюлчу.
7 Ошол жерде ошол кєнє Шабулдун кулдарынын бири, кулдарынын башчысы, эдомдук Дойек Тењирдин алдында турган эле.
8 Дљљт Акимелекке: «Бул жерде сенде кылыч же найза барбы? Падышанын тапшырмасы шашылыш болгондуктан, жаныма кылыч да, башка курал да алган эмесмин», – деди.
9 Ыйык кызмат кылуучу: «Эмендєє љрљљндљ сен љлтєргљн пелиштилик Голийаттын кылычы бар, кийимге оролуп, эфоддун артында турат. Кааласањ, ошону ал, бул жерде андан башка эч нерсе жок», – деди. Дљљт ага: «Ага тењ келе турган кылыч жок, мага ошону бер», – деди.
10 Дљљт турду да, ошол эле кєнє Шабулдан качып, Гат падышасы Акишке келди.
11 Кулдары Акишке: «Тигил љлкљнєн падышасы Дљљт ушул да! Аны тегеректеп: “Шабул мињди жењди, Дљљт болсо он мињди жењди”, – деп ырдашпады беле!» – деп айтышты.
12 Дљљт бул сљздљрдє кљњєлєнљ алып, Гат падышасы Акиштен абдан коркуп кетти.
13 Алардын алдында кебетесин бузуп, келесоо болумуш болуп, эшикти чийгилеп, сакалынан шилекейин куюлтту.
14 Ошондо Акиш кулдарына мындай деди: «Мунун акылынан айныган адам экенин кљрєп турбайсыњарбы. Муну мага эмнеге алып келдињер?
15 Менде акылынан айныган адамдар азбы? Муну эмнеге алып келдињер? Менин алдымда келесоолонсун дедињерби? Эмне, бул менин єйємљ киреби?»
1 Дљљт ал жерден чыгып, Адулам єњкєрєнљ жашырынды. Атасы, бир туугандары угуп, ошол жакка келишти.
2 Анын жанына кысымга алынгандар, карызга баткандар, кайгыга чљккљндљр чогулушту, аларга ал башчы болду. Анын жанында тљрт жєзгљ жакын адам бар эле.
3 Дљљт ал жерден чыгып, Мааптын Миспа деген жерине барып, Маап падышасына: «Кудай мени эмне кыларын билгиче, атам менен энем силердикинде тура турсун», – деди.
4 Анан Дљљт аларды Маап падышасына алып келди. Дљљт ал жерде жашырынып жєргљн учурда алар аныкында жашашты.
5 Бирок Гат деген пайгамбар Дљљткљ: «Бул жерде калба. Жєйєт жерине кет», – деди. Дљљт жолго чыгып, Херет токоюна келди.
6 Шабул Дљљттєн жана анын жанындагы кишилердин келгенин укту. Ошол убакта Шабул колуна найза кармап, Гибадагы тоодо, эмендин тєбєндљ отурган. Кулдарынын баары аны тегеректеп турушкан.
7 Шабул љзєн тегеректеп турган кулдарына мындай деди: «Бенжемин уулдары, уккула. Жышайдын уулу силерге талааларды, жєзємзарларды бермек беле, силерди мињ башы, жєз башы коймок беле.
8 Эмнеге силер баарыњар сєйлљшєп алып, эч кимињер мага менин уулумдун Жышайдын уулу менен достошконун айткан жоксуњар? Эмне єчєн мени эч кимињер аяган жоксуњар? Љз уулумдун кулумду мага каршы тузак коюуга тукурганын эмнеге айткан жоксуњар?»
9 Ошондо Шабулдун кулдары менен турган эдомдук Дойек мындай деп жооп берди: «Жышайдын уулунун Hопко, Акитуптун уулу Акимелекке келгенин кљргљм,
10 ал Дљљт єчєн Тењирге сыйынып, ага тамак-аш жана пелиштилик Голийаттын кылычын берген».
11 Падыша ыйык кызмат кылуучу Акитуп уулу Акимелекти, анын атасынын бєт тукумун, Hоптогу ыйык кызмат кылуучуларды чакыртканы киши жиберди. Алардын баары падышага келишти.
12 Шабул мындай деди: «Акитуп уулу, уккун». Тиги: «Мен угуп жатам, мырзам», – деп жооп берди.
13 Шабул ага мындай деди: «Эмне єчєн Жышайдын уулу экљљњљр мага каршы сєйлљшєп алдыњар? Бєгєн билингендей, ал мага каршы чыгып, тузак коюшу єчєн, сен эмне єчєн ага нан, кылыч бердињ? Эмнеге ал єчєн Кудайга сыйындыњ?»
14 Акимелек падышага мындай деп жооп берди: «Бардык кулдарыњдын ичинен Дљљттљй ишенимдєє ким бар? Ал – падышанын кєйљљ баласы, буйруктарыњды аткаруучу, єйєњдљгє кадырлуу адам.
15 Ал єчєн мен Кудайга бєгєн биринчи жолу сыйынып жатыптырмынбы? Жок, падыша, бул єчєн кулуњду жана атамдын тукумун кєнљљлљбљ, анткени кулуњ бул иштин эч нерсесин билбейт».
16 Падыша ага: «Сен љлєшєњ керек, Акимелек, сен да, атањдын бєт тукуму да љлєшє керек», – деди.
17 Анан падыша љзєнєн жанында турган сакчыларга: «Баргыла, Тењирдин ыйык кызмат кылуучуларын љлтєргєлљ, анткени алар Дљљт менен бир, алар анын качып кеткенин билип туруп, мага айтышкан эмес», – деди. Бирок падышанын кулдары Тењирдин ыйык кызмат кылуучуларын љлтєрєєнє каалашкан жок.
18 Ошондо падыша Дойекке: «Сен бар да, ыйык кызмат кылуучуларды љлтєр», – деди. Эдомдук Дойек барды да, ыйык кызмат кылуучуларды кырып салды. Ошол кєнє зыгыр буласынан токулган эфод кийген сексен беш эркекти љлтєрдє.
19 Ал ыйык кызмат кылуучулардын шаары Нопту кылыч менен кыйратты, эркектер менен аялдарды, љспєрємдљр менен эмчектеги балдарды, љгєздљрдє, эшектерди, койлорду кылыч менен љлтєрдє.
20 Жалгыз гана Акитуптун уулу Акимелектин уулу Абыйатар аман калып, Дљљткљ качып барды.
21 Абыйатар Дљљткљ Шабулдун Тењирдин ыйык кызмат кылуучуларын љлтєргљнєн айтып берди.
