YOQUBNING MAKTUBI


1-bob

1 Men, Xudoning va Rabbimiz Iso Masihning quli Yoqub, jahonga tarqalib ketgan o`n ikki qabilaga salomatlik tilayman.

2 Ey birodarlarim, turli sinovlarga duchor bo`lganingizda, uni katta sevinch bilan qabul qilinglar.

3 Shuni bilinglarki, imoningizning sinalishidan sabr-toqat hosil bo`ladi.

4 Sabr-toqat to`la samarasini ko`rsatsin, toki sizlar hech bir narsadan kamchiliksiz, komil va nuqsonsiz odamlar bo`linglar.

5 Agar sizlardan biror kishining hikmati kamlik qilsa, hammaga samimiyat bilan, ta`na qilmasdan beruvchi Xudodan so`rasin, Xudo unga beradi.

6 Lekin hech shubha qilmasdan, imon bilan so`rasin. Chunki shubha qiluvchi kishi shamolda tebrangan dengiz to`lqiniga o`xshaydi.

7-8 O`zining butun yo`llarida beqaror, ikkilanuvchi bunday odam Rabbimdan biror narsa olaman, deb hayol qilmasin.

9 Nochor ahvoldagi birodar o`zining yuksalishi bilan maqtansin.

10 Boy esa o`zining pasayishi bilan maqtansin. Chunki u o`tning guliday so`lib qoladi.

11 Quyosh chiqib, jazirama issig`i bilan o`tni quritib yuboradi. O`tning guli to`kiladi, butun go`zalligi yo`qoladi. Xuddi shu singari boyning ham hayot yo`li xazon bo`ladi.

12 Sinovga sabr-toqat qilgan odam baxtiyordir. Chunki u sinovdan o`tgach, Rabbimizni sevuvchilarga nasib bo`ladigan hayot tojiga sazovor bo`ladi.

13 Vasvasaga tushganda hech kim: “Xudo meni sinab ko`rayotir”, - demasin. Chunki Xudo yomonlik vasvasasiga tushmaydi, O`zi ham hech kimni vasvasaga solmaydi.

14 Lekin har kim o`zining ehtirosiga berilib, aldanib vasvasaga duchor bo`ladi.

15 Keyin ehtiros homilador bo`lib gunohni tug`adi, gunoh esa yetilib, o`limga sabab bo`ladi.

16 Ey sevikli birodarlarim, aldanmanglar!

17 Har bir ne`mat, har bir mukammal hadya yuqoridan, samoviy nurlar Otasidan tushadi. Unda hech qanday o`zgarish yo`q, o`zgaruvchan ko`lanka ham yo`q.

18 Xudo haqiqat kalomi orqali bizga hayot bag`ishladi, chunki O`z yaratganlari orasida birinchi o`rinni egallashimizni xohladi.

19 Ey sevikli birodarlarim, shuni bilinglarki, har bir odam eshitishda chaqqon, gapirishda vazmin, g`azab vaqtida og`ir bo`lsin.

20 Chunki inson g`azabi Xudoning odil hukmini amalga oshira olmaydi.

21 Shuning uchun har qanday ifloslikni, ko`p bo`lib qolgan yomonliklarni bir chetga yig`ishtirib qo`yinglar, Xudoning qalbingizga ekib qo`ygan kalOmini muloyimlik bilan tan olinglar. Ana bu kalom jonlaringizni qutqarishga qodir.

22 O`z-o`zingizni aldab, Xudo kalOmining faqat tinglovchilarigina emas, balki ijrochilari bo`linglar.

23 Agar biror kishi kalomni tinglab, ijro etmasa, u o`zining asl yuzini ko`zguda odamga o`xshab qoladi.

24 Odam o`ziga qaradi-yu ketdi va darhol qanday ekanligini unutib yubordi.

25 Lekin mukammal Qonunga, Xudoning erk beruvchi Qonuniga yaqindan qarab, unga qat`iy amal qilgan kishi, ya`ni unutuvchan tinglovchi emas, balki ishni bajaruvchi kishi o`z yo`lida baxtiyor bo`ladi.

