ЫРДЫН ЫРЫ

1-БЉЛЄМ

Биринчи ыр

1 «Ал мени оозу менен љпсєн! Анткени сенин сєйєєњ шараптан артык.

2 Сенин жыпар жыттуу майларыњ кандай сонун жыттанат, сенин атыњ тљгєлгљн миррадай, ошондуктан сени кыздар сєйєшљт».

3 «Мени љзєњљ тарт!» «Биз сенин артыњдан чуркайбыз». «Падыша мени љзєнєн ички бљлмљлљрєнљ киргизди». «Биз сага суктанабыз, сага кубанабыз. Сенин шараптан артык сєйєєњдє мактайбыз. Сен сєйєєгљ татыктуусуњ!»

4 «Иерусалим кыздары! Мен кара торумун, бирок Кейдардын чатырындай, Сулаймандын пардасындай сулуумун.

5 Менин кара торулугума карабагыла, анткени мен кєнгљ кєйєп калгамын. Энемдин уулдары мага ачууланып, жєзємзарларды кайтартып коюшту, ошондуктан љзємдєн жєзємзарымды кайтарган жокмун.

6 Айтчы мага, жаным сєйгљн жигитим, койлоруњду кайсы жерге жаясыњ? Тєштљ кайда эс аласыњ? Койлорун кайтарган жолдошторуњдун жанында жєзєн жапкан аял сыяктуу жєрљ беремби?»

7 «Аялдардын эњ сулуусу, эгерде сен муну билбесењ, анда койлордун изи менен бар, улактарыњды койчулардын чатырларынын жанына кайтар.

8 Сєйгљн кызым, мен сени фараондун арабасына чегилген байталга окшоштурам.

9 Таажы алдындагы жєзєњ, мончок тагылган мойнуњ кандай сонун.

10 Биз сага кємєш менен жээктелген алтын таажы жасап беребиз».

11 «Падыша дасторкон єстєндљ отурганда, менин жыпар жыттуу майымдын жыты ањкып турду.

12 Менин сєйгљн жигитим тљшємдљ жєргљн бир тутам миррадай.

13 Менин сєйгљн жигитим Эйин-Геди жєзємзарларындагы кипердин сабагындай».

14 «Оо, кандай сулуусуњ, сєйгљн кызым, кандай сулуусуњ, сенин кљзєњ кљгєчкљндєн кљзєндљй».

15 «Оо, кандай сулуусуњ, сєйгљн жигитим, љзєњљ тартып турасыњ! Тљшљгєбєз кљк шибер,

16 єйєбєздєн чатыры кедр жыгачынан, єйєбєздєн шыбы кипарис тактайынан».

2-БЉЛЄМ

1 «Мен Шарондун нарцисс гєлємєн, љрљљндєн лилия гєлємєн.

2 Тикенектин арасында лилия гєлє кандай болсо, кыздардын арасында сєйгљн кызым ошондой».

3 «Токойдогу бак-дарактын арасында алма багы кандай болсо, жигиттердин арасында менин сєйгљн жигитим ошондой. Мен анын кљлљкљсєндљ отурганды жакшы кљрљм, анын мљмљлљрє тањдайымда таттуу.

4 Ал мени той єйєнљ алып кирди, анын менин єстємдљгє туусу – сєйєє.

5 Мени мейиз менен кубаттандыргыла, алма менен сергиткиле, анткени мен сєйєєдљн алсырап баратам.

6 Сєйгљн жигитимдин сол колу менин башымдын астында, ал эми оњ колу менен мени кучактайт».

7 «Иерусалим кыздары, мага жейрен менен, элик менен ант бергиле: љзє кааламайынча, сєйгљн кызымды ойготпогула, тынчын албагыла».

Экинчи ыр

8 «Сєйгљн жигитимдин єнє чыгып жатат! Мына, ал келе жатат, тоолор менен чаап, адырлар менен секирип келе жатат.

9 Менин досум жейренге же жаш бугуга окшош. Мына, ал биздин дубалдын ары жагында туруп алып, терезеден карап жатат, терезенин торунан тиктеп жатат!

10 Сєйгљн жигитим мага минтип сєйлљй баштады: “Тур, сєйгљн кызым, сулуум, жєр мени менен!