22 Дљљт Абыйатарга мындай деди: «Ошол кєнє мен эдомдук Дойекти ошол жерден кљргљм. Анын сљзсєз Шабулга жеткирип барарын билгем. Сенин атањдын тукумунун ар бир кишиси єчєн мен айыптуумун.
23 Менин жанымда кал, коркпо, анткени мени љлтєрмљкчє болгон адам сени да љлтєрљт. Сен менин жанымда коопсуз болосуњ».
1 Дљљткљ: «Пелиштиликтер Кеилага кол салып, кырмандарды талап жатышат», – деп билдиришти.
2 Ошондо Дљљт Тењирге кайрылып: «Барайынбы, бул пелиштиликтерди талкалай аламбы?» – деп сурады. Тењир Дљљткљ: «Бар, сен пелиштиликтерди талкалайсыњ, Кеиланы куткарасыњ», – деп жооп берди.
3 Бирок Дљљттєн жанындагылар ага: «Жєйєт аймагында эле коркуп турабыз, анан кантип Кеилага, пелиштиликтердин аскерине каршы барабыз?» – дешти.
4 Ошондо Дљљт Тењирден кайра сурады. Тењир ага: «Тур, Кеилага бар, анткени Мен пелиштиликтерди сенин колуња салып берем», – деп жооп берди.
5 Дљљт љз кишилери менен Кеилага жљнљдє. Пелиштиликтер менен согушуп, алардын малын айдап кетти, аларга чоњ бєлгєн салды. Ошентип, Дљљт Кеиланын тургундарын куткарды.
6 Акимелектин уулу Абыйатар Дљљткљ келип, аны менен Кеилага барганда, эфодду да ала барган.
7 Дљљттєн Кеилага келгенин Шабулга билдиришти. Ошондо Шабул: «Аны Кудай менин колума салып берди, анткени ал дарбазалуу, кулпулуу шаарга кирип, љзєн љзє бекитти», – деди.
8 Кеилага барып, Дљљттє жана анын кишилерин курчоо єчєн, Шабул бєткєл элди согушка чакырды.
9 Дљљт Шабулдун жамандык ойлогонун билгенде, ыйык кызмат кылуучу Абыйатарга: «Эфодду алып кел», – деди.
10 Анан Дљљт Тењирге мындай деп кайрылды: «Тењир, Ысрайылдын Кудайы! Шабул Кеилага келип, мен єчєн шаарды талкаларын кулуњ укту.
11 Кеиланын тургундары мени анын колуна салып береби? Сенин кулуњ уккандай, Шабул бул жакка келеби? Ысрайылдын Кудай-Тењири! Љз кулуња ачып бер». Тењир: «Келет», – деп жооп берди.
12 Дљљт: «Кеиланын тургундары мени жана менин кишилеримди Шабулдун колуна салып беришеби?» – деп сурады. Тењир: «Салып беришет», – деп жооп берди.
13 Ошондо Дљљт љзєнєн алты жєзгљ жакын кишиси менен Кеиладан чыгып, бир жерден бир жерге кљчєп жєрдє. Дљљт Кеиладан качып кетти деп, Шабулга билдиришкенде, ал жєрєшєн токтотту.
14 Дљљт болсо адам жєрбљгљн ээн талаада, андан соњ Зуп ээн талаасындагы тоодо жєрдє. Шабул аны кєн сайын издеди, бирок Кудай Дљљттє анын колуна салып берген жок.
15 Шабулдун љлтєргљнє чыкканын Дљљт билди. Дљљт болсо Зуп ээн талаасындагы токойдо болчу.
16 Шабулдун уулу Жонатан Дљљткљ, токойго келип, анын Кудайга болгон ишенимин бекемдеди.
17 Жонатан ага: «Коркпо, атам Шабул сага эч нерсе кыла албайт, сен Ысрайылга падыша болосуњ, а мен сенден кийинки экинчи адам болом, муну атам Шабул билет», – деди.
18 Алар Тењир алдында келишим тєзєштє. Дљљт токойдо калды, Жонатан болсо єйєнљ кетти.
19 Зуптуктар Гибага, Шабулга келип, мындай дешти: «Дљљт биздин жерде, Жешимондун оњ жагындагы Хахил дљњсљљсєндљ, токойдун киши бара алгыс жеринде жашырынып жєрљт.
20 Эми падышам, кааласањ, ошол жакка бар. Ал эми аны падышанын колуна салып берєє – биздин иш».
21 Шабул аларга: «Мага боор ооруганыњар єчєн, силерге Тењир батасын берсин.
22 Баргыла да, кайрадан карап кљргєлљ, анын кайсы жерде экенин чалгындап билгиле, аны ал жерден ким кљргљнєн сураштыргыла, анткени мага анын аябай амалдуу экенин айтып жатышат.
23 Карап чыккыла, ал жашынган бардык жерлерди чалгындап билип, мага ишенимдєє кабар менен кайтып келгиле, ошондо мен силер менен барам. Эгер ал ушул жерде болсо, мен аны мињдеген жєйєттљрдєн арасынан болсо да издеп табам», – деди.
24 Алар туруп, Шабулдан мурун Зупка кетишти. Дљљт болсо љз кишилери менен Жешимондун оњ тарабындагы тєздєктљ, Маон чљлєндљ эле.
25 Шабул љз кишилери менен аны издеп чыкты. Бирок бул жљнєндљ Дљљткљ билдиришкенде, ал Маон чљлєндљгє аскага жашынды. Шабул муну укканда, Дљљттєн артынан Маон чљлєнљ жљнљдє.
26 Шабул тоонун бир жак бети менен келе жатты, Дљљт болсо љз кишилери менен тоонун берки бетинде келе жатты. Дљљт Шабулдан качууга шашылып жатты, Шабул болсо љз кишилери менен Дљљттє жана анын кишилерин курчап алып колго тєшєрєє єчєн келе жатты.
27 Ошол учурда Шабулга кабарчы келип: «Шашылыш кайт, анткени биздин жерге пелиштиликтер кол салышты», – деди.
28 Шабул Дљљттє кууганын токтотуп, артка кайтты. Ал пелиштиликтерди кљздљй бет алды. Ошондон тартып бул жер Села-Амахлекот деп аталып калды.
1 Дљљт ал жерден чыгып, Эйин-Гединин коопсуз жерлеринде жашады.
2 Шабул пелиштиликтерди кууп, кайра кайтып келгенден кийин, ага: «Дљљт Эйин-Геди чљлєндљ», – деп билдиришти.