26 Agar orangizdagi biror kishi o`zini dindor hisoblab, tilini tiymasa, u o`z vijdonini aldagan bo`ladi va uning dindorligi befoydadir.

27 Otamiz Xudoga ma`qul tushadigan din-diyonat poklik va benuqsonlikni talab qiladi, ya`ni yetim-yesirlarni qayg`uli kunlarida yo`qlab borishimiz lozim hamda bu dunyoning nopokliklaridan o`zimizni toza saqlashimiz kerak.


2-bob

1 Ey birodarlarim, ulug`vor Rabbimiz Iso Masihga bo`lgan imoningizni yuz-xotirchilikdan toza saqlanglar.

2 Agar sizlarning yig`ilishingizga oltin uzukli, bashang kiyimli bir odam bilan juldur, kir kiyimli kambag`al bir odam kirsa-yu,

3 sizlar bashang kiyinganga qarab: “Marhamat qilib to`rda o`tiring”, - kambag`alga esa: “Sen poygahda tur” yoki “Shu yerga, oyog`im ostida o`tir”, - desangiz,

4 sizlar yuz-xotirchilikka borib, bu bilan yomon niyatli qozilarga o`xshab qolmaysizlarmi?!

5 Ey sevikli birodarlarim, quloq solinglar: Bu dunyoda kambag`al hisoblanganlarni Xudo o`zi tanlab, imonda boy qildi-ku! U O`zini sevganlarga va`da berganidek, ularni O`z Shohligidagi merosdan bahramand qildi.

6 Lekin sizlar-chi, kambag`alni beobro` qilib tashladingiz! Sizlarni jabr-zulm qilgan, mahkamalarga sudrab olib borgan boylar emasmi?!

7 Sizlar aziz bir Nom bilan tanilmoqdasizlar, bu Nomni haqorat qilgan ular emasmi?!

8 Tavrotda: “O`zgani o`zing kabi sevgin” deb buyurilgan. Agar sizlar bu Shoh amriga mukammal rioya qilayotgan bo`lsangiz, unda yaxshi ish qilayotgan bo`lasizlar.

9 Lekin agar yuz-xotirchilik qilayotgan bo`lsangiz, gunoh qilyapsiz va Ilohiy Qonun oldida jinoyatchi bo`lib qolasizlar.

10 Kimki Ilohiy Qonunning hamma moddalariga rioya qilsa-yu, faqat bir narsada gunoh qilsa, u butunlay gunohkor bo`lib qoladi.

11 Chunki “Zino etma” degan Xudo ayni zamonda “Odam o`ldirma” ham degan. Agar sen zino qilmasang-u, ammo odam o`ldirsang, baribir Xudo Qonunini buzgan bo`lasan.

12 Sizlar Xudoning erk beradigan Qonuni bo`yicha hukm qilinuvchilar kabi gapiringlar va harakat qilinglar.

13 Chunki hukm shafqatsizga shafqatsizdir. Shafqat esa hukmdan ustun keladi.

14 Ey birodarlarim, agar biror kishi imoni borligini aytsa-yu, xayrli ishlar qilmasa, nima foydasi bor? Bunday imon uni qutqararmikin?

15 Biron birodar yoki singil yalang`och va rizqi-ro`zdan mahrum bo`lsa-yu,

16 birortangiz ularga: “Eson-omon borib, isining va ovqatlaning”, - desangiz, lekin ularning tanasi ehtiyojini qondirmasangiz, bundan nima foyda?

17 Xuddi shunday amalsiz imon ham o`z-o`zidan o`likdir.

18 Endi biror kishi: “Sening imoning bor, mening xayrli ishlarim bor”, - deyishi ham mumkin. Qani, xayrli ishlarsiz imoningni menga ko`rsatgin, men esa senga imonimni xayrli ishlarim orqali ko`rsataman!