11 Мына, кыш да љтєп кетти, жаан жаачу учур бєтєп, жаан басылды.

12 Жер бетине гєлдљр чыга баштады, ырдай турган мезгил келди, љлкљбєздљ бактек єнє угула баштады.

13 Анжыр багы бєчєр жарды, жєзєм сабактары гєлдљп, жытын ањкытып жатат. Тур, сєйгљн кызым, сулуум, жєр мени менен!

14 Аска-зоонун далдасындагы, аскалардын жаракасындагы кљгєчкљнєм! Мага жєзєњдє кљрсљт, мага єнєњдє угуз! Анткени єнєњ таттуу, жєзєњ жагымдуу!”

15 Бизге жєзємзарларды бєлдєрєп жаткан тєлкєлљрдє, бачикилерди кармап бергиле, анткени жєзємзарларыбыз гєлдљп жатат.

16 Сєйгљн жигитим мага таандык, мен ага таандыкмын, ал лилия гєлдљрєнєн арасында кой кайтарып жєрљт.

17 Тањ агарып, кљлљкљлљр кача баштаганга чейин кайрылып кел, жейрендей же тоонун жаракасындагы жаш бугудай бол!

3-БЉЛЄМ

1 Тєн ичинде тљшљгємдљ жатканда, жаным сєйгљн жигитти издедим, аны издедим, бирок таппай койдум.

2 Мен эми турайын, шаарды, кљчљлљрдє, аянттарды аралап, жаным сєйгљн жигитти издейин. Мен аны издедим, бирок таппай койдум.

3 Менин алдыман шаарды кыдырып жєргљн кєзљтчєлљр чыгышты, мен алардан: “Силер менин жаным сєйгљн жигитти кљрдєњљрбє?” – деп сурадым.

4 Бирок мен алардан љтљ бергенде жаным сєйгљн жигитимди таптым. Мен аны бек кармап алып, энемдин єйєнљ алып келгенче, энемдин тљркє єйєнљ алып келгенче коё берген жокмун».

5 «Иерусалим кыздары, жейрен менен, элик менен ант бергиле: љзє кааламайынча, сєйгљн кызымды ойготпогула, тынчын албагыла».

Єчєнчє ыр

6 «Кєйєп жаткан миррадан, фимиамдан жана мирра кайнаткан адамдын ар кандай аралашмасынан чыккан тєтєн тєрмљгєндљй болуп, чљлдљн келе жаткан бул ким?

7 Бул – Сулаймандын кљтљрєп жєрмљ тактысы, аны Ысрайыл уулдарынан тандалган алтымыш жигит кайтарып турат.

8 Алардын баары бирден кылыч кармап турат, баары майданда тажрыйбалуу, тєнкє коркунучтан улам ар биринин белинде кылыч.

9 Сулайман љзєнљ Лебанон дарагынан кљтљрєп жєрмљ такты жасады.

10 Анын мамыларын кємєштљн, чыканак койчу кырларын алтындан, отургучун кочкул кызыл жибектен жасады, ичин Иерусалим кыздарынын сєйєєсє менен жасалгалаган.

11 Сиондун кыздары, келгиле, таажы кийип отурган Сулайман падышаны кљргєлљ. Бул таажыны энеси єйлљнєє той кєнє, жєрљгє кубанычка баткан кєнє кийгизген».

4-БЉЛЄМ

1 «Оо, кандай сулуусуњ, сєйгљн кызым, кандай сулуусуњ! Тармал чачыњдын астындагы кљзєњ кљгєчкљндєн кљзєндљй. Чачыњ Гилат тоосунан тєшєп келе жаткан эчкилердей.

2 Тиштерињ суудан чыгып келе жаткан кыркылган койлордой, алардын ар биринин эгиз козулары бар, алардын арасында кысыр калганы жок.

3 Эрдињ кызыл тасмадай, оозуњ татынакай, тармал чачтарыњдын астындагы эки бетињ экиге бљлєнгљн анардай.

4 Мойнуњ Дљљттєн курал-жарактар єчєн курулган мунарасындай, ага баатырлардын мињдеген калкандары илинген.

5 Тљшєњ лилия гєлдљрєнєн арасында оттоп жєргљн эгиз жаш жейрендей.