3 Шабул бєткєл Ысрайылдан тандалган єч мињ киши алып, жейрен мекендеген тоолордон Дљљттє жана анын кишилерин издљљгљ чыкты.
4 Ал жолдогу кой камачу кашаага келди. Ал жерде єњкєр бар болчу, Шабул ага заара ушатканы кирди. Дљљт болсо кишилери менен єњкєрдєн тєп жагында отурган эле.
5 Дљљткљ љз кишилери мындай деп айтышты: «Тењирдин сага “Мен сенин душманыњды љз колуња салып берем, аны каалаганыњдай кыласыњ” деген сљзє аткарылар кєн келди». Дљљт туруп барып, Шабулдун сырт кийиминин этегинен акырын кесип алды.
6 Бирок Шабулдун кийиминин этегинен кесип алгандан кийин, Дљљттєн жєрљгє ооруду.
7 Анан ал љз кишилерине: «Тењир мага љз мырзама, Тењирдин майланганына, кол салууга жол бербесин, анткени ал – Тењирдин майланган адамы», – деди.
8 Ошентип, Дљљт ушул сљздљрє менен љз кишилерин токтотуп калды, алардын Шабулга каршы кљтљрєлєєсєнљ жол берген жок. Шабул болсо ордунан турду да, єњкєрдљн чыгып, жолго тєштє.
9 Андан соњ Дљљт да туруп, єњкєрдљн чыкты да, Шабулдун аркасынан: «Мырзам, падыша!» – деп кыйкырды. Шабул артын караганда, Дљљт жєзтљмљндљп, ага таазим кылды.
10 Дљљт Шабулга мындай деди: «“Дљљт сага жамандык кылууну ойлоп жатат”, – деген кишилердин сљзєн эмнеге угасыњ?
11 Бєгєн Тењир сени єњкєрдєн ичинде менин колума салып бергенин љз кљзєњ менен кљрдєњ. Мага сени љлтєр деп айтышты, бирок мен сени аядым: “Мен љз мырзама кол кљтљрбљйм, анткени ал – Тењирдин майланган адамы”, – деп айттым.
12 Ата! Менин колумдагыны кара, кийимињдин этегинен кесип алдым, бирок сени љлтєргљн жокмун. Менин оюмда жамандык кылуу да, кылмыш кылуу да жок экенин, сага каршы кєнљљ кылбаганымды ушундан билип ишен, сен болсо мени љлтєрєє єчєн издеп жєрљсєњ.
13 Тењир ортобузда калыс болсун, мен єчєн сенден Тењир љч алсын, сени љлтєрєєгљ колум барбайт.
14 Байыркы накыл сљздљ: “Мыйзамсыздардан мыйзамсыздык чыгат”, – деп айтылат. Сени љлтєрєєгљ колум барбайт.
15 Ысрайылдын падышасы кимге каршы чыкты? Сен кимдин артынан кууп жєрљсєњ? Љлгљн иттин, бир бєргљнєн артынан.
16 Тењир Љзє сот болсун, экљљбєздєн ортобузда калыс болсун. Ал менин ишимди карап, талдап, мени сенин колуњдан куткарат».
17 Дљљт ушул сљздљрдє Шабулга айтып бєткљндљ, Шабул: «Бул сенин єнєњбє, уулум Дљљт?» – деди. Анан Шабул катуу ыйлады.
18 Ал Дљљткљ мындай деди: «Мага караганда адилеттєє экенсињ, анткени сен мага жакшылык менен жооп бердињ, мен болсо сага жамандык менен жооп бердим.
19 Сен муну бєгєн мага жакшылык кылууњ менен далилдедињ. Тењир мени сенин колуња салып бергенде, сен мени љлтєргљн жоксуњ.
20 Душманын колго тєшєргљн адам аны аман-соо коё бермек беле! Бєгєн мага кылган ишињ єчєн Тењир сага жакшылык менен кайтарсын.
21 Эми мен билем, сен сљзсєз падышачылык кыласыњ, сенин колуњда Ысрайылдын падышачылыгы бекем болот.
22 Азыр болсо мага Тењирдин алдында: “Сенин кљзєњ љткљндљн кийин, тукумуњду унутпайм, атањдын тукумунун арасынан ысымыњды љчєрбљйм”, – деп ант бер».
23 Дљљт Шабулга ант берди. Шабул єйєнљ кайтты, Дљљт болсо кишилери менен љзє жашынган жерин кљздљй жогору чыгып кетти.
1 Шемуел кљз жумду. Бардык ысрайылдыктар чогулуп, аза кєтєп ыйлашты. Аны љз жери Рамага коюшту. Дљљт турду да, Паран чљлєнљ жљнљдє.
2 Маондо бир киши жашачу, анын Кармелде кой короосу бар болчу. Ал абдан бай адам эле, анын єч мињ кою, мињ эчкиси бар болчу. Ал Кармелде койлорун кыркып жаткан.
3 Ал кишинин аты Hабал, ал эми аялынын аты Абигейил эле. Ал аял љтљ акылдуу, ажарлуу, ал эми кєйљљсє катаал, каардуу киши болчу, ал Калеп тукумунан эле.
4 Дљљт чљлдљн Hабалдын кой кыркып жатканын укту.
5 Ошондо Дљљт он уланды мындай деп жљнљттє: «Кармелге чыккыла да, Hабалга барып, менин атымдан ага салам айткыла.
6 Ага мындай дегиле: “Сага, сенин єй-бєлљњљ, сеникиндегинин баарына тынчтык болсун.
7 Бєгєн мен сени кой кыркып жатат деп уктум. Малчыларыњ биз менен чогуу болушту, биз аларды таарынткан жокпуз, Кармелде турушканда, алардын эч нерсеси жоголгон жок.
8 Кулдарыњан сура, алар сага айтып беришет. Сенин алдыњда менин уландарым ырайым тапсын, анткени биз куттуу кєнє келдик. Уулуњ Дљљткљ жана мына бул кулдарыња кљњєлєњдљн чыкканды бер”».
9 Дљљттєн кишилери Hабалга келип, Дљљттєн атынан ушул сљздљрдє айтып, унчукпай туруп калышты.
10 Дљљттєн кулдарына Hабал мындай деп жооп берди: «Дљљт ким экен? Жышайдын уулу ким экен? Азыр љз мырзасынан качкан кулдар кљбљйдє.