19 Sen Xudoning yagonaligiga ishonasanmi? Yaxshi qilasan! Jinlar ham ishongani uchun dahshatdan titraydilar.

20 Ey aqlsiz odam, xayrli ishlarsiz imonning foydasiz ekanligini bilmaysanmi?

21 Otamiz Ibrohim ham o`g`li Ishoqni qurbon qilmoqchi bo`lganida, o`z xayrli ishlari tufayli oqlangan-ku!

22 Ko`ryapsanmi? Uning imoniga xayrli ishlari omil bo`lgan. Imoni xayrli ishlari bilan takomillashgan.

23 Tavrotda: “Ibrohim Xudoga ishondi va shu tariqa oqlandi”, - deb yozilgan. Bu so`z ro`yobga chiqib, Ibrohim Xudoning do`sti deb atalgan.

24 Ko`ryapsizlarki, inson faqat imoni tufayligina emas, balki xayrli ishlari tufayli ham oqlanadi.

25 Yana fohisha Rahobani misol qilib olaylik: u josuslarni qabul qilib, pinhona yo`ldan jo`natib, xayrli ish qilgan va shu tariqa oqlangan.

26 Xullas, ruhsiz badan o`lik bo`lganidek, xayrli ishlarsiz imon ham o`likdir.


3-bob

1 Ey birodarlarim, biz, ustozlar jiddiyroq hukmga duchor bo`lishimizni bilasizlar, shuning uchun ko`plaringiz ustoz bo`lavermanglar.

2 Chunki hammamiz ko`p xato qilamiz. Agar kim so`zlayotganda xato qilmasa, u komil insondir, butun vujudini ham tiyib olishga kuchi yetadi.

3 Bizga itoat etishi uchun otlarning og`izlariga suvluq solib, ularning butun vujudini boshqaramiz.

4 Mana, kemalar ham, qancha ulkan bo`lmasin va kuchli shamollar bilan yurmasin, kemachining ko`ngli qayerni istasa, juda kichik bir rul bilan boshqara oladi.

5 Til ham xuddi shunday badanning kichkina bir uzvidir, ammo u ko`p lof uradi. Qara, kichik bir uchqun naqadar katta o`rmonni yondirib yuboradi!

6 Til – bir olov, uzvlarimiz orasida bir buzg`unchi dunyo! U butun vujudimizni bulg`aydi. U jahannamdan alangalanib, butun falakni ham yondiradi.

7 Har xil yovvoyi hayvon, qush, sudraluvchi va dengiz hayvoni inson zoti tomonidan tiyilgan va tiyilmoqda.

8 Ammo tilni hech bir inson tiya olmaydi. U to`xtatib bo`lmaydigan yovuz kuchdir, o`ldiradigan zahar sochib turadi.

9 Tilimiz bilan Rabbimiz va Otamizni maqtaymiz, tilimiz bilan Xudoning suratida yaratilgan insonlarga la`nat o`qiymiz.

10 Maqtash va la`natlash bir og`izdan chiqadi. Ey birodarlarim, bu shunday bo`lmasligi kerak!

11 Axir, bitta buloqdan shirin va achchiq suv oqib chiqadimi?

12 Ey birodarlarim, anjir – zaytun yoki tok novdasi anjir bera oladimi? Sho`r buloq ham shirin suv bermaydi-ku!

13 Orangizdagi dono va fahmli kishi kim? Unday odam bor bo`lsa, yaxshi yurish-turishi bilan, donolikdan dalolat beruvchi muloyimligi bilan o`zini ko`rsatsin.

14 Agarda yuragingizda rashk-hasad va xudbinlik bo`lsa ham, manmanlik qilib haqiqatni rad etmanglar.

15 Bunday donolik yuqoridan tushmagan. Bunday donolik dunyodan, moddiyatdan, jin-ajinadan tug`ilgan.

16 Chunki qayerda hasadgo`ylik va xudbinlik hukm sursa, u yerda tartibsizlik va har xil yaramaslik paydo bo`ladi.

17 Lekin yuqoridan tushgan donolik esa, birinchidan pokdir. Ikkinchidan esa murosali, muloyim, bo`ysunuvchan, to`la mehr-shafqatli, yaxshi samaralar bilan to`lib-toshgan, beg`araz va riyosizdir.