6 Тањ агарып, кљлљкљлљр кача баштаганга чейин, мирра тоосуна, фимиам адырына барайын.

7 Бєт турпатыњ келишкен, сєйгљн кызым, сенде эч кандай кемчилик жок!

8 Колуктум, жєр мени менен, Лебанондон кетели! Жєр, Лебанондон кетели, Амана тоосунан, Сенир менен Хермон тоосунан, арстандардын єњкєрєнљн, илбирстердин тоосунан кеткенге шашыл!

9 Сен менин жєрљгємдє туткундап алдыњ, карындашым, колуктум! Сен менин жєрљгємдє кљз карашыњ менен эле, мойнуњдагы шуруњ менен эле туткундап алдыњ.

10 Оо, сенин сєйєєњ тењдешсиз, карындашым, колуктум! Сенин сєйєєњ шараптан таттуу, сенин ањкыган жытыњ бардык жыпар жыттуу заттардан жыттуу!

11 Оо колуктум, оозуњдан тартылбаган бал тамат, тилињдин асты – бал менен сєт. Кийимињдин ањкыган жыты Лебанондун ањкыган жытындай!

12 Карындашым, колуктум, кулпуланган баксыњ, бекитилген кудуксуњ, мљљр басылган булаксыњ.

13 Сенин кљчљт отургузулган багыњ – сонун мљмљлєє анар багы,

14 шињгил мљмљлєє кипер бадамы, нард, заапаран, айир, дарчин, ар кыл жыпар жыттуу бак-дарактар, мирра, алой, ар кандай, эњ сонун жыпар жыттуу љсємдєктљр љскљн бак.

15 Сен бак ичиндеги булаксыњ – тирєє суусу бар кудуксуњ, Лебанон тоосунан агып тєшкљн суусуњ.

16 Ойгон, тєндєк шамалы, кел, тєштєк шамалы! Менин багыма сок, ошондо анын жыпар жыты ањкыйт!» «Сєйгљн жигитим љзєнєн багына келсин, анын ширин мљмљлљрєнљн жесин!»

5-БЉЛЄМ

1 «Мен љз багыма келдим, карындашым, колуктум. Љз миррамды жыпар жыттуу чљптљрєм менен кошо чогултуп алдым. Љзємдєн тартыла элек балым менен кошо балымды жедим, шарабым менен сєтємдє ичтим». «Жегиле, достор! Ичкиле, тойгула, сєйєктєєлљр!»

Тљртєнчє ыр

2 «Мен уктап жатам, бирок жєрљгєм сергек. Эшикти черткен сєйгљн жигитимдин єнє угулуп жатат: “Эшигињди ач, карындашым, сєйгљнєм, кљгєчкљнєм, таптазам! Анткени менин башымды бєт бойдон шєєдєрєм каптады, тєнкє шєєдєрємдєн тамчыларынан тармал чачым ным болду”.

3 Мен кийимимди чечип салдым, эми аны кайра кантип киейин? Буттарымды жууп алдым, эми аларды кайра кантип булгайын?

4 Сєйгљн жигитим тешиктен колун сунду, аны кљрєп, жан дєйнљм толкунданып кетти.

5 Сєйгљн жигитиме эшигимди ачайын деп, мен ордумдан турдум, колдорумдан мирра тамчылап турду. Колдорумдагы мирра кулпуга таамп жатты.

6 Сєйгљн жигитиме эшикти ачтым, бирок сєйгљн жигитим бурулуп кетип калды. Ал сєйлљп жатканда, мен єчєн жашоонун мааниси жоголду. Мен аны издедим, бирок таппай койдум, аны чакырдым, бирок ал жооп берген жок.

7 Шаарды аралап жєргљн сакчылар алдыман чыгып, мени уруп-сабап, жарадар кылышты, дубалды кайтаргандар жамынчымды сыйрып алышты.

8 Иерусалим кыздары, эгерде силер менин сєйгљн жигитиме жолугуп калсањар, менин сєйєєдљн алсырап бара жатканымды айтабыз деп, мага ант бергиле».