11 Кой кыркуучуларга даярдаган нанды, сууну, этти алып, кайдан келгени белгисиз кишилерге эле бере бермек белем?»
12 Дљљттєн кишилери барган жолу менен кайтып келишип, ушул сљздљрдєн баарын айтып беришти.
13 Ошондо Дљљт љз кишилерине: «Ар бирињер кылычыњарды белињерге байлангыла», – деди. Баары белине кылыч байлашты, Дљљт љзє да кылычын белине байлады. Дљљттєн артынан тљрт жєздљй киши жљнљдє, эки жєзє болсо арабаларынын жанында калды.
14 Hабалдын аялы Абигейилге кулдарынын бири мындай деп билдирди: «Дљљт биздин мырзабызга ээн талаадан элчилерин жљнљтєп, салам айттырды, бирок мырзабыз аларга орой мамиле кылды.
15 Ал кишилер бизге жакшы мамиле кылышчу, бизди таарынтышчу эмес, биз талаада алардын жанында жєргљнєбєздљ, биздин эч нерсебиз жоголгон эмес.
16 Алардын жанында мал багып жєргљнєбєздљ, кєндєз да, тєнкєсєн да, бардык убакта алар бизге чеп болчу.
17 Эми сен ойлонуп кљрєп, эмне кылуу керек экендигин чеч. Мырзабызга, анын бєт єй-бєлљсєнљ коркунуч туулары айдан ачык. Ал болсо – каардуу киши, аны менен сєйлљшєє мємкєн эмес».
18 Ошондо Абигейил шашылыш тєрдљ эки жєз нан, эки чанач шарап, союлуп бышырылган беш кой, беш ченем кургатылган дан, жєз тањгак мейиз, эки жєз тањгак анжыр алды да, эшектерге жєктљттє.
19 Анан кулдарына: «Силер менин алдыма тєшкєлљ. Мен артыњардан барам», – деди. Бирок кєйљљсє Hабалга эч нерсе айткан жок.
20 Аял тоонун боору менен эшек минип тєшєп келе жатканда, алдынан Дљљт жана анын кишилери чыкты. Аял аларга кезикти.
21 Дљљт мындай деген эле: «Мен бул кишинин мал-мєлкєн чљлдљ бекер эле кайтарган экенмин, анын эч нерсеси жоголгон жок, бирок ал жакшылыкка жамандык кылды.
22 Эгер тањга чейин Hабалдын бир эркегин тирєє калтырсам, Кудай Дљљттєн душмандарына эмне кылам десе, ошону кылсын, андан да жаман кылсын».
23 Абигейил Дљљттє кљргљндљ, эшектен шашып тєштє да, Дљљттєн алдына жєзтљмљндљп жыгылып таазим этти.
24 Анан бутуна жыгылып, мындай деди: «Кєнљљ менде болсун, мырзам. Кєњєњдєн сєйлљљсєнљ уруксат эт, сљзєнљ кулак сал.
25 Мырзам бул каардуу кишиге, Hабалга, кљњєл бурбасын, анткени анын ысымы кандай болсо, љзє да ошондой. Анын аты – Hабал («акылсыз»), атына жараша љзє да акылсыз. Мен, сенин кєњєњ, сен жиберген кулдарды кљргљн эмесмин.
26 Ушул кєндљ, мырзам, Тењир тирєє, сенин жаныњ тирєє. Тењир сенин кан тљгєєњљ, љз колуњ менен љч алууња жол бербейт. Душмандарыњ жана мырзама жамандык ойлогондордун бардыгы Набалга окшоп калсын.
27 Мына бул тартууну мырзама кызмат кылган жаш уландарга берєє єчєн, кєњєњ мырзама алып келди.
28 Кєњєњдєн кєнљљсєн кечир. Тењир менин мырзамдын тукумун сљзсєз бекемдейт, анткени менин мырзам Тењирдин согуштарын жєргєзљт, љмєрєњ љткљнчљ сенден жамандык табылбасын.
29 Эгер кимдир бирљљ сенин артыњдан тєшєп, сени љлтєргєсє келсе, анда мырзамдын жаны Кудай-Тењиринин колунда, ал эми душмандарыњдын жанын Ал салмоордогу таш сыяктуу ыргытат.
30 Тењир мырзама айткан жакшылыкты кылганда, сени Ысрайылга жол башчы койгондо,
31 курулай кан тљкпљгљндєгєњ єчєн, љзєњдє љч алуудан сактаганыњ єчєн, мырзамдын абийири айыптабайт, тынчсызданбайт. Тењир мырзама жакшылык кылат, ошондо кєњєњдє эстейсињ».
32 Дљљт Абигейилге мындай деди: «Ушул кєнє сени мага кезигєєгљ жиберген Ысрайылдын Кудай-Тењирине дањк!
33 Азыр менин кан тљгєємљ жана љзєм єчєн љч алуума жол бербегенињ єчєн, Кудай акылыња береке берсин, сага батасын берсин.
34 Мени сага жамандык жасоодон сактап калган Ысрайылдын Кудай-Тењири тирєє, сен шашылыш келип мага жолукпаганыњда, тањга чейин Hабалдын бир да эркегин тирєє калтырмак эмесмин».
35 Дљљт анын алып келгенин колунан алып: «Yйєњљ тынчтык менен кете бер. Мен сени сыйлап, айтканыњды уктум», – деди.
36 Абигейил Hабалга келсе, анын єйєндљ падышаныкындай той болуп жатыптыр, Hабалдын кљњєлє шат экен, ал абдан мас эле. Аялы ага тањга чейин эч нерсе айткан жок.
37 Эртењ менен Hабалдын масы тараганда, аялы ага болгон окуяны айтып берди. Ошондо анын жєрљк оорусу кармап, таштай катып калды.
38 Он кєндљн кийин Тењир Hабалды љлтєрдє. Ал љлдє.
39 Дљљт Hабалдын љлгљнєн угуп, мындай деди: «Тењирге дањк, мени шылдыњ кылганы єчєн, Ал Hабалдын жазасын берди, Љз кулун жамандыктан сактады. Тењир Hабалдын жамандыгын љз башына салды». Дљљт Абигейилди аялдыкка аларын айттырганы киши жиберди.
40 Дљљттєн кулдары Кармелге келип, Абигейилге: «Дљљт сени љзєнљ аялдыкка алуу єчєн, бизди сага жиберди», – деп айтышты.
41 Ал ордунан турду да, жерге чейин ийилип таазим кылып: «Мырзамдын кулдарынын бутун жууп, кызматчы болууга кєњєњ даяр», – деди.