18 Shu tariqa solihlik urug`i sepilib, tinchlikparvarlar uchun osoyishtalik barpo bo`ladi.


4-bob

1 Orangizdagi janjal va to`qnashuvlar qayerdan kelib chiqadi? Tanangizning uzvlarida o`zaro jang qilayotgan nafsu ehtiroslaringizdan emasmi?

2 Bir narsa orzu qilyapsizlar, ammo orzungiz amalga oshmagach, odam o`ldiryapsizlar. Hasad qilyapsizlar, ammo maqsadingizga erisha olmagach, talashib tortishyapsizlar. Xudodan so`ramaganingiz uchun sizlarda yo`q.

3 So`rayapsizlar-u, lekin olmayapsizlar, chunki yomon niyat bilan, nafsingizni qondirish uchun so`rayapsizlar.

4 Ey vafosizlar, dunyo bilan do`stlik Xudoga dushmanlik ekanligini bilmaysizlarmi? Kim dunyo bilan do`st bo`lishni istasa, Xudoga dushman bo`ladi.

5 Nahotki sizlar: “Xudo ichimizga solgan ruhni nihoyatda qizg`anadi” degan oyatni inobatga olmaysizlar?

6 Biroq Xudoning inoyati bunga qaraganda yanada saxiyroq, chunonchi boshqa oyatda shunday aytilgan: “Xudo mag`rurlarga qarshi, ammo kamtarlarga inoyatlidir”.

7 Shunday qilib, Xudoga itoat qilinglar. Iblisga qarshi turinglar, shunda u sizlardan qochadi.

8 Xudoga yaqinlashinglar, shunda U sizlarga yaqinlashadi. Ey gunohkorlar, qo`llaringizni gunohdan tozalanglar! Ey hardamxayollar, ko`ngillaringizni to`g`ri qilinglar!

9 Qayg`uringlar, motam tutinglar, nola qilinglar! Kulgingiz yig`iga, shodligingiz motamga aylansin.

10 Rabbingiz oldida o`zingizni past olinglar, U esa sizlarni yuksaltiradi.

11 Ey birodarlarim, bir-biringizni yomonlamanglar. O`z birodarini yomonlagan yoki ayblagan kishi Ilohiy Qonunni yomonlagan hisoblanadi. Agar sen Ilohiy Qonunni ayblasang, sen Qonunning ijrochisi emas, balki qozisi bo`lasan.

12 Qonun chiqaruvchi va hukm qiluvchi Xudo esa yagonadir. Faqat U qutqarish va nobud qilish qudratiga ega. Sen kim bo`libsanki, birodaringni hukm qilasan?

13 Xo`sh, sizlar: “Bugun yoki ertaga falon shaharga borib, u yerda bir yil yashab, savdo-sotiq qilib, foyda ko`ramiz”, - deysizlar-u,

14 lekin ertaga nima bo`lishini bilmaysizlar. Hayotingiz – birpas ko`rinib, keyin parlanib ketadigan bug` kabi narsa.

15 Buning o`rniga sizlar: “Agar Rabbimiz xohlasa, biz tirik qolib, uni yoki buni qilamiz”, - deb aytishingiz kerak.

16 Holbuki, sizlarning dimog`ingiz ko`tarilib, kekkayib yuribsizlar. Har qanday kekkayish esa yovuzlikdir.

17 Shunday qilib, kim xayrli ish qilishni bilsa-yu, uni amalda qilmasa, gunoh hisoblanadi.


5-bob

1 Keling endi, ey boylar, boshingizga tushadigan falokatlar uchun faryod etinglar, yig`langlar!

2 Chunki boyligingiz chirib ketgan, kiyimingizni kuya yegan.

3 Oltinu kumushlaringizni zang bosgan. Mana, ularning zangi sizga qarshi guvohlik beradi va tanangizni olovday yondiradi. Sizlar dunyoning oxirgi kunlariga boylik orttirib kelmoqdasizlar.