9 «Аялдын сулуусу, сенин сєйгљн жигитињ башкалардын сєйєктєєлљрєнљн эмнеси менен артык? Бизге ушинтип ант бердиргидей, сенин сєйгљн жигитињ башкалардан эмнеси менен артык?»

10 «Менин сєйгљн жигитим ак жуумал, кызыл жєздєє, ал он мињ эркектен артык.

11 Башы – таза алтын, чачы тармал, карганын канатындай капкара.

12 Кљзє сєткљ киринип, ыракаттанып отурган суу боюндагы кљгєчкљндљй.

13 Бети – жыпар жыттуу гєлзар, жыпар жыттуу љсємдєктљрдєн жљљктљрє, эриндери – лилия, суюк мирра таамп турат.

14 Колу – топаз таштары жаткырылган жумуру алтын устун, ал эми ичи – сапфир таштары бастырылган пил сљљгє.

15 Буту – алтын таканычка коюлган мармар мамы. Сырткы кљрєнєшє Лебанондой, кедр жыгачындай бийик.

16 Оозу таттуу, анын бєт келбети келишкен, Иерусалим кыздары, менин сєйгљн жигитим мына ушундай, менин досум мына ушундай!»

6-БЉЛЄМ

1 «Аялдын сулуусу, сєйгљн жигитињ кайда кетти? Сенин сєйгљнєњ кай тарапка багыт алды? Биз сени менен кошо издейли».

2 «Менин сєйгљн жигитим љзєнєн койлорун бак ичинде кайтарыш єчєн, лилия гєлдљрєн териш єчєн, љзєнєн багына, жыпар жыттуу гєлзарына кетти.

3 Мен сєйгљн жигитиме таандыкмын, ал мага таандык. Ал лилия гєлдљрєнєн арасында кой кайтарып жєрљт».

Бешинчи ыр

4 «Сєйгљн кызым, Тирса сымал сулуусуњ! Иерусалимдей татынасыњ, туу кљтљргљн кошуундай сєрдєєсєњ!

5 Менден кљзєњдє ал, анткени кљздљрєњ мени толкундантып жатат!

6 Чачыњ Гилат тоосунан тєшєп келе жаткан эчкилердей. Тиштерињ суудан чыгып келе жаткан койлордой. Алардын ар биринин эгиз козулары бар, алардын арасында кысыр калганы жок.

7 Тармал чачыњдын астындагы эки бетињ экиге бљлєнгљн анардай.

8 Алтымыш ханыша, сексен кєњ аял, сан жеткис кыз бар.

9 Бирок менин кљгєчкљнєм, таптазам – тењдеши жок кыз. Ал – энесинин жалгыз кызы, тљрљгљн энесинин эњ сєйєктєє кызы. Кыздар аны кљрєп макташты, ханышалар жана кєњ аялдар аны дањкташты».

10 «Тањ нурундай жаркыраган, ай сыяктуу суйкайган, кєн сыяктуу жарык, туу кљтљргљн кошуундай сєрдєє бул ким?»

11 «Мен љрљљндљгє бак-дарактардын кљгљргљнєн кљрљйєн деп, жєзєм сабагы бєчєр алды бекен, анар гєлдљдє бекен деп жањгак багына келдим.

12 Элимдин атактуу адамдарынын арабаларына жаным мени кантип алып барганын билбейм».

7-БЉЛЄМ

1 «Бери кара, бери кара, Шуламит, бери кара, бери кара, биз сени кљрљлє». «Манайимдин ыр-бийлерин кљргљнсєп, Шуламитти кљрєп эмне кыласыњар?

2 Оо атактуу кыз, сандал кийген буттарыњ кандай сонун! Бутуњдун сулуулугу чебер устанын колунан чыккан жасалгадай!

3 Киндигињ жыпар жыттуу шарабы тєгљнбљгљн тегерек чљйчљктљй. Ичињ лилия гєлдљрє менен жээктелген буудай боосундай.

4 Тљшєњ эки улактай, эгиз жейрендей.

5 Мойнуњ пилдин сљљгєнљн жасалган мамыдай, кљздљрєњ Бат-Рабимдин дарбазасынын жанындагы Кешпон кљлєндљй, мурдуњ Дамаскты караган Лебанон мунарасындай.