42 Анан Абигейил шашылыш тєрдљ даярданып, эшекке минди. Беш кызматчы кыз аны узатып барды. Ал Дљљттєн элчилеринин артынан кетти. Ал Дљљттєн аялы болду.
43 Дљљт изрейелдик Акинаамды да алды, экљљ анын аялы болушту.
44 Шабул болсо кызы Михалды, Дљљттєн аялын, галимдик Лаиштин уулу Палтиелге берди.
1 Зуптуктар Гибага, Шабулга келип: «Дљљт биздин жерде, Жешимондун оњ жагындагы Хахил дљњсљљсєндљ жашынып жатат», – деп айтышты.
2 Ошондо Шабул ордунан туруп, Зуп чљлєн кљздљй ылдый тєштє, аны менен Ысрайылдын тандалган єч мињ кишиси Зуп чљлєнљн Дљљттє издегени чыкты.
3 Шабул Жешимондун оњ жагындагы, жол боюндагы Хахил дљњсљљсєнљ жайланышты. Дљљт чљлдљ болчу, ал љзєнєн артынан Шабулдун чљлгљ келгенин кљрдє.
4 Дљљт тыњчыларды жиберип, Шабулдун келгени чын экенин билди.
5 Ошондо Дљљт ордунан турду да, Шабулдун кошууну турган жерге келди. Анан Дљљт Шабулдун жана анын аскер башчысы Hейир уулу Абенердин жайгашкан жерин кљрдє. Шабул чатырда уктап жатыптыр, эл анын тегерегине жайланышыптыр.
6 Дљљт хеттик Акимелекке жана Серуянын уулу, Жойаптын бир тууганы Абышайга мындай деп кайрылды: «Шабулга, кошуунга мени менен ким барат?» Абышай: «Сени менен мен барам», – деп жооп берди.
7 Дљљт Абышай менен тєн ичинде Шабулдун кишилерине келди. Шабул чатырында уктап жатыптыр, баш жагында найзасы жерге сайылып туруптур. Абенер жана эл анын тегерегинде экен.
8 Ошондо Абышай Дљљткљ: «Кудай бєгєн душманыњды колуња салып берди. Эми мага уруксат бер, аны найза менен жерге кадайын, мен бир эле саям, кайталабайм», – деди.
9 Бирок Дљљт Абышайга: «Аны љлтєрбљ, анткени Тењирдин майланганына кол кљтљргљн адам жазаланбай калмак беле!» – деди.
10 Дљљт мындай деди: «Тењир тирєє! Аны Тењир Љзє љлтєрсєн, же анын љлљр кєнє келет, же согушта ажал табат! Тењир Љзєнєн майланганына кол кљтљрєємљ жол бербесин.
11 Анын баш жагындагы найзасы менен суу куюлган идишин ал, љзєбєз жакка кетели».
12 Дљљт Шабулдун баш жагындагы найзасы менен суу куюлган идишин алды. Анан алар љздљрє жакка кетишти. Эч ким кљргљн да, билген да жок, эч ким ойгонгон да жок, баары уктап жаткан, анткени аларды Тењир уктатып салган эле.
13 Дљљт тоонун башка бетине љтєп, алыста, чокуда турду. Алардын ортосундагы аралык алыс эле.
14 Анан Дљљт элди жана Hейир уулу Абенерди чакырып: «Абенер, жооп бер», – деди. Абенер: «Сен кимсињ, эмнеге падышанын тынчын алып, кыйкырып жатасыњ?» – деди.
15 Дљљт Абенерге мындай деди: «Сен эр жигитсињ, сага Ысрайылда ким тењ келет? Эмне єчєн љз мырзањды, падышаны, жакшы коргобойсуњ? Анткени падышаны, мырзањды, љлтєрєє єчєн, эл ичинен бирљљ келип кетти.
16 Сенин мындай кылып жатканыњ жакшы эмес. Тењир тирєє! Мырзањарды, Тењирдин майланганын, коргобогонуњар єчєн, силер љлємгљ татыктуусуњар. Карачы, падышанын баш жагында турган найза жана суу куюлган идиш кана?»
17 Шабул Дљљттєн єнєн таанып: «Дљљт, уулум, бул сенин єнєњбє?» – деди. «Менин єнєм, мырзам падыша», – деп жооп берди Дљљт.
18 Дљљт дагы мындай деди: «Мырзам љз кулунун артынан эмнеге ањдып жєрљт? Мен эмне кылдым? Кандай кыянаттык кылдым?
19 Эми менин мырзам, падыша, љз кулунун сљзєн угуп турсун: Эгер Тењир сени мага каршы чыгарып жатса, анда бул кылып жатканыњ сенин Тењирге арнаган жыпар жыттуу курмандыгыњ болсун. Эгерде сени мага адам баласы каршы тукурса, анда аларга Тењирдин каргышы тийсин, анткени алар: “Бар, жат кудайларга кызмат кыл”, – деп, мени Тењирдин мурасчысы кылбай, кууп жиберишкен.
20 Тењирдин алдында менин каным жерге тљгєлбљсєн, анткени тоодон чил кубалагансып, Ысрайыл падышасынын издеп чыкканы – бир бєргљ».
21 Ошондо Шабул: «Мен кєнљљ кылдым. Дљљт уулум, кайтып кел, анткени сага мындан кийин жамандык кылбайм, себеби менин жаным бєгєн сенин кљз алдыњда кымбат болду. Мен акылсыздык кылдым, катуу жањылдым», – деди.
22 Дљљт мындай деп жооп берди: «Мына, падышанын найзасы. Жигиттердин бири келип, алып кетсин.
23 Тењир ар бир адамга анын адилеттєєлєгєнљ жана ишенимдєєлєгєнљ жараша берсин, анткени сени Тењир менин колума салып берген, бирок мен Тењирдин майланганына кол кљтљрєєнє каалаган жокмун.
24 Бєгєн менин кљз алдымда сенин љмєрєњ кандай кымбат болсо, Тењирдин кљз алдында менин љмєрєм да ошондой кымбат болсун, Ал мени ар кандай жамандыктан сактасын!»
25 Шабул Дљљткљ: «Уулум Дљљт, Кудай сага батасын берсин! Сен улуу иштерди кыласыњ, бардык ишињде ийгиликке жетесињ!» – деди. Ошентип, Дљљт љз жолу менен кетти, Шабул да љз єйєнљ кайтты.