4 Ekinlaringizni o`rgan o`roqchilarning ish haqini ushlab qoldingizlar. Mana, sizlar ushlab qolgan pullar o`zi faryod qilmoqda! O`roqchilarning dod-fig`oni qudratli Egamning qulog`iga yetib bordi.

5 Sizlar dunyoda ortiqcha nash`u namoga berilib, kayf-safoda yashadingizlar. Qurbonlik kuniga kelguncha yuraklaringizni yog` bosdi.

6 Sizlarga qarshilik ko`rsata olmagan sofdil odamni qoralab, qatl qildingizlar.

7 Ey birodarlarim, Rabbimiz Iso qayta kelguniga qadar sabr-toqat qilinglar. Dehqon ham goh kuzgi, goh bahorgi yomg`irlar yoqqunga qadar sabr-toqat bilan kutib, yer undirgan qimmatbaho hosilni yig`ib teradi.

8 Xuddi shu singari, sizlar ham sabr-toqatli bo`linglar, dilingiz quvvatga to`lsin. Chunki Rabbimizning kelishi yaqinlashib qoldi.

9 Ey birodarlarim, aybdor bo`lmaslik uchun bir-biringizning ustingizdan shikoyat qilmanglar. Mana, hukm qiluvchi Rabbimiz eshik oldida turibdi.

10 Ey birodarlarim, Xudovand nomidan gapirgan payg`ambarlarning azob-uqubatga qanday chidaganliklaridan o`rnak olinglar.

11 Sabr qilganlari uchun ularni baxtiyor hisoblaymiz. Ayubning sabr-toqati haqida eshitgansizlar, umrining oxirgi kunlarida Xudovand u uchun nimalar qilganini bilasizlar. Xudovand ko`p shafqatli va marhamatlidir.

12 Ey birodarlarim, eng avvalo na yer haqi, na osmon haqi va na boshqa narsa haqi qasam ichmanglar. Aybdor bo`lmasligingiz uchun, “ha” degan joyda “ha” deng, “yo`q” degan joyda “yo`q” deng.

13 Agar orangizda biror kishi azob-uqubat chekayotgan bo`lsa, ibodat qilsin. Agar birov ko`tarinki ruhda bo`lsa, hamdu sanolar o`qisin.

14 Agar sizlardan biror kishi bemor bo`lsa, imonlilar jamoatining oqsoqollarini chaqirsin. Ular Rabbimiz Iso nomi bilan duo qilib, bemorning boshiga yog` surkasinlar.

15 Imon bilan qilingan duo bemorni sog`aytiradi, Rabbimiz O`zi uni tuzatadi. Agar bemor gunoh qilgan bo`lsa, Rabbimiz uni kechiradi.

16 Shunday qilib, shifo topishingiz uchun, bir-biringiz oldida qilgan gunohlaringizga iqror bo`linglar va bir-biringiz uchun ibodat qilinglar. Solih odamning zo`r berib qilgan iltijosi kuchli ta`sirga egadir.

17 Mana, Ilyos payg`ambar ham bizga o`xshash bir inson edi. Yomg`ir yog`masin deya, u astoydil iltijo qildi va yer yuziga uch yilu olti oy yomg`ir yog`madi.

18 U yana iltijo qilgach, osmondan yomg`ir yog`di va yerdan hosil unib chiqdi.

19 Ey birodarlarim, agar sizlarda biror kishi haqiqat yo`lidan bosh tortsa, uni yana haqiqatga qaytarishga tirishinglar.

20 Bilinglarki, gunohkorni xato yo`ldan qaytargan kishi o`limdan bir jonni qutqargan va ko`p gunohlarni yuvgan bo`ladi.