6 Башыњ Кармел тоосундай, башыњдагы чачыњ кочкул кызыл жибектей. Тармал чачыњ падышаны љзєнљ тартып турат.

7 Љзєњдєн сєйкємдєє келбетињ менен кандай сулуусуњ, кандай жагымдуусуњ, сєйгљн кызым!

8 Сенин бул келбетињ курма пальмасына, тљшєњ жєзєм шињгилине окшош.

9 “Пальмага чыксам, анын бутактарын кармасам”, – деп ойлодум. Тљшєњ мен єчєн жєзєм шињгилиндей, таноолоруњдан чыккан жыт алманын жытындай болсун.

10 Оозуњ эњ сонун шараптай». «Ал тєз эле досумдун оозуна агып жатат, чањкагандарды кандырат.

11 Мен љз досума таандыкмын, анын эњсегени менмин.

12 Кел, сєйгљн жигитим, талаага чыгалы, айыл-кыштактарда тєнљйлє.

13 Эртењ менен жєзємзарларга баралы, жєзєм сабактары љсєп чыктыбы, бєчєрлљрє ачылдыбы, анар гєлдљдєбє, кљрљлє. Ошол жерде мен сага сєйєємдє кљрсљтљм.

14 Мандрагорлор ањкыган жытын чыгарышты, эшигибиздин алдында ар кандай сонун мљмљлљр, жањысы да, эскиси да бар. Буларды мен сен єчєн сактадым, сєйгљн жигитим.

8-БЉЛЄМ

1 Оо, сен менин энемдин эмчегин эмген бир тууганым болсоњ кана! Кљчљдљн жолукканымда, мен сени љпкєлљмљкмєн, бирок мени айыпташмак эмес.

2 Мен сени энемдин єйєнљ жетелеп келмекмин. Сен мени окутмаксыњ, мен болсо сага жыттуу шараптан жана љзємдєн анар ширемден ичирмекмин.

3 Сєйгљн жигитимдин сол колу башымдын астында болсун, ал эми оњ колу мени кучактап жатсын».

4 «Иерусалим кыздары! Љзє кааламайынча, сєйгљн кызымды ойготпогула, тынчын албагыла!»

Алтынчы ыр

5 «Љзєнєн сєйгљн жигитине жљлљнєп чљлдљн чыккан бул ким?» «Мен сени алма бактын тєбєнљн ойготтум, ошол жерде сени энењ тљрљгљн, сени тљрљгљн аял ошол жерде тљрљгљн.

6 Сен мени жєрљгєњљ мљљр баскандай басып ал, колуња шакектей кылып салып ал. Анткени сєйєє љлємдљй кєчтєє, кызганыч љлгљндљр жаткан жайдай коркунучтуу, анын жебеси – оттуу жебе, ал – љтљ кєчтєє жалын.

7 Сєйєєнє чоњ суулар да љчєрљ албайт, дарыялар каптай албайт. Адам сєйєє єчєн єйєндљгє бєт байлыгын берсе, ал жек кљрєнєє менен четке кагылып калмак».

8 «Биздин бир карындашыбыз бар, ал али жаш, тљшє да чыга элек. Карындашыбызга жуучу тєшкљндљ, биз аны эмне кылабыз?

9 Эгерде ал дубал болсо, анда биз анын єстєнљ кємєштљн чатырларды тикмекпиз. Эгерде ал эшик болсо, анда биз аны кедр тактайлары менен каптамакпыз».

10 «Мен дубалмын, тљштљрєм мунарадай, ошондуктан мен анын кљзєнљ бойго жеткен кыздаймын».

11 «Сулаймандын Баал-Амон жеринде жєзємзары бар эле. Ал бул жєзємзарын кайтаруучуларга берген эле, ар бир кайтаруучу анын жемиши єчєн мињден кємєш жеткирип турушу керек болчу».

12 «Ал эми жєзємзарым менин алдымда. Сулайман, мињи – сага, ал эми эки жєзє – анын жемишин кайтаргандарга».

13 «Бактардын арасында жашаган кыз! Достор єнєњдє угуп жатышат, єнєњдє мага да угуз».

14 «Чурка, сєйгљн жигитим! Бальзам тоолорундагы жейрендей же жаш бугудай бол!»