1 Дљљт ичинен минтип ойлоду: «Акыры бир кєнє мен Шабулдун колуна тєшљм, андыктан мен єчєн пелиштиликтердин жерине качып баргандан артык эч нерсе жок. Ошондо Шабул мени ањдыганын коёт, Ысрайыл жеринен мындан ары издебей калат, анын колунан мен ошентип качып кутулам».
2 Дљљт ордунан туруп, жанындагы алты жєз кишиси менен Гат падышасы Маох уулу Акишке келди.
3 Ошентип, Дљљт љз кишилери менен, алардын ар бири љз єй-бєлљсє менен, љзєнєн эки аялы: изрейелдик Акинаам жана мурун кармелдик Hабалдын аялы болгон Абигейил менен Гаттагы Акиштикинде жашап калды.
4 Дљљттєн Гатка качып кеткенин Шабулга билдиришти, ошондон кийин ал аны издебей калды.
5 Дљљт Акишке мындай деди: «Эгер мен сенин алдыњда ырайым тапсам, анда кичинекей шаарлардын биринен мага орун берилсин, мен ошол жерде жашайын. Сенин кулуња сени менен бирге падышанын шаарында жашоонун кандай кажети бар?»
6 Ошондо Акиш ага Сыклакты берди. Ошондон ушул кезге чейин Сыклак Жєйєттєн падышаларына тиешелєє.
7 Дљљт Пелишти љлкљсєндљ бир жыл, тљрт ай жашады.
8 Дљљт љз кишилери менен чыгып, гешурлуктарды, гезриликтерди, амалыктыктарды талкалап турду, алар бул љлкљдљ Шурга чейин, ал тургай, Мисир жерине чейин эчактан бери жашап келишкен.
9 Дљљт ал љлкљнє талкалады, аял-эркегин тирєє калтырбай, койлорун, љгєздљрєн, эшектерин, тљљлљрєн, кийимдерин талап-тоноп, Акишке кайтып келип турду.
10 Акиш Дљљттљн: «Бєгєн кимдерге кол салдыњар?» – деп сурады. Дљљт ага: «Жєйєт аймагынын тєштєк жагына, Жерахмейелдин тєштєк жагына, Кейнинин тєштєк жагына», – деп жооп берди.
11 Дљљт эркегин да, аялын да тирєє калтырган жок, ал: «Алар биз жљнєндљ: “Дљљт ушундай кылган, анын Пелишти љлкљсєндљ љткљргљн мезгилинде кылган иштери ушундай болгон”, – деп айтышпасын», – деп, аларды Гатка алып келген жок.
12 Акиш Дљљткљ ишенип: «Ал љз эли Ысрайылга жек кљрєндє болуп калды, эми ал менин тєбљлєк кулум болот», – деди.
1 Ошол убакта пелиштиликтер Ысрайыл менен согушуу єчєн, љз аскерин топтоду. Акиш Дљљткљ: «Билип кой, љзєњ жана сенин кишилерињ мени менен, менин аскерим менен барасыњар», – деди.
2 Дљљт Акишке: «Кулуњдун кандай кыларын кљрљсєњ», – деди. Акиш Дљљткљ: «Мен ошон єчєн сени тєбљлєккљ башымды коргой турган сакчы кылам», – деди.
3 Шемуел каза болуп, бєт Ысрайыл аза кєтєп, аны љзєнєн шаары Рамага коюшту. Шабул болсо љлкљдљн сыйкырчылар менен тљлгљчєлљрдє кууп чыкты.
4 Пелиштиликтер чогулушту да, Шунемде кошуун болуп жайгашышты. Шабул болсо бєт Ысрайыл элин чогултту, алар Гилбояда кошуун болуп жайгашышты.
5 Шабул пелиштиликтердин кошуунун кљргљндљ, коркуп, жєрљгє болк дей тєштє.
6 Ошондо Шабул Тењирге кайрылды, бирок Тењир ага тєш аркылуу да, урим аркылуу да, пайгамбарлар аркылуу да жооп берген жок.
7 Ошондо Шабул љз кулдарына: «Мага сыйкырчы аял издеп таап бергиле, мен ошого барып, ошондон сурайм», – деди. Кулдары ага: «Эйен-Дордо сыйкырчы аял бар», – деп айтышты.
8 Шабул кийимин чечип, башка кийим кийди да, жанына эки киши алып, тєн ичинде ошол аялдыкына келди. Шабул ага: «Сенден суранам, сыйкырчылык кылып, мен айткан кишини чакырып бер», – деди.
9 Бирок аял ага: «Шабулдун эмне кылганын, сыйкырчылар менен тљлгљчєлљрдє љлкљдљн кандай кууп чыкканын билесињ. Сен эмнеге мени љлтєрєш єчєн тор жайып жатасыњ?» – деди.
10 Шабул сыйкырчы аялга Тењир менен ант берип: «Тењир тирєє! Бул иш єчєн сен жазаланбайсыњ», – деди.
11 Ошондо аял: «Сага кимди чакырып берейин?» – деп сурады. Ал ага: «Мага Шемуелди чакырып бер», – деди.
12 Аял Шемуелди кљргљндљ, катуу кыйкырып жиберди. Анан аял Шабулга кайрылып: «Сен эмнеге мени алдадыњ? Сен Шабул турбайсыњбы!» – деди.
13 Падыша андан: «Коркпо, сен эмнени кљрєп жатасыњ?» – деп сурады. Аял Шабулга: «Жерден чыгып келе жаткан, кудайга окшогон бирљљнє кљрєп жатам», – деп жооп берди.
14 Шабул андан: «Анын кебетеси кандай экен?» – деп сурады. Ал: «Жерден карыган, узун кийим кийген эркек киши чыгып келе жатат», – деди. Ошондо Шабул анын Шемуел экенин таанып, жєзтљмљндљп жыгылып таазим кылды.
15 Шемуел Шабулга: «Сен эмне єчєн менин тынчымды алып чакырдыњ?» – деди. Шабул мындай деп жооп берди: «Мен аябай жаман болуп турам. Пелиштиликтер мага кол салышты, бирок Кудай мени таштап койду, пайгамбарлар аркылуу да, тєшємдљ да жооп бербей жатат. Эмне кылышым керек экендигин єйрљтсєн деп, сени чакырдым».
16 Ошондо Шемуел ага мындай деди: «Тењир сени таштап, сага душман болуп калганда, менден эмнеге сурап жатасыњ?
17 Тењир мен аркылуу айтканын кылат. Ал падышачылыкты колуњдан тартып алып, аны жакыныња, Дљљткљ, берет.
18 Тењирдин тилин албай, Анын амалыктыктарга чыгарган каардуу љкємєн аткарбаганыњ єчєн Тењир сага ушундай кылып жатат.
19 Тењир сени менен кошо Ысрайылды пелиштиликтердин колуна салып берет. Љзєњ да, уулдарыњ да эртењ мени менен болосуњар. Тењир Ысрайылдын кошуунун пелиштиликтердин колуна салып берет».
20 Ошондо кєтєлбљгљн жерден Шабул эт-бети менен жыгылды, себеби Шемуелдин сљзєнљн абдан коркуп кетти. Ал ошол кєнє, ошол тєнє оозуна наар албагандыктан, алсырап калган эле.
21 Тигил аял Шабулдун жанына келип, анын абдан коркуп кеткенин кљргљндљ, мындай деди: «Мен, сенин кєњєњ, тилињди алып, љмєрємдє тобокелге салып, айткан буйругуњду аткардым.
22 Эми сенден суранам, сен да кєњєњдєн тилин ал. Мен сага бир кесим нан берем, жегин, ал сага жол жєргљндљ кубат болот».
23 Бирок ал: «Жебейм», – деп баш тартты. Кулдары да, аял да аны кљндєрљ башташты. Ошондо ал алардын тилин алып, туруп келип, тљшљккљ отурду.
24 Аялдын єйєндљ бордолгон торпогу бар болчу, ал аны мууздоого шашты. Ун алып жууруп, ачыткысыз нан бышырды.
25 Анан Шабулдун жана анын кулдарынын алдына койду. Алар жешти, анан орундарынан туруп, ошол эле тєнє кетишти.
1 Пелиштиликтер љздљрєнєн бардык аскерин Апейикке чогултушту. Ысрайылдыктардын кошууну Изрейелдеги булактын жанына жайланышты.
2 Пелишти тљрљлљрє жєздљп-мињдеп келе жатышты. Дљљт жана анын кишилери болсо артта Акиш менен келе жатышты.
3 Пелишти тљрљлљрє: «Бул кайсы эврейлер?» – деп сурашты. Акиш Пелишти тљрљлљрєнљ: «Эмне, силер мунун Ысрайыл падышасы Шабулдун кулу Дљљт экенин билбейсињерби? Ал бир жылдан ашуун убактан бери менин жанымда, ал келгенден бери мен андан эч кандай жаман нерсе кљргљн жокмун», – деп жооп берди.
4 Пелишти тљрљлљрє Дљљткљ кыжырданып, Акишке мындай деп айтышты: «Сен бул кишини артка жибер, ал сен дайындаган љз ордунда тынч отурсун. Ал биз менен согушка барбасын, согушта љзєбєзгљ каршы чыкпасын. Ал љз мырзасын мына бул жигиттердин башынан башка эмне менен ыраазы кыла алат?
5 “Шабул мињди жењди, Дљљт он мињди жењди”, – деп, ушул Дљљт жљнєндљ ырдап-бийлешпеди беле!»
6 Ошондо Акиш Дљљттє чакырып, ага мындай деди: «Тењир тирєє! Сенин ниетињ ак, аскерлердин арасында мени менен жєргљнєњ мага жакшы болор эле, анткени сен мага келгенден бери мен сенден жаман нерсе байкаган жокмун, бирок сага тљрљлљрдєн кљз карашы жакшы эмес.
7 Ошондуктан азыр кайра артка кайт, тынчтык менен кете бер. Пелишти тљрљлљрєн кыжырдантпа».
8 Бирок Дљљт Акишке мындай деди: «Мен эмне кылдым, алдыња келген кєндљн ушул кєнгљ чейин кулуњдан кандай айып таптыњ, эмне єчєн мага мырзам падышанын душмандары менен согушканы барууга болбосун?»
9 Акиш Дљљткљ мындай деп жооп берди: «Ишен, сен мен єчєн Кудайдын периштесиндей жагымдуусуњ, бирок Пелишти мырзалары: “Ал биз менен согушка барбасын”, – дешти.
10 Ошондуктан љзєњ да, мырзањдын љзєњ менен кошо келген кулдары да эртењ менен туруп, жарык киргенде жљнљгєлљ».
11 Эртењ менен Пелишти жерине кайтыш єчєн, Дљљт жана анын кишилери эрте турушту. Пелиштиликтер болсо согушка, Изрейелге кетишти.
1 Дљљт жана анын кишилери єчєнчє кєнє Сыклакка келишсе, амалыктыктар Сыклакка тєштєк тарабынан кол салып, аны басып алып љрттљп кетишиптир.
2 Аялдарды жана шаарда жашагандардын бардыгын, кичинесинен чоњуна чейин љлтєрбљстљн, туткундап, жолуна тєшєшєптєр.
3 Дљљт љз кишилери менен шаарга келсе, шаар љрттљнєп, алардын аялдары, уулдары жана кыздары туткундалып кеткен экен.
4 Дљљт жана анын жанындагы эл боздоп ыйлады, алар ыйлаганга алы келбей калганча ыйлашты.
5 Дљљттєн эки аялы да – изрейелдик Акинаам жана мурда кармелдик Hабалдын аялы болгон Абигейил туткундалып кетиптир.
6 Дљљт абдан кыйналды, анткени эл аны таш барањга алгысы келди. Анткени уулдары менен кыздарынан ажыраган эл кайгырып турган эле.
7 Бирок Дљљт љзєнєн Кудай-Тењиринен кєч алды. Ал Акимелектин уулу Абыйатарга: «Мага эфодду алып кел», – деди. Абыйатар Дљљткљ эфодду алып келди.
8 Дљљт Тењирге кайрылып: «Бул сансыз аскердин артынан тєшљйєнбє? Аларды кууп жетемби?» – деп сурады. Ага: «Артынан тєш, кууп жетесињ, туткундарды алып каласыњ», – деп айтылды.
9 Ошондо Дљљт љзє да, жанындагы алты жєз жигити да жљнљдє. Алар Бесор суусуна келишкенде, чарчап-чаалыккандары ошол жерде калышты.
10 Дљљт тљрт жєз кишиси менен тигилердин артынан тєштє. Эки жєз кишиси токтоп калды, анткени алар Бесор суусун кечип љтљ алышкан жок.
11 Алар талаадан мисирлик бир кишини таап алып, Дљљткљ алып келишти да, ага нан беришти, ал жеди, ага суу беришти.
12 Анжыр жемишинин тањгагынан бир бљлєк, эки тањгак мейиз беришти. Ал аны жеп, кєчєнљ кирди, анткени ал єч кєн, єч тєн нан да жебептир, суу да ичпептир.
13 Дљљт андан: «Сен кимдин кулусуњ? Кайдан болосуњ?» – деп сурады. Ал ага: «Мен мисирликмин, амалыктык бир кишинин кулумун, кожоюнум мени таштап кетти, анткени єч кєндљн бери ооруп жатам.
14 Биз Керейтинин, Жєйєттєн жана Калептин тєштєк жагынан басып кирдик, Сыклакты болсо љрттљп жибердик», – деп жооп берди.
15 Дљљт андан: «Ошол сансыз аскерге мени алып барасыњбы?» – деп сурады. Ал ага: «“Сени љлтєрбљйм, кожоюнуњдун колуна салып бербейм”, – деп, Кудай менен ант бер, ошондо мен сени ошол сансыз аскерге алып барам», – деп жооп берди.
16 Ошентип, ал Дљљттє алып барды. Амалыктыктар бєт љлкљгљ чачырап, Пелишти менен Жєйєт жеринен алган чоњ олжого тунуп, ичип-жеп тойлоп жатышкан экен.
17 Дљљт аларды ињирден баштап эртеси кєндєн кечине чейин талкалады, тљљ минип качып кеткен тљрт жєз уландан башка эч ким кутулган жок.
18 Дљљт амалыктыктар алгандын баарын тартып алды. Љзєнєн эки аялын да алып калды.
19 Амалыктыктар алып кеткендин эч нерсеси: кичинеси да, чоњу да, уулдары да, кыздары да, олжосу да жоголгон жок, Дљљт бардыгын кайра кайтарып алды.
20 Дљљт алардын бардык майда жана бодо малын алды. Аларды љздљрєнєн малынын алдына салып айдап алып: «Бул – Дљљттєн олжосу», – дешти.
21 Анан Дљљт љзєнєн артынан жєрљ албай калган эки жєз кишиге келди. Аларды Дљљт Бесор суусунун боюна калтырган эле. Алар Дљљттє жана анын жанындагы кишилерди тосуп чыгышты. Дљљт ал кишилерге келип, алардын ал-жайын сурады.
22 Ошондо Дљљт менен баргандардын арасындагы жаман, начар кишилер мындай дешти: «Булар биз менен барбагандыгы єчєн, аларга љзєбєз тартып алган олжодон бербейбиз. Ар ким љз аялын, балдарын гана алсын да, кете берсин».
23 Бирок Дљљт аларга мындай деди: «Бир туугандарым, Тењир бергенден кийин, мындай кылбагыла. Ал бизди сактап, бизге каршы келген сансыз аскерди колубузга салып бербедиби.
24 Силердин бул сунушуњарды ким укмак эле? Согушка баргандардын єлєшє кандай болсо, арабалардын жанында калгандардын єлєшє да ошондой болушу керек, баарына тењ бљлєнєшє керек», – деди.
25 Ошол кєндљн баштап, Дљљт муну Ысрайыл элиндеги мыйзам жана милдет катары бекитти, ал ушул кєнгљ чейин сакталып келе жатат.
26 Анан Дљљт Сыклакка келип, Жєйєттєн аксакалдарына, досторуна: «Бул силерге Тењирдин душмандарынан тартылып алынган олжодон белек», – деп, олжодон жљнљттє.
27 Ал бейтелдегилерге, тєштєк рамоттогуларга, жатирдегилерге,
28 аройердегилерге, сипмоттогуларга, эштемоадагыларга,
29 рахалдагыларга, Жерахмейел жана Кейни шаарларындагыларга,
30 хормадагыларга, хор-ашандагыларга, атахтагыларга,
31 хеброндогуларга жана Дљљт љз кишилери менен жєргљн бардык жерлерге жљнљттє.
1 Пелиштиликтер болсо ысрайылдыктар менен согушуп жатышты. Ысрайыл эркектери пелиштиликтерден качып, Гилбоя тоосунда кырылышты.
2 Пелиштиликтер Шабулду жана анын уулдарын кууп жетип, Шабулдун уулдары Жонатанды, Аминадапты жана Малкишуаны љлтєрєштє.
3 Шабулга каршы согуш катаал болду, аны жаа аткычтар атышты, ал аткычтардан катуу жарадар болду.
4 Ошондо Шабул љзєнєн курал кљтљргљн жигитине: «Кылычыњды кынынан сууруп, мени сайып сал, болбосо мына бул сєннљткљ отургузулбагандар келип, мени љлтєрєп, маскара кылышат», – деди. Бирок курал кљтљргљн жигит макул болгон жок, анткени абдан коркуп турган эле. Ошондо Шабул љз кылычын алып, ага сайынып жыгылды.
5 Курал кљтљргљн жигити Шабулдун љлгљнєн кљргљндљ, љз кылычына жыгылып, аны менен кошо љлдє.
6 Ошентип, ошол кєнє Шабул, анын єч уулу жана курал кљтљргљн жигити, ошондой эле бардык кишилери аны менен кошо љлєштє.
7 Љрљљн тарапта жана Иордан суусунун наркы љйєзєндљ жашаган ысрайылдыктар Ысрайыл элинин качканын, Шабулдун жана анын уулдарынын љлгљнєн кљрєшкљндљ, љз шаарларын таштап качышты. Пелиштиликтер келип, алардын шаарларына отурукташып алышты.
8 Эртеси кєнє пелиштиликтер Гилбоя тоосуна љлгљндљрдє тоногону келишкенде, Гилбоя тоосунан Шабулдун жана анын єч уулунун љлєгєн табышты.
9 Алар Шабулдун башын кесип, куралын чечип алып, буркандарынын бутканаларына жана љздљрєнєн элине бул окуяны кабарлаш єчєн, Пелиштинин бєт жерине жљнљтєштє.
10 Анын куралын Ашейранын бутканасына коюшту, денесин Бейт-Шандын дубалына асып коюшту.
11 Пелиштиликтердин Шабулду эмне кылышканын Гилаттагы Жабештин тургундары угушту.
12 Ошондо бардык эр жєрљктљр туруп, тєнє бою жол жєрєп келип, Шабулдун жана анын уулдарынын денелерин Бейт-Шандын дубалынан алып, Жабешке алып келип, ошол жерде љрттљп салышты.
13 Алардын сљљгєн алып, Жабештеги эмен дарагынын тєбєнљ кљмєштє да, жети кєн орозо кармашты.